سامانه یکپارچه خودرو برای متقاضیان مرحله اول و دوم باز می شود/ امکان تغییر خودرو برای چه کسانی فراهم می شود؟

اقتصادسنج | سامانه یکپارچه خودرو قرار است از فردا، ۲۰ شهریور ۱۴۰۲، برای متقاضیانی که در دور اول و دوم این سامانه ثبت‌نام کرده‌اند و از خرید خودرو جا مانده‌اند، بازگشایی شود. اما در این دور چه خودروهایی عرضه می‌شوند؟

سامانه یکپارچه خودرو در بدو تأسیس خود با انتقادات فراوانی مواجه شد که بسیاری از آن‌ها به‌رغم بی‌توجهی مسئولان رخ داده یا در حال رخ دادن است. افرادی که در دور اول سامانه یکپارچه برای خرید خودرو نام‌نویسی کردند قدرت انتخاب بسیار بیشتری نسبت به شرکت‌کنندگان ادوار بعد داشتند.

حال مسئولان سامانه یکپارچه خودرو اعلام کرده‌اند که سایت این سامانه برای سومین بار از تاریخ ۲۰ شهریور ۱۴۰۲ برای تغییر خودروی متقاضیان دور اول و دوم باز خواهد شد. در این مرحله از سامانه یکپارچه همانند دور قبل دو شرکت مدیران خودرو و کرمان موتور در سامانه یکپارچه خودرو حاضر شدند.

محصولات کرمان موتور در سامانه یکپارچه خودرو 

کرمان موتور برای چهارمین بار در ثبت‌نام و تغییر اولویت‌های سامانه یکپارچه حضور دارد تا شاید بتواند در این دوره بخشی از خودروهای انصرافی خود را به فروش برساند.

جک S5، کهنه‌کارترین کراس‌اوور چینی کرمان موتور، قرار است تا با قیمت یک میلیارد و ۲۴۶ میلیون تومان در سامانه یکپارچه خودرو به فروش برسد. این محصول در بازار آزاد امروز با قیمت یک میلیارد و ۳۲۰ میلیون تومان خرید و فروش می‌شود که به معنای اختلاف قیمت ۷۴ میلیون تومانی بین بازار و کارخانه است.

KMC J7، جدیدترین کراس‌اوور کرمان موتور در سامانه یکپارچه یک میلیارد و ۲۸۰ میلیون تومان قیمت دارد، در حالی که این محصول در بازار آزاد یک میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان به فروش برسد. به بیان دیگر این محصول در بازار آزاد ۱۲۰ میلیون تومان گران‌تر از قیمت کارخانه خرید و فروش می‌شود.

جکj4، ارزان‌ترین سدان مونتاژی بازار در سامانه یکپارچه ۷۶۵ میلیون و ۸۵۰ هزار تومان قیمت دارد. این خودرو با مدل ۱۴۰۲ در بازار آزاد در آگهی‌های اینترنتی ۷۱۰ میلیون تومان قیمت‌گذاری شده است، اما پیگیری‌های تجارت‌نیوز نشان می‌دهد که این خودرو در معاملات با قیمتی در حدود ۷۴۵ میلیون تومان خرید و فروش می‌شود.

جک s3، در سامانه یکپارچه با قیمت ۹۲۰ میلیون تومان به فروش می‌رسد، اما همین خودو در بازار آزاد ۹۱۰ میلیون و ۴۵۰ هزار تومان قیمت دارد که به معنای ۹ میلیون و ۵۵۰ هزار تومان زیان برای متقاضیان سامانه یکپارچه است.

محصولات مدیران خودرو در سامانه یکپارچه خودرو

X22 pro MT (دنده‌ای)، اقتصادی‌ترین کراس‌اوور حال حاضر بازار، قرار است با قیمت ۷۰۶ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان در سامانه یکپارچه خودرو عرضه شود. قیمت این محصول در بازار آزاد امروز ۷۱۰ میلیون تومان است که به معنای اختلاف قیمت سه میلیون و ۳۰۰ هزار تومانی قیمت بازار و کارخانه این محصول است.

X55 Pro IE، برادر بزرگ‌تر x22 در سامانه یکپارچه با قیمت یک میلیارد و ۲۴۹ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان عرضه خواهد شد، این در حالی است که قیمت این خودرو در بازار آزاد امروز  یک میلیارد و ۲۵۵ میلیون تومان است که به معنای اختلاف قیمت شش میلیون تومانی است.

