به گزارش سرویس ترجمه‌ اقتصادسنج؛ بررسی عملکرد ۳۶ ارز اصلی جهان در برابر دلار آمریکا طی یک سال منتهی به ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶ نشان می‌دهد پزوی کلمبیا با رشد ۱۹.۲ درصدی در صدر جدول تقویت ارزها قرار گرفته، در حالی که پزوی آرژانتین با افت ۱۸.۹ درصدی در قعر این فهرست ایستاده است؛ شکافی ۳۸.۱ درصدی که بار دیگر تفاوت چشمگیر روندهای ارزی در آمریکای لاتین و آسیا را برجسته می‌کند.

بر اساس داده‌های منتشرشده از سوی دویچه بانک و بلومبرگ فایننس، بازار ارزهای جهانی در یک سال گذشته شاهد نوسانات قابل توجهی در برابر دلار آمریکا بوده است؛ به‌گونه‌ای که دامنه تغییرات ارزهای مورد بررسی از رشد ۱۹.۲ درصدی پزوی کلمبیا تا کاهش ۱۸.۹ درصدی پزوی آرژانتین متغیر بوده است.

در این رتبه‌بندی، پزوی کلمبیا با افزایش ۱۹.۲ درصدی ارزش، بیشترین رشد را در میان ارزهای مورد بررسی به ثبت رسانده است. پس از آن شِکِل اسرائیل با رشد ۱۳.۲ درصدی در جایگاه دوم قرار دارد و فورینت مجارستان با ۸.۹ درصد، راند آفریقای جنوبی با ۸.۱ درصد و پزوی مکزیک با ۷.۷ درصد در رتبه‌های بعدی ایستاده‌اند.

صدرنشینی آمریکای لاتین با پزوی کلمبیا

تقویت قابل توجه پزوی کلمبیا در شرایطی رخ داده است که پزوی مکزیک نیز با رشد ۷.۷ درصدی در میان پنج ارز برتر این فهرست قرار گرفته است. این وضعیت نشان می‌دهد آمریکای لاتین در یک سال گذشته هم یکی از مهم‌ترین کانون‌های رشد ارزش ارزها بوده و هم در نقطه مقابل، با شدیدترین کاهش ارزش مواجه شده است.

پزوی آرژانتین با کاهش ۱۸.۹ درصدی در برابر دلار، پایین‌ترین جایگاه جدول را به خود اختصاص داده است. به این ترتیب، فاصله عملکرد دو ارز کلمبیا و آرژانتین به ۳۸.۱ واحد درصد رسیده است؛ اختلافی که یکی از چشمگیرترین شکاف‌های منطقه‌ای در بازار ارز طی دوره مورد بررسی به شمار می‌رود.

از یوان چین تا رینگیت مالزی؛ ارزهای آسیایی در میانه جدول

در بخش میانی جدول، یوان چین ۵.۶ درصد، دلار استرالیا و رئال برزیل هر کدام ۵.۲ درصد و رینگیت مالزی ۳.۱ درصد در برابر دلار آمریکا تقویت شده‌اند.

پس از آنها، کرون نروژ با ۱.۸ درصد، پزوی شیلی با یک درصد و پوند مصر با ۰.۸ درصد رشد قرار دارند.

در مقابل، دلار هنگ‌کنگ با رشد تنها ۰.۱ درصدی تقریباً بدون تغییر باقی مانده است.

ارزهای خلیج فارس؛ ثبات به جای رقابت با دلار

در میان ارزهایی که کمترین نوسان را در برابر دلار داشته‌اند، درهم امارات، ریال قطر و ریال عربستان قرار دارند که تغییر ارزش آنها در محدوده صفر تا منفی ۰.۲ درصد بوده است.

دلیل اصلی این ثبات، پیوند یا تثبیت نرخ این ارزها در برابر دلار آمریکا عنوان شده است. در اقتصادهای نفت‌خیز منطقه خلیج فارس، این سیاست اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا بخش عمده صادرات نفت با دلار آمریکا قیمت‌گذاری می‌شود و ثبات نرخ ارز می‌تواند به کاهش نوسانات درآمدهای صادراتی و هزینه‌های واردات کمک کند.

