شاخص کل عقب نشست؛ آیا روند صعودی بورس ادامه مییابد؟
اقتصادسنج| بورس تهران پس از ماهها صعود و ثبت رکوردهای پیدرپی، اکنون در مرحلهای قرار گرفته که عقبنشینی محدود شاخصها را میتوان بیشتر بهعنوان مکث و استراحت بازار ارزیابی کرد؛ اصلاحی که در صورت کنترل فشار فروش، میتواند زمینهساز ادامه مسیر صعودی و فتح قلههای جدید شود.
این در شرایطی است که رالی اخیر بورس تهران در شرایطی ادامه پیدا کرده که شاخص کل طی ماههای گذشته از مقاومتهای متعددی عبور کرده و در فاصله کوتاهی از محدوده 7.5 میلیون واحد قرار گرفته است. طبیعتا پس از چنین رشد قابلتوجهی، افزایش عرضه و شناسایی بخشی از سود معاملهگران اتفاقی غیرمنتظره نیست. بر این اساس آنچه در معاملات دیروز اهمیت دارد، این است که هنوز نشانهای از تغییر ساختار کلی بازار سهام و پایان روند صعودی مشاهده نمیشود.
نگاهی به معاملات تالار شیشهای هم در روز دوشنبه نشان میدهد شاخص کل با افت 0.51 درصدی در محدوده 7 میلیون و 393 هزار واحد قرار گرفت و شاخص هموزن نیز 0.42 درصد کاهش یافت. این در شرایطی است که در ابتدای معاملات، فشار عرضه شاخص کل را تا محدوده 7 میلیون و 357 هزار واحد پایین آورد، اما در ادامه بخشی از این افت جبران شد. همین رفتار را میتوان یکی از نشانههای مقاومت تقاضا در برابر عرضههای ایجادشده در سطوح فعلی دانست.
از سوی دیگر، ارزش معاملات خرد سهام هم روز گذشته در محدوده 54 هزار میلیارد تومان قرار گرفت. ضمن این که هرچند خروج 733 میلیارد تومان پول حقیقی نشاندهنده احتیاط بخشی از سرمایهگذاران است، اما حجم معاملات همچنان در سطحی قرار دارد که نمیتوان بازار را فاقد نقدینگی و تقاضا ارزیابی کرد.
کارشناسان معتقدند حرکتهای صعودی پایدار معمولا بدون دورههای استراحت و اصلاح شکل نمیگیرند؛ و افزایش قیمتها در مدت کوتاه، بخشی از معاملهگران را به سمت شناسایی سود سوق میدهد و در مقابل، گروه دیگری از سرمایهگذاران منتظر میمانند تا در قیمتهای متعادلتر وارد بازار سهام شوند. به همین دلیل، اصلاح محدود پس از یک رالی قدرتمند میتواند حتی برای ادامه روند صعودی مفید باشد.
بورس تهران نیز اکنون در چنین نقطهای قرار گرفته است؛ جایی که شاخص کل پس از رشدهای سنگین، به محدودهای رسیده که هم از منظر تکنیکال و هم از نظر روانی اهمیت بالایی دارد؛ و مقاومت 7.5 میلیون واحدی میتواند در کوتاهمدت مانع ادامه شتاب صعود شود، اما مواجه شدن شاخص با این مقاومت لزوما به معنای پایان روند نیست.
در واقع، اگر بازار سرمایه بتواند در این محدوده زمانی را صرف هضم رشد اخیر کند، فشار فروش کاهش یابد و قیمتها در محدودههای جدید تثبیت شوند، شرایط برای عبور از مقاومت مهم پیشرو فراهمتر خواهد شد. بنابراین، مکث فعلی را میتوان بخشی از فرآیند طبیعی بازار سهام برای تجدید قوا دانست.
از نگاهی دیگر، رفتار نمادها در جریان معاملات نیز تصویر متفاوتی از صرفا «سرخپوشی بازار سهام» ارائه میکند؛ به طوری که در معاملات روز گذشته در بخشی از معاملات، آخرین قیمت تعداد قابلتوجهی از نمادها بالاتر از قیمت پایانی قرار گرفت؛ موضوعی که نشان میدهد در طول بازار، خریداران در قیمتهای پایینتر فعال بودهاند و بخشی از عرضهها با تقاضا جذب شده است.
