کسری بنزین و رشد مصرف؛ چرا دولت سهمیه دوم را کاهش داد؟

اقتصادسنج| دولت از 6 مرداد نخستین گام در مدیریت مصرف بنزین را با کاهش سهمیه دوم برداشت. بر این اساس، سهمیه بنزین 3 هزار تومانی از 70 لیتر به 50 لیتر در ماه کاهش یافته، در حالی که مقامات دولتی اعلام می‌کنند فعلاً قیمت بنزین سهمیه‌ای تغییری نخواهد کرد.

سهمیه دوم بنزین 20 لیتر کاهش یافت

دولت با هدف مدیریت مصرف سوخت، سهمیه دوم بنزین با نرخ 3 هزار تومان را از 70 لیتر به 50 لیتر در ماه کاهش داد. در مقابل، سهمیه 60 لیتری بنزین یارانه‌ای با نرخ 1500 تومان بدون تغییر باقی مانده و فعلاً برنامه‌ای برای افزایش قیمت آن وجود ندارد.

همچنین قیمت بنزین آزاد جایگاه‌ها نیز همچنان 5 هزار تومان به ازای هر لیتر است و مسئولان تأکید کرده‌اند هرگونه تصمیم درباره تغییر نرخ سوخت به صورت رسمی اطلاع‌رسانی خواهد شد.

هزینه واقعی تولید بنزین چقدر است؟

برآوردها نشان می‌دهد هزینه تولید، پالایش، انتقال و توزیع هر لیتر بنزین از پالایشگاه تا جایگاه حدود 60 هزار تومان است؛ رقمی که فاصله قابل توجهی با قیمت فروش فعلی بنزین در کشور دارد.

در حال حاضر ایران روزانه حدود 115 میلیون لیتر بنزین تولید می‌کند، در حالی که مصرف روزانه به حدود 130 میلیون لیتر رسیده و بخشی از نیاز کشور از طریق واردات تأمین می‌شود.

چرا دولت سهمیه را کاهش داد؟

کارشناسان معتقدند کاهش سهمیه دوم، نخستین گام دولت برای کنترل مصرف سوخت بدون افزایش قیمت بنزین است. با کاهش سهمیه 3 هزار تومانی، مصرف‌کنندگان پرمصرف زودتر ناچار خواهند شد بنزین مورد نیاز خود را با نرخ آزاد جایگاه تهیه کنند.

این اقدام در شرایطی انجام شده که بخشی از ظرفیت تولید بنزین کشور نیز بر اثر آسیب به برخی زیرساخت‌های پالایشی کاهش یافته است.

قاچاق سوخت همچنان ادامه دارد

یکی دیگر از دلایل اصلاح سیاست‌های سوخت، اختلاف چشمگیر قیمت بنزین ایران با کشورهای همسایه است. گزارش‌ها نشان می‌دهد روزانه حدود 20 میلیون لیتر سوخت از کشور قاچاق می‌شود که بخش عمده آن مربوط به گازوئیل است.

کارشناسان معتقدند تا زمانی که اختلاف قیمت سوخت ایران با کشورهای منطقه پابرجا باشد، انگیزه اقتصادی برای قاچاق نیز ادامه خواهد داشت.

آیا قیمت بنزین افزایش می‌یابد؟

دولت تاکنون هرگونه افزایش قیمت بنزین سهمیه‌ای را رد کرده است؛ با این حال کارشناسان معتقدند اگر روند رشد مصرف، کسری بنزین و قاچاق سوخت ادامه یابد، احتمال بررسی سناریوهای جدید برای اصلاح نظام سهمیه‌بندی و قیمت‌گذاری در ماه‌های آینده وجود خواهد داشت.