دلار هنگ‌کنگ نیز با رشد ۰.۱ درصدی در همین گروه از ارزهای کم‌نوسان قرار گرفته است.

فشار بر ارزهای آسیایی

در نیمه پایینی جدول، بخش قابل توجهی از ارزهای آسیایی با کاهش ارزش در برابر دلار مواجه شده‌اند. روبل روسیه ۰.۴ درصد، کرونای جمهوری چک ۱.۱ درصد، دلار سنگاپور ۱.۷ درصد، فرانک سوئیس ۱.۸ درصد، بات تایلند ۲.۳ درصد و کرون سوئد ۲.۴ درصد کاهش ارزش داشته‌اند.

همچنین یورو ۳ درصد، کرون دانمارک ۳.۱ درصد، پوند انگلیس ۳.۴ درصد، دلار کانادا ۴.۱ درصد و زلوتی لهستان ۴.۲ درصد در برابر دلار تضعیف شده‌اند.

اما شدت افت در برخی ارزهای آسیایی بیشتر بوده است. دلار نیوزیلند ۶.۸ درصد، دلار تایوان و پزوی فیلیپین هر کدام ۸.۲ درصد، روپیه اندونزی ۹.۳ درصد و روپیه هند ۹.۴ درصد کاهش ارزش داشته‌اند.

در ادامه این روند، ین ژاپن ۱۱.۳ درصد و وون کره جنوبی ۱۲.۶ درصد افت کرده‌اند و لیر ترکیه نیز با کاهش ۱۴.۶ درصدی در میان ارزهای با بیشترین افت قرار گرفته است.

انرژی وارداتی؛ یکی از عوامل فشار بر ارزهای آسیایی

یکی از عوامل مطرح‌شده برای توضیح ضعف برخی ارزهای آسیایی، افزایش هزینه واردات انرژی است. اقتصادهایی مانند ژاپن و کره جنوبی وابستگی بالایی به واردات انرژی دارند و افزایش قیمت انرژی می‌تواند هزینه واردات را افزایش داده و تقاضا برای دلار آمریکا را بالا ببرد.

بر اساس داده‌های مورد اشاره در این گزارش، نرخ خودکفایی انرژی ژاپن حدود ۱۳ درصد و کره جنوبی حدود ۱۹ درصد است. در چنین شرایطی، افزایش هزینه انرژی می‌تواند فشار مضاعفی بر تراز تجاری و ارزش پول ملی وارد کند.

دلار همچنان معیار اصلی بازار ارز

در مجموع، این رتبه‌بندی نشان می‌دهد عملکرد ارزها در برابر دلار آمریکا تنها به سیاست‌های پولی داخلی کشورها محدود نیست و عواملی همچون نرخ بهره، جریان سرمایه، قیمت انرژی، ساختار تجارت خارجی و نظام‌های ارزی نیز نقش تعیین‌کننده‌ای دارند.

افزایش نرخ بهره در برخی کشورها می‌تواند بازده سرمایه‌گذاری به ارز محلی را برای سرمایه‌گذاران خارجی افزایش دهد و از این طریق تقاضا برای آن ارز را تقویت کند؛ عاملی که در مورد ارزهایی مانند پزوی کلمبیا، شِکِل اسرائیل و پزوی مکزیک مورد توجه قرار گرفته است.

در سوی مقابل، کشورهایی که به واردات انرژی وابستگی بیشتری دارند، در دوره افزایش قیمت انرژی ممکن است با افزایش تقاضا برای دلار و فشار بر پول ملی خود مواجه شوند.

بر این اساس، بررسی ۳۶ ارز اصلی جهان تا پایان ژوئن ۲۰۲۶ تصویری دوگانه از بازار ارز ارائه می‌کند: از یک سو، ارزهایی مانند پزوی کلمبیا و شِکِل اسرائیل توانسته‌اند در برابر دلار تقویت شوند و از سوی دیگر، شماری از ارزهای آسیایی و همچنین پزوی آرژانتین با کاهش قابل توجه ارزش مواجه شده‌اند؛ شکافی که نشان‌دهنده تأثیر متفاوت شرایط اقتصادی، سیاست‌های پولی و ساختار تجارت خارجی کشورها بر بازار ارز جهانی است.

منبع داده‌ها: دویچه بانک و بلومبرگ فایننس