جزئیات سازوکار صندوقهای ارزی/ سرمایهگذار چگونه به اصل سرمایه میرسد؟
اقتصادسنج| راهاندازی صندوقهای ارزی در شرایطی در دستور کار بازار سرمایه قرار گرفته است که بخش قابل توجهی از سرمایهگذاران، بهویژه در دورههای افزایش نااطمینانی اقتصادی، بخشی از دارایی خود را به صورت ارز نگهداری میکنند. در چنین شرایطی، ایجاد ابزاری رسمی که ضمن حفظ ماهیت ارزی سرمایهگذاری، امکان کسب بازده و مشارکت در تأمین مالی فعالیتهای اقتصادی را فراهم کند، میتواند پیوند میان پساندازهای ارزی و بخش واقعی اقتصاد را تقویت کند.
از این منظر راهاندازی صندوقهای ارزی را میتوان بخشی از روند توسعه ابزارهای جدید بازار سرمایه دانست؛ ابزاری که در صورت برخورداری از مقررات شفاف، مدیریت حرفهای ریسک و اطلاعرسانی دقیق، ظرفیت آن را دارد که بخشی از نقدینگی ارزی خانوارها و اشخاص حقوقی را به سمت سرمایهگذاری رسمی و تأمین مالی فعالیتهای مولد اقتصادی هدایت کند.
یاسر فلاح کارشناس بازار سرمایه در گفتوگو با اشاره به اهمیت اعتماد سرمایهگذاران در موفقیت این ابزار گفت: یکی از مهمترین الزامات توسعه صندوقهای ارزی، طراحی سازوکاری روشن برای حفظ ارزش سرمایه و تعیین دقیق نحوه بازپرداخت اصل و سود سرمایهگذاری است.
وی افزود: سرمایهگذار باید از ابتدا بداند که در زمان سررسید یا ابطال واحدهای سرمایهگذاری، تسویه به چه شکلی انجام میشود؛ آیا بازپرداخت به صورت ارز خواهد بود یا معادل ریالی آن بر مبنای نرخ مشخصی پرداخت میشود. این موضوع باید در اساسنامه، امیدنامه و مقررات صندوق کاملاً شفاف باشد تا ابهامی برای سرمایهگذار ایجاد نشود.
اعتماد؛ مهمترین پیششرط توسعه صندوقهای ارزی
این کارشناس بازار سرمایه با بیان اینکه تجربه بازارهای مالی نشان داده است که اعتماد، مهمترین عامل در توسعه ابزارهای سرمایهگذاری جدید است، اظهار کرد: صندوق ارزی زمانی میتواند منابع قابل توجهی را جذب کند که سرمایهگذار نسبت به سازوکار حفظ اصل سرمایه، نحوه محاسبه بازده، شرایط ابطال و کیفیت داراییهای صندوق اطمینان داشته باشد.
فلاح ادامه داد: در این میان، وجود نهادهای معتبر به عنوان ضامن یا متولی مدیریت ریسک میتواند نقش مهمی در افزایش اعتماد عمومی داشته باشد، اما حدود تعهدات هر یک از این نهادها باید به صورت دقیق و حقوقی مشخص باشد.
وی تاکید کرد: اگر قرار باشد نهادی مانند بانک یا سایر موسسات مالی در فرآیند ضمانت یا پوشش ریسک صندوق نقش داشته باشند، باید نوع تعهد، سقف مسئولیت، شرایط فعال شدن ضمانت و نحوه جبران خسارت کاملاً مشخص و قابل فهم برای سرمایهگذار باشد.
به گفته وی، درباره هرگونه ضمانت احتمالی بانک مرکزی نیز باید میان «حمایت سیاستگذار» و «ضمانت مستقیم سرمایهگذاری» تفکیک قائل شد و صرفاً مواردی که به صورت رسمی و قانونی تعریف شدهاند، مبنای اطلاعرسانی به سرمایهگذاران قرار گیرد.
صندوق ارزی چگونه منابع را سرمایهگذاری میکند؟
فلاح درباره مدل سرمایهگذاری این صندوقها نیز گفت: یکی از مزیتهای صندوق ارزی این است که میتواند منابع جمعآوریشده را به جای خروج از چرخه رسمی اقتصاد، در ابزارهای مالی و فعالیتهایی به کار گیرد که درآمد ارزی ایجاد میکنند.
وی اظهار کرد: سپردههای ارزی نزد بانکها، اوراق مالی اسلامی با پشتوانه جریانهای درآمدی ارزی و تامین مالی بنگاههایی که درآمد آنها به ارز است، میتواند از جمله مسیرهای قابل بررسی برای سرمایهگذاری منابع این صندوقها باشد.
