الگوی مصرف برق؛ چطور بفهمیم مشترک پرمصرف برق هستیم؟

اقتصادسنج| همزمان با نزدیک شدن به فصل گرما، موضوعاتی همچون مدیریت مصرف برق برای جلوگیری از خاموشی در تابستان رنگ جدی‌تری به خود گرفته و سناریوهای مختلفی برای روشن ماندن برق خانه‌های مردم در این مقطع مورد بررسی قرار می‌گیرد.

طی سالهای اخیر در میان این سناریوها، تغییر بهای آب و برق از همه جدی‌تر بود و جامه اجرا نیز بر تن کرد و طرح افزایش تعرفه مشترکان پرمصرف در کمیسیون زیربنایی دولت تصویب و هدف آن تشویق مشترکان به خوش مصرفی عنوان شد. درنهایت مصوبه دولت درباره «افزایش بهای آب و برق از ابتدای اردیبهشت سال ۱۳۹۸» در ۲۰ فروردین‌ماه ابلاغ شد و هیأت وزیران در مصوبه‌ای به استناد مواد یک و سه قانون هدفمند کردن یارانه‌ها مصوب ۱۳۸۸ به وزارت نیرو اجازه داد تا متوسط تعرفه‌های آب و برق را از بدون تغییر ساختار تعرفه‌ها افزایش دهد و پس از آن بود که شاهد افزایش هفت درصدی بهای تعرفه آب و برق بودیم.

هم‌چنین اعلام شده بود با هدف مدیریت مصرف و بازدارندگی مصارف غیرضرور، سالانه ۱۶ درصد به خالص صورتحساب آب و برق مصارف خانگی مشترکین بالای الگوی مصرف افزوده می‌شود.

الگوی مصرف برق چگونه محاسبه می‌شود؟

الگوی مصرف برابر با مقداری است که ۷۵ درصد مشترکان برق کمتر از آن مقدار، برق مصرف می‌کنند و در مناطق جغرافیایی مختلف هم متفاوت است. برای مثال، در مناطق گرمسیری، مصرف برق در فصل تابستان به دلیل استفاده از وسایل سرمایشی بیشتر است. در این مناطق، تعرفه یا الگوی مصرف برق ۳۰۰ در فصل تابستان برای مشترکین پر مصرف اعمال می‌شود تا آن‌ها را به مدیریت مصرف خود تشویق کند و بعد از تابستان به ۲۰۰ کاهش می‌یابد.

البته این یک قاعده کلی است و الگوی مصرف برق در مناطق گرمسیر یا عادی متفاوت بوده و بستگی به نوع آب و هوای مناطق مختلف، این الگوها تعیین شده است.

آمار و ارقام حاکی از آن است که ۱۰ درصد از مشترکان جزو پرمصرف‌ها هستند و با توجه به اینکه برای تولید برق باید سوخت گاز مصرف شود، این گروه از مشترکان با مصرف بیشتر برق، نه تنها باعث آلودگی بیشتر محیط زیست می‌شوند، بلکه یارانه بیشتری را هم به خود اختصاص می‌دهند. یک درصد از مشترکان برق که در بالاترین رده مصرفی قرار دارند، به اندازه ۱۰ درصد مشترکان کم مصرف کشور برق مصرف می‌کنند.

چگونه بفهمیم پرمصرفیم؟

در این راستا، محمدحسن متولی‌زاده -مدیرعامل شرکت توانیر- در پاسخ به این پرسش که مشترکان چگونه می‌توانند از قرار گرفتن در سطوح پرمصرف یا خوش مصرف آگاه شوند، گفت: برای آگاهی مردم، از این پس در قبوض برق برحسب میزان مصرف مشترکان، پرمصرف یا کم مصرف بودن آنها درج خواهد شد.

چگونه می‌توان میزان مصرف برق را کاهش داد؟

با توجه به اینکه در تابستان وسایل سرمایشی بیشترین میزان مصرف برق را به خود اختصاص می‌دهند، مشترکان در صورت توجه و دقت در چگونگی استفاده از وسایل سرمایشی، می‌توانند به میزان زیادی از مصرف برق خود را کاهش دهند.

در فصل تابستان حدود ۲۲ هزار مگاوات یا معادل ۴۰ درصد از مصرف برق کشور، به وسایل سرمایشی اختصاص دارد. بر این اساس، چنانچه مشترکان برق خانگی بتوانند در مصرف برق ۱۰ درصد صرفه جویی کنند، میزان مصرف آن‌ها بین ۲۰ تا ۳۰ درصد کاهش خواهد یافت. مهم‌ترین عاملی که در فصل تابستان میزان مصرف برق را افزایش می‌دهد استفاده از کولر است.

اگر مصرف کنندگان کولر، در ساعات اوج مصرف برق (۱۲ تا ۱۸ و ۲۰ تا ۲۳) درجه کولر گازی خود را بین ۲۴ تا ۲۶ درجه تنظیم کنند و دور موتور کولر آبی خود را کند کنند، می‌توانند در مصرف برق صرفه‌جویی کنند.

همچنین هر زمانی احساس کردند محیط خانه خنک شده است می‌توانند به مدت نیم ساعت کولر گازی یا آبی خود را خاموش کنند تا در مصرف برق صرفه جویی صورت بگیرد. مشترکانی که دارای کنتور دیجیتالی یا چند تعرفه هستند می‌توانند از این فرصت به خوبی استفاده کنند.

بنا بر این گزارش طی سال‌های اخیر و بر اساس سیاست‌های وزارت نیرو، در صورت کاهش مصرف در ماه‌های گرم نسبت به دوره مشابه سال قبل به میزان کاهش مصرف نسبت به الگوی مصرف یا مصرف دوره مشابه سال قبل پاداش صرفه‌جویی به مشترکان پرداخت می‌شود. همچنین برای مصارف بالا در ساعات اوج مصرف اعمال تعرفه‌های پلکانی پیش‌بینی شده استف بدین ترتیب که برای مشترکان پرمصرف ضرایب قبوض برق به صورت پلکانی محاسبه شده و ممکن است ضریب آن از ۱.۵ تا ۳.۵ نیز برسد.

بر این اساس چنانکه در ماه‌های غیرگرم سال به طور صحیح از تجهیزاتی مانند یخچال، فریزر، روشنایی استفاده شود، بی‌شک الگوی مصرف رعایت خواهد شد، این در حالی است که برای استفاده از کولر گازی در مناطق غیر گرم کشور سبب افزایش مصرف و تخطی از الگو می‌شود.

بنابراین بهتر است مشترکان برق هنگام خرید لوازم برقی دقت کنند که تجهیزات برقی دارای برچسب و علامت استاندارد باشند. تجهیزاتی همچون، یخچال، فریزر، لامپ و… که مصرف برق آنها در شبانه روز زیاد است، در صورت داشتن برچسب انرژی با رده‌های A و بالاتر، تاثیر بسزایی در مدیریت مصرف برق خواهد داشت.