Arrizo 6 PRO Excellent، سدان لوکس کلاس C مدیران خودرو با قیمت یک میلیارد و ۲۳۸ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان در سامانه یکپارچه خودرو حاضر می‌شود. این محصول در بازار آزاد ۹۱ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان گران‌تر و با قیمت نهایی یک میلیارد و ۳۳۰ میلیون تومان خرید و فروش می‌شود.

Tiggo 7 PRO Excellent، کراس‌اوور نیمه لوکس مدیران خودرو در سامانه یکپارچه خودرو با قیمت یک میلیارد و ۴۵۰ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان فروخته می‌شود که یعنی ۱۷۰ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان ارزان‌تر  از بازار آزاد. این خودرو در بازار آزاد یک میلیارد و ۶۲۰ میلیون تومان قیمت دارد.

فونیکس FX Premium پریمیوم، جدیدترین محصول مدیران خودرو و فونیکس با قیمت مصوب یک میلیارد و ۷۲۴ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان در سامانه یکپارچه خودرو به فروش می‌رسد. در بازار آزاد نیز این خودرو با قیمت یک میلیارد و ۷۵۰ میلیون تومان معامله می‌شود که یعنی ۲۵ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان گران‌تر از قیمت کارخانه.

دلیل باز شدن دوباره سامانه یکپارچه خودرو

در دور اول سامانه یکپارچه خودرو تمام شرکت‌های خودروساز حضور پیدا کردند و فهرست محصولات خود را برای فروش در سامانه اعلام کردند. تعداد متقاضیان در دور اول سامانه یکپارچه خودرو به قدری بود که جدول فروش برخی از مونتاژکاران همانند گروه بهمن تا پایان سال ۱۴۰۲ و برخی از خودروسازان داخلی همانند ایران خودرو تا پایان سال ۱۴۰۳ بسته شد.

از سوی دیگر به دلیل وجود حباب بزرگ قیمتی در زمان برگزاری دور اول سامانه یکپارچه خرید هر خودرویی با نرخ کارخانه سودده بود، به‌ویژه اگر که خودروی مد نظر شخص از سبد محصولات ایران خودرو می‌بود. تعداد متقاضی برای برخی از محصولات ایران خودرو همانند انواع دنا پلاس و پژو پارس به قدری زیاد بود که ایران خودرو موعد تحویل این خودروها را برای برخی از متقاضیان اسفند ۱۴۰۳ یعنی دو سال بعد از ثبت‌نام اعلام کرد.

ایران خودرو برای حل این مشکل در هر فصل چندین اطلاعیه و بخشنامه مبنی بر توانایی تغییر خودرو توسط متقاضی و دریافت زودتر از موعد خودروی جایگزین صادر کرد و می‌کند، اما این کار هم دردی را از مشکلات این شرکت و مصرف‌کنندگان دوا نکرد. علت ناکام بودن این روش نیز تا حد زیادی مشخص است، چراکه خودروهایی که متقاضیان زیادی در ایران خودرو دارند در بازار آزاد هم متقاضیان زیادی داشتند و دارند و هنوز هم با وجود کاهش قیمت‌ها سودده تر از دیگر محصولات هستند.

در طرف دیگر بازار محصولات برخی از شرکت‌های مونتاژ کار همانند مدیران خودرو و کرمان موتور در بازار آزاد به قدری کاهش قیمت را تجربه کردند که قیمت بازار آزاد برخی از آن‌ها از قیمت کارخانه آن‌ها ارزان‌تر شد و در نتیجه خرید آن‌ها از کارخانه و در انتظار ماندن برای دریافت خودرو دیگر هیچ صرفه‌ای نداشت. این کاهش قیمت‌ها باعث شد تا متقاضیان محصولات این دو شرکت از ثبت‌نام خود انصراف دهند.

با در کنار گذاشتن تمام این عوامل می‌توان گفت که باز شدن‌های چندباره و مکرر سامانه یکپارچه خودرو بیش از‌ آن‌که از سر دلسوزی برای مردم و خریداران باشد برای کاستن از بار روی دوش دو خودروساز داخلی و به‌ویژه ایران خودرو است.

به بیان دیگر این باز شدن‌های مکرر به این امید است که برخی از مردم به دلیل طولانی بودن موعد تحویل ایران خودرو دست از خودروی مد نظر خود بکشند و به‌جای آن با خرید محصولات کرمان موتور و مدیران خودرو که فروش اقساطی را نیز به برنامه‌های فروش خود اضافه کرده‌اند هم کار خودروسازان داخلی را سبک کنند و هم از تعداد خودروهای بدون متقاضی موجود در پارکینگ این دو خودروساز خصوصی کم کنند.