این مسئله برای روند آینده اهمیت زیادی دارد؛ چرا که اگر قرار بود بازار سهام وارد یک روند نزولی جدی شود، انتظار میرفت فشار فروش به شکل گستردهتری در معاملات پایانی نیز باقی بماند. در حالی که بازگشت شاخص از کف روزانه و وجود تقاضا در برخی نمادها، بیشتر با سناریوی استراحت بازار سهام پس از رشد اخیر سازگار است.
البته این موضوع به معنای نادیده گرفتن ریسک اصلاح نیست؛ و بازار سهام در سطوح فعلی به دلیل رشد قابلتوجه ماههای گذشته، نسبت به عرضه حساستر شده است و معاملهگران باید رفتار شاخص و جریان نقدینگی را با دقت بیشتری دنبال کنند.
همچنین یکی از متغیرهایی که در شرایط فعلی مورد توجه قرار گرفته، افزایش نسبت قیمت به سود بازار سهام به بالای 9 واحد است. رشد این نسبت نشان میدهد قیمت سهام در ماههای اخیر با سرعت بیشتری نسبت به سودآوری جاری شرکتها افزایش یافته و در نتیجه حاشیه امنیت سرمایهگذاری در برخی نمادها کاهش پیدا کرده است.
با این حال، بالا رفتن P/E را نمیتوان بهتنهایی نشانه پایان رالی بورس دانست؛ و بازار سهام در حال حرکت به سمت دورهای است که عملکرد واقعی شرکتها اهمیت بیشتری پیدا میکند. از این رو، انتشار گزارشهای 6 ماهه شرکتها میتواند مشخص کند آیا رشد قیمتها با افزایش سودآوری بنگاهها نیز همراه شده است یا خیر.
بر این اساس در صورتی که سود شرکتها افزایش پیدا کند، بخشی از رشد P/E میتواند از مسیر افزایش سودآوری تعدیل شود؛ و به همین دلیل، اصلاح قیمت در کنار بهبود عملکرد شرکتها میتواند به متعادل شدن ارزشگذاری بازار و ایجاد ظرفیت جدید برای رشد کمک کند.
از منظر تکنیکال هم محدوده 7.5 میلیون واحد همچنان مهمترین مانع کوتاهمدت شاخص کل محسوب میشود؛ و واکنش بازار سهام به این سطح میتواند مسیر هفتههای آینده را مشخص کند. ضمن این که عبور قدرتمند و تثبیت شاخص بالاتر از این محدوده، سیگنال مثبتی برای ادامه رالی خواهد بود و میتواند اهداف بالاتر را در دسترس قرار دهد.
در این سناریو، محدوده 9 میلیون واحد میتواند یکی از اهداف قابل توجه میانمدت بازار باشد؛ البته دستیابی به چنین سطوحی نیازمند تداوم ورود نقدینگی، افزایش ارزش معاملات، بهبود سودآوری شرکتها و حفظ تقاضا در سهام بزرگ بازار خواهد بود.
در مقابل، اگر عرضهها افزایش پیدا کند، شاخص میتواند مدتی وارد فاز اصلاحی شود. با این حال، اصلاحی در محدوده 6 تا 15 درصد پس از رشد قابلتوجه ماههای اخیر، لزوما به معنای تغییر روند نیست. حتی چنین اصلاحی میتواند با تخلیه هیجان، کاهش قیمت تمامشده برخی نمادها و ایجاد فرصت ورود برای نقدینگی جدید، به نفع روند میانمدت بازار تمام شود.
به این ترتیب، آنچه در معاملات روز گذشته بورس تهران رخ داده را بهتر است نه بهعنوان پایان رالی، بلکه بهعنوان مکث بازار سهام پس از یک دوره رکوردشکنی دید.
در مجموع کارشناسان معتقدند بورس برای ادامه مسیر صعودی به فرصتی برای استراحت نیاز دارد و اگر این دوره بدون شکلگیری فشار فروش سنگین و شکست حمایتهای مهم سپری شود، احتمال آنکه بازار سهام پس از تجدید قوا بار دیگر به سمت قلههای جدید حرکت کند، همچنان قابل توجه خواهد بود.
مهدی حاجیوند، کارشناس بازار سرمایه| تسنیم
بدون نظر! اولین نفر باشید