چرا مدیر عامل سایپا بر کنار شد؟/ نقشه راهی که اشتباهی بود!

اقتصادسنج| در روزهای گذشته محمدعلی تیموری، مدیرعامل گروه سایپا از کار برکنار شد. آنطور که رسانه‌ها می‌گویند ظاهرا دلیل برکناری وی کاهش تولید این شرکت و عدم تحقق برنامه‌ها بوده است.

نگاهی به عملکرد تولید گروه سایپا نشان می‌دهد درحالی مدیرعامل برکنار شده وعده تولید 800 هزار دستگاه خودرو در سال جاری را داده بود تولید این گروه (مجموع شرکت‌ها) تا پایان 11 ماهه به حدود 443 هزار دستگاه رسیده است؛ عددی که حتی اگر در اسفندماه هم تولید گروه بیشتر از روندهای قبلی باشد، بازهم فاصله 300 هزار دستگاهی با برنامه فضایی آقای مدیرعامل خواهد داشت. در سمت دیگر گرچه مدیرعامل گروه ایران‌خودرو همچنان بر صندلی خود تکیه زده، اما تولید این گروه در 11ماهه نسبت به مدت مشابه سال قبل کاهش 1.5 درصدی داشته و با برنامه اعلام شده تولید این گروه برای سال جاری نیز فاصله 235 هزار دستگاهی دارد و حتی با افزایش تولید در اسفندماه احتمالا شکاف 26 درصدی بین برنامه اعلامی و عملکرد گروه به ثبت خواهد رسید.

اما در سمت فروش بررسی‌ها نشان می‌دهد فروش امسال خودروسازان دولتی در 11ماهه نسبت به مدت مشابه خود 11 تا 12 درصد کاهش نشان می‌دهد.

با مجموع اتفاقاتی که اخیرا رخ داده، به‌نظر می‌رسد چالش‌های خودروسازان بیشتر از قبل شده و مشکلات آن ها روزبه‌روز عمیق‌تر می‌شود. این اتفاق عبارت است از زیان‌دهی شرکت‌ها درنتیجه سیاستگذاری دولت (اعم از قیمت‌گذاری دستوری، مدیریت و نحوه اداره آن ها، هزینه‌های تحمیلی و… .) به عبارتی خودروساز به‌واسطه سیاست‌های دولت (چندین دولت) از آنجا که خودرو را با زیان تولید و به فروش می‌رساند، توان، انگیزه و خلاقیتی هم برای افزایش تولید و عرضه آن ندارد.

کوهی که موش زایید!

براساس آمارهای گروه سایپا، مجموع تولید این گروه خودروسازی (شرکت‌های سایپا، پارس خودرو، زامیاد و سایپا دیزل) در 11 ماهه امسال نزدیک به 443 هزار دستگاه بوده که تقریبا یک درصد نسبت به مدت مشابه سال گذشته رشد داشته است. این درحالی است که 16 فروردین 1402 محمدعلی تیموری، مدیرعامل وقت سایپا در جلسه مدیران این گروه خودروسازی، اعلام کرد برنامه اصلی در سال جدید، تحویل به‌موقع خودروها به مشتریان است و هدف‌گذاری انجام شده این است که در سال جاری 800 هزار دستگاه خودرو تولید و تحویل داده شود. او اعلام کرد که این عدد، به دلیل توانایی تولید روزانه بین 2100 تا 2200 دستگاه خودرو در 6 ماهه دوم سال گذشته، قابل‌دستیابی است.

مدیرعامل سایپا افزود که در تاریخ 14 فروردین ماه، ۱۴۰۰ دستگاه خودرو تولید شده است که نشان‌دهنده رسیدن به اهداف تولید است. هدف‌گذاری این است که در نیمه اول سال، روزانه 2200 دستگاه خودرو و در نیمه دوم سال، حداقل 2500 دستگاه خودرو تولید کنیم.

او بیان کرد که حدود 100 هزار دستگاه خودرو از تولید عقب هستند، ولی این مشکل از طریق مونتاژ قابل حل است. مدیرعامل گروه خودروسازی سایپا درباره افزایش تولید خودروها گفت: «در افزایش تولید خودروها، می‌توان با شرایط بهتری تنظیم‌گیری بازار خودرو را انجام داد و به مردم امکان خرید محصولات سایپا را- با آرامش- بخشید.» او همچنین اظهار داشت که در جهت مهار تورم و جلوگیری از رشد قیمت، اقدامات متعددی انجام شده است که از جمله آن، کاهش قیمت خرید قطعات خارجی است. در سال ۱۴۰۱، در خرید قطعات خارجی به خصوص در بخش قطعات گیربکس و الکترونیکی، دستاوردهای بسیار خوبی حاصل شده است و رویه جدید سبب شده ۳ هزار میلیارد تومان کاهش قیمت خرید قطعات خارجی داشته باشیم.»

به عبارتی، تولید 11 ماهه گروه سایپا فاصله 357 هزار دستگاهی با برنامه اعلامی محمدعلی تیموری، مدیرعامل برکنار‌شده سایپا دارد. آن‌طور که آمارها نشان می‌دهد، تولید ماهانه بهمن امسال 47 هزار دستگاه بوده که با تداوم این وضعیت، درنهایت تولید این گروه در سال 1402 به 500 هزار دستگاه خواهد رسید که با وعده مدیرعامل برکنار‌شده، فاصله 37 تا 38 درصدی دارد. این موضوع نشان از بیگانگی تیموری با شرایط داخلی خودروسازی سایپا و شرایط اقتصاد کلان و مجموعا عملکرد تولید خودروسازی دارد.

نقشه راهی که اشتباهی بود!

در کنار سایپا که عملکرد تولید آن با آنچه مدیرعامل سابق این گروه آن را نقشه راه می‌دانست فاصله نجومی داشته، در گروه ایران‌خودرو نیز تولید فعلی با نقشه راه شرکت فاصله قابل تاملی دارد. طبق این آمارها، درحالی گروه ایران‌خودرو برای امسال تولید 730 هزار دستگاه انواع خودرو را برنامه‌ریزی کرده که طبق آمارهای ماهانه این گروه، مجموع تولید مکانیکی گروه تا پایان 11 ماهه به 495 هزار دستگاه رسیده که علاوه بر کاهش 1.5 درصدی نسبت به مدت مشابه سال گذشته، با برنامه 12 ماهه امسال هم فاصله 235 هزار دستگاهی دارد. اگر تولید اسفندماه گروه ایران‌خودرو همچون بهمن 47 هزار دستگاه باشد، درنهایت تولید گروه تا پایان سال به 543 هزار دستگاه خواهد رسید که فاصله 26 درصدی با برنامه هدف‌گذاری‌شده امسال خواهد داشت.

فرهیختگان/