خودرو ارزان شد، اما خریدار نیست؛ بازار خوورو در شوک رکود

اقتصادسنج| با وجود ریزش قابل توجه قیمت خودرو در مدل‌های داخلی و وارداتی، بازار همچنان در رکود عمیق قرار دارد و افت شدید تقاضا مانع از شکل‌گیری معاملات شده است.

بازار خودرو در هفته‌های اخیر وارد مرحله‌ای متفاوت شده است؛ مرحله‌ای که در آن کاهش قابل توجه قیمت‌ها با افت شدید تقاضا همراه شده و عملاً بازار را در وضعیت رکودی قرار داده است. این در حالی است که در دوره‌های گذشته، کاهش قیمت‌ها معمولاً به افزایش نسبی معاملات منجر می‌شد، اما اکنون این رابطه دچار اختلال شده است.

بررسی روند قیمتی نشان می‌دهد خودروهای وارداتی در برخی مدل‌ها کاهش‌هایی تا حدود یک میلیارد تومان را تجربه کرده‌اند. در بخش خودروهای مونتاژی نیز افت قیمت در بازه  300 میلیون تومان ثبت شده و  برخی خودروها کاهش‌هایی در حدود 500 میلیون تومان را نیز تجربه کرده‌اند. این افت قیمت‌ها در مجموع بیانگر عقب‌نشینی محسوس سطح عمومی قیمت‌ها در بازار است.

با این حال، نکته قابل توجه این است که کاهش قیمت‌ها به هیچ وجه به رونق معاملات منجر نشده است. فعالان بازار می‌گویند تعداد خریداران به حداقل رسیده و در بسیاری از نمایشگاه‌ها، مراجعه‌کننده جدی برای خرید به ندرت دیده می‌شود. به گفته آنها، کاهش قدرت خرید، نااطمینانی نسبت به آینده قیمت‌ها و انتظار برای افت بیشتر نرخ‌ها، از مهم‌ترین دلایل این رفتار محتاطانه در سمت تقاضاست.

از سوی دیگر، بخشی از خریداران نیز به دلیل تجربه نوسانات شدید بازار در ماه‌های گذشته، ترجیح می‌دهند از ورود به معاملات سنگین خودداری کنند. این موضوع باعث شده بازار با نوعی «انتظار» مواجه شود؛ انتظاری که در آن خریدار و فروشنده هر دو برای مشخص شدن روند آتی قیمت‌ها دست نگه داشته‌اند.

در این میان، تغییر رفتار فروشندگان نیز قابل توجه است. بسیاری از عرضه‌کنندگان که در ماه‌های گذشته با رشد قیمت‌ها مواجه بودند، اکنون ناچار شده‌اند برای فروش خودروهای خود قیمت‌ها را تعدیل کنند. با این حال، حتی کاهش‌های چند صد میلیونی نیز نتوانسته تقاضای مؤثری به بازار بازگرداند.

در چنین شرایطی، برخی شرکت‌ها و واسطه‌ها با هدف تحریک تقاضا، به سمت ارائه طرح‌های فروش اقساطی حرکت کرده‌اند. این طرح‌ها در ظاهر می‌تواند راهکاری برای جبران کاهش قدرت خرید باشد، اما کارشناسان نسبت به فعالیت برخی از این شرکت‌ها هشدار جدی می‌دهند.

به گفته فعالان بازار، بخشی از طرح‌های فروش اقساطی توسط شرکت‌هایی ارائه می‌شود که فاقد مجوزهای قانونی هستند و نظارت مشخصی بر عملکرد آنها وجود ندارد. در مواردی مشاهده شده که خریداران با پرداخت مبالغ قابل توجه وارد این طرح‌ها شده‌اند، اما در نهایت نه خودرویی تحویل گرفته‌اند و نه امکان بازگشت سرمایه خود را داشته‌اند و ناچار به پیگیری‌های طولانی حقوقی شده‌اند.

این موضوع در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که رکود بازار و کاهش قدرت خرید، برخی از متقاضیان را به سمت این گزینه‌های پرریسک سوق داده است. کارشناسان تأکید می‌کنند در شرایط فعلی، احتیاط در خرید و بررسی دقیق اعتبار فروشنده اهمیت دوچندان دارد.

در مجموع، بازار خودرو در حال حاضر در نقطه‌ای قرار گرفته که کاهش قیمت‌ها به تنهایی برای تحریک تقاضا کافی نیست. ترکیبی از عوامل از جمله افت قدرت خرید، انتظارات کاهشی، بی‌اعتمادی به برخی روش‌های فروش و نااطمینانی نسبت به آینده بازار، باعث شده معاملات به حداقل برسد.

کارشناسان معتقدند بازگشت رونق به بازار خودرو نیازمند بهبود متغیرهای کلان اقتصادی، افزایش قدرت خرید مصرف‌کنندگان و ایجاد شفافیت در سازوکارهای فروش است. در غیر این صورت، حتی در صورت ادامه کاهش قیمت‌ها، بازار همچنان در وضعیت رکودی باقی خواهد ماند و ریسک‌های جدیدی برای خریداران و فروشندگان ایجاد خواهد شد.