طلای جهانی زیر سقف تاریخی/ چرا پولهای بزرگ همچنان خریدارند؟
اقتصادسنج| بازار جهانی طلا در ماههای اخیر یکی از پرنوسانترین دورههای خود را تجربه کرده است.
قیمتها پس از ثبت رکوردهای تاریخی وارد اصلاح شدند و تغییر مداوم انتظارات درباره نرخ بهره آمریکا بارها جریان معاملات را جابهجا کرد.
با این حال، در پشت نوسانات روزانه اتفاق مهمتری در حال رخ دادن است؛ سرمایهگذاران بزرگ دوباره در حال افزایش وزن طلا در سبدهای خود هستند.
نشانه این تغییر رفتار را بیش از آنکه در قیمت روزانه اونس بتوان مشاهده کرد، باید در جریان سرمایه جستوجو کرد. موجودی صندوقهای قابل معامله طلا در جهان به حدود ۳۰۸۰ تن رسیده و از کف نزدیک به ۳۰۰۰ تنی ماه جولای فاصله گرفته است.
همزمان مدیران بزرگ دارایی که پیشتر بخشی از موقعیتهای خود را کاهش داده بودند، دوباره به بازار برگشتهاند و بانکهای مرکزی نیز خرید طلا را با قدرت ادامه میدهند.
ترکیب این سه جریان، ETFها، مدیران دارایی و بانکهای مرکزی، یک سؤال مهم ایجاد کرده است: چرا در شرایطی که نرخهای بهره همچنان بالاست و طلا از سقف خود فاصله گرفته، سرمایهگذاران بزرگ دوباره به فلز زرد پناه میبرند؟
۳۰۸۰ تن طلا؛ پول نهادی دوباره مسیرش را عوض کرد
افزایش موجودی ETFهای طلا یکی از مهمترین نشانههای تغییر رفتار سرمایهگذاران است.
ذخایر این صندوقها به حدود ۳۰۸۰ تن رسیده که بالاترین سطح از آوریل ۲۰۲۶ محسوب میشود و بیش از نیمی از کاهش ذخایر ثبتشده از ماه مارس را جبران کرده است.
اهمیت ETFها در این است که یکی از سادهترین مسیرهای ورود سرمایه نهادی و مالی به بازار طلا محسوب میشوند.
برخلاف خرید جواهرات که بیشتر تحت تأثیر مصرف خانوار قرار دارد یا خرید بانکهای مرکزی که اهداف ذخیرهای را دنبال میکند، تغییر موجودی ETFها تا حد زیادی بازتاب انتظارات سرمایهگذاران مالی است.
بنابراین بازگشت ذخایر از کف حدود ۳۰۰۰ تن به ۳۰۸۰ تن را میتوان علامتی از تغییر موقعیت بخشی از سرمایهگذاران دانست. آنها در حال خرید داراییای هستند که هنوز زیر سقفهای اخیر معامله میشود؛ رفتاری که نشان میدهد بخشی از بازار اصلاح قیمت را نه پایان روند، بلکه فرصتی برای بازسازی موقعیت تلقی کرده است.
غولهای مدیریت دارایی چرا برگشتهاند؟
تغییر رفتار مدیران بزرگ دارایی لایه مهمتر ماجراست. Amundi، Pictet و Fidelity از جمله مجموعههایی هستند که نگاه آنها به طلا دوباره تقویت شده است.
این تغییر نشان میدهد محاسبات سرمایهگذاران بزرگ از افق چند هفتهای نرخ بهره فراتر رفته است. سیاست فدرال رزرو همچنان میتواند طلا را در کوتاهمدت دهها یا حتی صدها دلار جابهجا کند، اما مدیران بلندمدت بیشتر به متغیرهایی مانند بدهی دولتها، کسریهای بودجه، تورم، ریسکهای ژئوپلیتیک و آینده نظام ذخایر جهانی توجه میکنند.
در چنین نگاهی، طلا صرفاً معاملهای روی کاهش نرخ بهره نیست. فلز زرد به نوعی بیمه در برابر مجموعهای از ریسکهای مالی و سیاسی تبدیل میشود.
همین تفاوت افق زمانی توضیح میدهد چرا ممکن است معاملهگران کوتاهمدت با افزایش بازده اوراق طلا بفروشند، اما مدیران دارایی در همان مقطع وزن طلا را در سبدهای بلندمدت افزایش دهند.