وی افزود: اگر منابع صندوق به سمت شرکتهای صادراتی، صنایع ارزآور و پروژههایی هدایت شود که درآمد ارزی دارند، عملاً یک حلقه میان پساندازکننده ارزی، بازار سرمایه و بخش تولید ایجاد میشود.
فلاح با تاکید بر اینکه این مدل میتواند به جای اینکه ارز صرفاً به عنوان یک دارایی برای حفظ ارزش نگهداری شود، آن را به یک منبع تأمین مالی برای فعالیتهای مولد تبدیل کند، افزود: البته ترکیب داراییهای صندوق باید به گونهای باشد که علاوه بر بازدهی، نقدشوندگی و مدیریت ریسک نیز در نظر گرفته شود؛ زیرا سرمایهگذار انتظار دارد در صورت نیاز بتواند بدون تحمل ریسک غیرمتعارف، سرمایه خود را نقد کند.
بازده ۵ تا ۸ درصدی؛ مقایسه با نگهداری ارز و سایر داراییها
فلاح درباره بازده احتمالی صندوقهای ارزی نیز اظهار کرد: بررسی جذابیت این صندوقها برای سرمایهگذاران خرد و حقوقی باید با مقایسه “بازده ارزی” و نه صرفاً بازده ریالی انجام شود.
وی توضیح داد: برای فردی که قصد دارد دلار یا سایر ارزها را صرفاً به عنوان ذخیره ارزش نگهداری کند، دریافت بازده سالانه در کنار حفظ ماهیت ارزی سرمایه میتواند یک مزیت باشد؛ زیرا در حالت نگهداری نقدی ارز، سرمایهگذار معمولاً جریان درآمدی منظمی از دارایی خود دریافت نمیکند.
این کارشناس اقتصادی ادامه داد: اگر صندوق بتواند در کنار حفظ ارزش ارزی سرمایه، بازدهی سالانهای در محدوده ۵ تا ۸ درصد ایجاد کند، باید این بازده را با هزینهها، ریسکها و نقدشوندگی سایر گزینههای سرمایهگذاری مقایسه کرد.
فلاح افزود: برای سرمایهگذار خرد، مزیت دیگر صندوق ارزی این است که بدون نیاز به ورود مستقیم به فرآیند خرید، نگهداری و مدیریت ارز، میتواند از یک ابزار مالی تخصصی استفاده کند. برای اشخاص حقوقی نیز صندوق میتواند ابزاری برای مدیریت بخشی از ذخایر ارزی و تنوعبخشی به سبد دارایی باشد.
تبدیل منابع ارزی به تأمین مالی تولید
وی با اشاره به آثار کلان اقتصادی این ابزار گفت: اهمیت صندوقهای ارزی فقط در ارائه یک گزینه سرمایهگذاری جدید خلاصه نمیشود؛ مسئله مهمتر این است که این صندوقها میتوانند منابعی را که تاکنون خارج از چرخه تأمین مالی رسمی قرار داشتهاند، به سمت فعالیت اقتصادی هدایت کنند.
فلاح اظهار کرد: اگر منابع صندوقهای ارزی به شکل شفاف و هدفمند در اختیار بخشهای ارزآور اقتصاد قرار گیرد، هم برای سرمایهگذار بازده ایجاد میشود و هم بنگاه اقتصادی به منابع مورد نیاز خود دسترسی پیدا میکند.
وی افزود: در چنین شرایطی، بازار سرمایه میتواند نقش واسط میان دارندگان منابع ارزی و متقاضیان تأمین مالی ارزی را ایفا کند و به تدریج عمق بازار ابزارهای ارزی را افزایش دهد.
این فعال بازار سرمایه خاطر نشان کرد: موفقیت این طرح در نهایت به سه مؤلفه اصلی وابسته است؛ نخست، شفافیت کامل درباره محل سرمایهگذاری منابع؛ دوم، تعریف دقیق سازوکار بازپرداخت و ضمانتها؛ و سوم، ایجاد نقدشوندگی مناسب برای واحدهای صندوق. بنابراین اگر این سه مؤلفه به درستی طراحی و اجرا شود، صندوقهای ارزی میتوانند از یک ابزار سرمایهگذاری صرف فراتر رفته و به یکی از مسیرهای تأمین مالی ارزی تولید و فعالیتهای صادراتمحور تبدیل شوند.| ایرنا
بدون نظر! اولین نفر باشید