پیش‌بینی یک کارشناس از آینده اقتصاد جهان با نفت گران/ بازار جهانی نفت زیر سایه تنش‌های منطقه‌ای

اقتصادسنج| در شرایطی که بازار جهانی انرژی تحت تأثیر تنش‌های ژئوپلیتیک و نگرانی از اختلال در عرضه قرار گرفته، موضوع آینده قیمت نفت به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های اقتصاد جهانی تبدیل شده است. افزایش قابل توجه قیمت نفت در هفته‌های اخیر و احتمال تداوم محدودیت در عرضه، نگرانی‌ها درباره تشدید تورم و کاهش رشد اقتصادی در جهان را افزایش داده است.

در همین زمینه، حمیدحسینی، کارشناس انرژی در گفت‌وگو با اشاره به تحولات اخیر بازار نفت توضیح داد که در حال حاضر بحث قیمت نفت و فرآورده‌های نفتی به یکی از موضوعات داغ در اقتصاد جهانی تبدیل شده است.

به گفته او، حتی مدیرعامل صندوق بین‌المللی پول نیز نسبت به پیامدهای افزایش قیمت نفت هشدار داده و اعلام کرده است که افزایش ۱۰ درصدی قیمت نفت می‌تواند حدود ۰.۴ درصد به نرخ تورم جهانی اضافه کرده و حدود ۰.۲ درصد از رشد اقتصادی جهان بکاهد.

او با اشاره به تحولات قیمتی در هفته‌های اخیر افزود: در شرایط فعلی قیمت نفت به حدود ۱۰۴ دلار رسیده و طی هفته‌های گذشته حدود ۴۵ درصد افزایش قیمت ثبت شده است. چنین افزایشی می‌تواند اثر قابل توجهی بر اقتصاد جهانی داشته باشد و حتی زمینه‌ساز شکل‌گیری رکود تورمی در سطح جهانی شود.

این کارشناس حوزه انرژی بیان کرد: اگرچه کشورهای عضو گروه هفت تصمیم گرفته‌اند بخشی از ذخایر نفتی خود را برای کنترل بازار آزاد کنند، اما این اقدام نیز نتوانسته روند صعودی قیمت‌ها را به طور کامل مهار کند. در مقطعی با انتشار اخباری درباره تردد نفتکش‌ها از خلیج فارس و عبور از تنگه هرمز، قیمت نفت برای مدت کوتاهی کاهش یافت و حتی تا محدوده حدود ۸۳ دلار نیز عقب‌نشینی کرد، اما این روند پایدار نماند و از اواسط هفته گذشته بار دیگر قیمت‌ها مسیر افزایشی را در پیش گرفتند.

حسینی تأکید کرد: از روزهای سه‌شنبه و چهارشنبه هفته گذشته روند افزایشی قیمت نفت دوباره آغاز شد و تا پایان هفته نیز ادامه پیدا کرد. به گفته او، در شرایط فعلی حتی محموله‌هایی که خارج از تنگه هرمز معامله می‌شوند نیز با قیمت‌های بالاتری نسبت به گذشته خرید و فروش خواهند شد.

او همچنین به تأثیر اختلال در صادرات نفت خلیج فارس اشاره کرد و گفت: روزانه حدود ۴۵۰ میلیون بشکه نفت خام از منطقه خلیج فارس صادر می‌شود و در نتیجه اختلال در این مسیر می‌تواند بازار جهانی را با کمبود عرضه مواجه کند. به گفته او، طی حدود ۱۵ روز گذشته نیز حدود ۲۰۰ میلیون بشکه کمبود در بازار جهانی ایجاد شده که همین موضوع فشار صعودی بر قیمت‌ها وارد کرده است.

این تحلیلگر بازار انرژی در ادامه به عوامل مؤثر بر کاهش قیمت نفت در سال‌های گذشته اشاره کرد و توضیح داد: در یکی دو سال گذشته یکی از مهم‌ترین عواملی که موجب فشار بر قیمت نفت شد، افزایش عرضه نسبت به تقاضا بود. به عنوان نمونه در سال گذشته تقاضای جهانی نفت حدود ۱۰۳ میلیون بشکه در روز برآورد می‌شد، در حالی که عرضه جهانی به حدود ۱۰۵ میلیون بشکه در روز می‌رسید.

