مسیر دشوار دریافت ارز سهمیه ای/ مکانیزم فروش ارز سهمیه ای چگونه است؟

اقتصادسنج| بررسی‌های به‌عمل آمده از روند فروش ارز در صرافی‌های رسمی حاکی از آن است که این بنگاه‌های معاملات از شرایط کنونی بازار ناراضی هستند. قیمت‌گذاری بر نرخ خرید و فروش ارز و سهمیه‌بندی آن سبب شده تا صرافی‌ها به نوعی کارگزاری سیاستگذار را انجام داده و اختیارات معاملات آن ها محدود شود. فروش ارز سهمیه‌ای در این بنگاه‌های معاملاتی تنها تحت سرفصل‌های تعیین شده از جانب بانک مرکزی صورت می‌پذیرد.

از سوی دیگر نرخ‌های ارائه شده نیز با اختلاف محدود نسبت به ارقام رسمی ارائه می‌شود. در نتیجه صرافی‌ها اختیارات مستقلی جهت معامله ارز نداشته و به‌نظر از روند حال حاضر رضایت ندارند. اما روند کلی معاملات ارزی حاکی از آن است که روز‌های کاهشی بازار ادامه دارد. برخلاف معاملات رسمی که نوسان نرخ در آنها زیرنظر بانک مرکزی صورت می‌گیرد، افت سطح تقاضا در کنار کاهش انتظارات تورمی سبب شده نرخ ارز در بازار آزاد نیز روند‌های کاهشی را طی کند. روز گذشته قیمت هر برگ اسکناس دلار آزاد با حدود ۲۰۰ تومان افت نسبت به نرخ روز پیشین در رقم ۵۰ هزار و ۵۵۰ تومان معامله شد.

محدوده مجاز فروش ارز

فعالیت صرافی‌ها در بازار غیررسمی سال‌هاست که ممنوع شده است. البته هستند بسیار بنگاه‌هایی که با پذیرش ریسک‌های احتمالی این کار اقدام به فعالیت در بازار آزاد کنند. اما به‌طور کلی قانون‌گذار فعالیت صرافی‌ها در بازار غیررسمی را غیرقانونی می‌داند. در نتیجه تنها بازار خرید و فروش رسمی ارز است که صرافی‌ها می‌توانند در آن شرکت کنند. نرخ ارز رسمی توسط بانک مرکزی تعیین شده و طرفین عرضه و تقاضای آن نیز محدودتر است. بسیاری از تقاضا‌های کلان که توسط خود بانک مرکزی برطرف شده و اندک سرفصل‌های دیگر مانند سرفصل ارز سهمیه‌ای (2 هزار یورو سالانه برای هر نفر) برای صرافی‌ها باقی می‌ماند که البته حجم این معاملات نیز بستگی به سهمیه اعطایی از سوی بازارساز دارد و در نتیجه صرافی‌ها در انجام این معاملات نیز محدود‌ند. کارمند یکی از این بنگاه‌ها گفت: «فروش ارز سهمیه‌ای بر اساس نوبت‌دهی صورت می‌گیرد. متقاضیان بعضا از نیمه شب تا صبح روز بعد در نزدیکی بنگاه حضور دارند، چرا که سهمیه ما اندک است و روزانه تنها به 10 نفر ارز سهمیه‌ای می‌فروشیم.» در مجموع با توجه به موارد بیان شده به‌نظر می‌رسد محدوده مجاز فروش ارز برای صرافی‌ها کوچک‌تر از سابق شده و از رونق این کسب‌وکار کاسته شده است.

روند متضاد دلار و یورو

دیروز شنبه 27 آبان ماه روند نرخ دلار در معاملات غیررسمی بازار ارز تهران کاهشی بود. هر برگ از این اسکناس آمریکایی که در واپسین معاملات روز‌های پایانی هفته گذشته در رقم 50 هزار و 750 تومان معامله می‌شد در بازار صبح روز شنبه فعالیت خود را در حوالی رقم 50 هزار و 700 تومان آغاز کرد. تا ساعات پایانی بازار، نرخ دلار افت قیمت 150 تومانی دیگری را نیز تجربه کرد تا در نهایت مجموعا با 200 تومان کاهش نسبت به نرخ پیشین در رقم 50 هزار و 550 تومان معامله شود. این در حالی است که یورو، دیگر ارز شاخص بازار تهران در روز گذشته 200 تومان رشد قیمت را تجربه کرد. هر برگ از این اسکناس اروپایی در عصر روز گذشته 200 تومان گران‌تر از قیمت روز پنج‌شنبه در رقم 55 هزار و 250 تومان به فروش رسید. همزمان با افت قیمت دلار، نرخ سکه طلا نیز در بازار دیروز دچار کاهش قیمت شد. نرخ هر قطعه سکه طلا طرح جدید در واپسین معاملات نقدی دیروز 55 هزار تومان افت کرد و به رقم 28 میلیون و 900 هزار تومان رسید.