هدف ۵۰۰۰ دلاری؛ شرط بزرگ برای ادامه صعود
در میان پیشبینیهای مطرحشده، نگاه Amundi قابل توجه است. بزرگترین مدیر دارایی اروپا بازگشت قیمت طلا به محدوده ۵۰۰۰ دلار تا پایان سال میلادی را دور از دسترس نمیداند.
رسیدن دوباره به چنین سطحی البته بدون شرط نیست. نرخ بهره واقعی آمریکا، مسیر دلار، بازده اوراق خزانه، وضعیت تورم و تحولات ژئوپلیتیک همگی میتوانند سرعت حرکت طلا را تغییر دهند.
اگر بازده واقعی اوراق برای مدت طولانی بالا باقی بماند، هزینه فرصت نگهداری طلا افزایش مییابد و رسیدن به اهداف بالاتر دشوارتر خواهد شد.
اما نکته مهم خود عدد ۵۰۰۰ دلار نیست؛ بلکه تغییری است که پشت چنین پیشبینیای قرار دارد. وقتی یک مدیر دارایی بزرگ پس از اصلاح بازار همچنان انتظار بازگشت قیمت به سقفهای بالا را دارد، یعنی اصلاح اخیر را بیشتر نوسان کوتاهمدت در یک داستان بلندمدت میبیند تا پایان چرخه طلا.
۲۸۹ تن در سه ماه؛ بانکهای مرکزی هنوز فروشنده نشدهاند
در کنار سرمایهگذاران مالی، بانکهای مرکزی یکی از قدرتمندترین پایههای تقاضای طلا باقی ماندهاند.
بر اساس آمار شورای جهانی طلا، بانکهای مرکزی در سهماهه دوم سال ۲۸۹ تن طلا خریداری کردهاند؛ سطحی کمسابقه برای سهماهه دوم.
منطق بانک مرکزی با معاملهگر بازار متفاوت است. بانک مرکزی معمولاً برای کسب سود چندماهه طلا نمیخرد.
هدف اصلی، مدیریت ذخایر، تنوعبخشی و کاهش تمرکز ریسک در یک یا چند دارایی ذخیرهای است. به همین دلیل خرید مستمر این بازیگران پیام بلندمدتتری دارد.
طلا یک ویژگی مهم برای ذخایر رسمی دارد: بدهی هیچ دولت یا مؤسسهای نیست. اوراق خزانه آمریکا دارایی دارنده آن است، اما همزمان بدهی دولت آمریکاست؛ سپرده ارزی نیز تعهد یک نهاد مالی محسوب میشود.
طلای فیزیکی چنین ریسک طرف مقابلی ندارد. در دوره افزایش تنشهای ژئوپلیتیک و نگرانی از محدودیت دسترسی به داراییهای خارجی، ارزش این ویژگی بیشتر میشود.
داستان بزرگتر از نرخ بهره فدرال رزرو است
در کوتاهمدت هنوز فدرال رزرو قدرت زیادی برای جابهجایی قیمت طلا دارد. افزایش احتمال نرخ بهره بالاتر معمولاً بازده اوراق و دلار را تقویت میکند و فشار فروش بر طلا ایجاد میشود. اتفاقات روزهای اخیر نیز بار دیگر این رابطه را نشان داده است.
اما اگر فقط با همین متغیر به طلا نگاه کنیم، بخشی از اتفاقات چند سال اخیر قابل توضیح نیست. خرید مستمر بانکهای مرکزی و افزایش دوباره سرمایهگذاری نهادی نشان میدهد عامل دیگری در حال پررنگشدن است: تقاضای ساختاری برای تنوعبخشی ذخایر و سبد دارایی.
این مسئله به معنای کنار گذاشته شدن دلار نیست. دلار همچنان مهمترین ارز ذخیره جهان است و بازار اوراق خزانه آمریکا از نظر عمق و نقدشوندگی جایگاه ویژهای دارد.
اما افزایش سهم طلا میتواند نشانه تلاش سرمایهگذاران و بانکهای مرکزی برای کاهش تمرکز سبد و بیمهکردن آن در برابر سناریوهای پرریسک باشد.