به گفته او، عامل مهم دیگر میزان ذخایر استراتژیک نفت در کشورهای مختلف است. برای مثال چین به تنهایی حدود یک میلیارد و ۴۰۰ میلیون بشکه نفت در ذخایر استراتژیک خود نگهداری می‌کند. ژاپن نیز حدود ۲۶۰ میلیون بشکه ذخیره دارد و ذخایر استراتژیک نفت آمریکا در حال حاضر به حدود ۴۱۵ میلیون بشکه رسیده است.

حسینی یادآور شد که ذخایر استراتژیک آمریکا در گذشته تا حدود ۷۰۰ میلیون بشکه نیز رسیده بود، اما طی سال‌های اخیر کاهش یافته است. به گفته او، دولت آمریکا در دوره ریاست‌جمهوری جو بایدن نیز حدود ۱۸۰ میلیون بشکه از این ذخایر را آزاد کرد که همین موضوع موجب کاهش سطح ذخایر استراتژیک این کشور شد.

او در ادامه با اشاره به توصیه آژانس بین‌المللی انرژی توضیح داد که این نهاد به کشورها توصیه می‌کند ذخایری معادل مصرف سه ماه خود در اختیار داشته باشند. با توجه به اینکه مصرف روزانه نفت آمریکا حدود ۲۰ میلیون بشکه برآورد می‌شود، این کشور برای عمل به این توصیه باید حدود یک میلیارد و ۸۰۰ میلیون بشکه ذخیره در اختیار داشته باشد؛ رقمی که فاصله قابل توجهی با سطح فعلی ذخایر آمریکا دارد.

این کارشناس تأکید کرد که کاهش ذخایر استراتژیک در کنار اختلال‌های احتمالی در عرضه نفت می‌تواند یکی از عوامل مهم فشار بر قیمت نفت در بازار جهانی باشد و در صورت تداوم این شرایط، بازار انرژی همچنان با نوسانات قابل توجه مواجه خواهد بود.

وی در پاسخ به این پرسش که با ادامه این روند تولید و قیمت نفت چه مسیری را دنبال خواهد کرد گفت: باید منتظر ماند و دید که این جنگ تا چه زمانی ادامه پیدا خواهد کرد؛ اگر حوادث اخیر طولانی شود روند قیمت ها با سرعت کمتری افزایشی خواهد بود، همچنین به این موضوع بستگی دارد که ایران تا چه اندازه اجازه تردد به کشتی ها در تنگه هرمز دهد.

وی تاکید کرد: در حال حاضر برخی از خبرها حاکی از این است که ایران برای برخی از کشتی ها مجوز عبور از تنگه هرمز را صادر کرده است.بازار در حال حاضر ۱۰ تا ۱۱ میلیون بشکه کمبود دارد، اگر ایران اجاره دهد و ۵ و نیم میلیون بشکه برای چین صادر شود قطعا روند افزایشی بازار نفت تا حدودی کُند خواهد شد و به نظرم نقش ایران در تنگه هرمز می‌تواند بر روی بازار جهانی نفت تاثیر گذار باشد.

او در پایان تصریح کرد: ترامپ در ابتدا مدعی بود که نفت گران به نفع آمریکاست اما در ادامه ایران را تهدید کرد و دست به دامن سایر کشورها شد تا تنگه هرمز را باز کنند زیرا در حال حاضر فرآورده های نفتی به شدت گران شده، بنزین گران شده و گاز ‌LNG, LPG, کودهای شیمیایی و… به دنیا صادر نمی‌شودو این موارد اقتصاد جهانی را دچار شوک کرده و بر روی زنجیره اقتصاد جهانی اثرگذاشته است و با تداوم این وضعیت احتمالا کشورهای اروپایی و کشورهای بزرگ مصرف کننده نفت خام به ترامپ‌ برای توقف جنگ فشار خواهند آورد.