تفاوت این موج با یک تب سفتهبازی
اگر افزایش قیمت طلا صرفاً محصول خرید معاملهگران کوتاهمدت بود، با تغییر انتظارات نرخ بهره میشد انتظار داشت بخش بزرگی از تقاضا نیز ناپدید شود. دادههای موجود اما تصویر پیچیدهتری ارائه میکنند.
اکنون سه گروه با انگیزههای متفاوت در سمت تقاضا حضور دارند: سرمایهگذاران ETF که نسبتاً سریع به شرایط مالی واکنش نشان میدهند؛ مدیران دارایی که سبدهای چندساله را مدیریت میکنند؛ و بانکهای مرکزی که افق ذخیرهای بسیار بلندتری دارند.
همزمانی تقاضای این سه گروه میتواند برای بازار اهمیت زیادی داشته باشد. بهخصوص خرید بانکهای مرکزی بخشی از عرضه موجود را از چرخه معاملات کوتاهمدت خارج میکند و در صورت بازگشت قوی سرمایهگذاران مالی، حساسیت قیمت به افزایش تقاضا میتواند بیشتر شود.
البته این شرایط تضمینکننده صعود یکسره نیست. نرخ بهره بالا، دلار قوی و شناسایی سود همچنان میتوانند اصلاحهای شدید ایجاد کنند. تفاوت در این است که اکنون در سطوح پایینتر، خریداران بلندمدتی نیز در بازار حضور دارند.
اصلاح قیمت با تغییر داستان طلا فرق دارد
محمد صادقی، کارشناس اقتصادی گفت: برای ارزیابی طلا باید میان روند کوتاهمدت قیمت و روند بلندمدت تقاضا تفاوت قائل شد. ممکن است طلا تحت تأثیر نرخ بهره یا گزارش اشتغال آمریکا در چند جلسه معاملاتی افت شدیدی داشته باشد، اما اگر موجودی ETFها و خرید بانکهای مرکزی افزایش پیدا کند، نمیتوان صرفاً براساس کاهش قیمت نتیجه گرفت که داستان صعودی بازار تمام شده است.
وی افزود: افزایش دوباره ذخایر ETFها اهمیت زیادی دارد، زیرا نشان میدهد سرمایه مالی پس از اصلاح در حال بازگشت است. اگر این روند در ماههای آینده ادامه پیدا کند و همزمان بانکهای مرکزی نیز خریدار باقی بمانند، کف تقاضای بازار نسبت به دورههای گذشته تقویت خواهد شد.
این کارشناس ادامه داد: ریسک اصلی برای سناریوی صعودی همچنان نرخهای بهره واقعی بالاست. اگر فدرال رزرو مجبور شود سیاست انقباضی را برای مدت طولانی حفظ کند، طلا با فشار مواجه خواهد شد. بنابراین هدفهایی مانند ۵۰۰۰ دلار باید بهعنوان سناریو دیده شوند، نه قیمت قطعی آینده.
پول بزرگ روی یک روز و یک نرخ شرط نبسته است
اتفاق مهم بازار طلا نه صرفاً افزایش یا کاهش چند ده دلاری اونس، بلکه تغییر رفتار بازیگران بزرگی است که افق سرمایهگذاری آنها بسیار طولانیتر از معاملات روزانه است. بازگشت موجودی ETFها به حدود ۳۰۸۰ تن، بازسازی موقعیت مدیران بزرگ دارایی و خرید ۲۸۹ تنی بانکهای مرکزی در سهماهه دوم، سه قطعه از یک تصویر مشترک هستند.
این تصویر نشان میدهد بخشی از سرمایه جهانی همچنان طلا را بیمهای در برابر نااطمینانیهای مالی، تورمی و ژئوپلیتیک میبیند. نرخ بهره آمریکا میتواند مسیر کوتاهمدت اونس را بارها تغییر دهد، اما برای سرمایهگذارانی که با افق چندساله تصمیم میگیرند، مسئله بزرگتر از نشست بعدی فدرال رزرو است.
به همین دلیل شاید مهمترین پیام تحولات اخیر این باشد: قیمت طلا از سقف خود عقب نشسته، اما خریداران بزرگ عقب ننشستهاند. اگر جریان ورود سرمایه به ETFها در کنار خرید بانکهای مرکزی ادامه پیدا کند، همین تقاضای ساختاری میتواند مهمترین پشتوانه تلاش بعدی طلا برای بازگشت به قلههای تاریخی باشد.| فارس
بدون نظر! اولین نفر باشید