خودرو؛ کالایی دور از دسترس مردم/ چرا قیمت‌ها هر روز از درآمد خانوارها فاصله می‌گیرند؟
اقتصادسنج| هیجانات بازار و نوسانات ارزی، قیمت خودرو را به شکلی تصاعدی بالا می‌برند و فاصله میان درآمد خانواده‌ها و قیمت‌های بازار به شکلی بی‌سابقه افزایش پیدا می‌کند. امّا چه دلایلی باعث افزایش قیمت خودرو می‌شوند و آیا این کالا نیز، به یک آرزو برای مصرف‌کننده تبدیل می‌شود؟
این روزها، بیش از پیش شاهد هستیم که بازار خودرو در ایران، یکی از پرنوسان‌ترین و حساس‌ترین بخش‌های اقتصاد کشور است و دلایلی مثل تلاقی عوامل ساختاری، نوسانات ارزی و نبود تعادل میان عرضه و تقاضا باعث شده‌اند که قیمت خودرو نه تنها به عنوان یک کالای مصرفی، بلکه به عنوان یک ابزار حفظ ارزش پول شناخته شود. در این میان، یکی از چالش‌های اصلی، فاصله میان قیمت مصوب کارخانه و قیمت واقعی بازار است که باعث بروز رفتارهای هیجانی و نوسانات ناگهانی در بازار خودرو شده است.
از آن‌جایی که بسیاری از قطعات و مواد اولیه تولید خودرو وارداتی یا وابسته به ارز هستند، هرگونه نوسان یا هیجان در بازار ارز، به طور مستقیم هزینه‌های تولید را بالا می‌برد. حتی اگر قیمت دلار در لحظه ثابت باشد، کارخانه‌ها به دلیل خرید مواد اولیه در قیمت‌های بالاتر مجبور به افزایش قیمت‌های آتی هستند.
فاصله میان قیمت کارخانه و بازار
از سوی دیگر زمانی که بازار دچار هیجان می‌شود، قیمت‌ها به‌صورت تصاعدی بالا می‌روند در حالی که قیمت کارخانه ثابت می‌ماند. این فاصله باعث ایجاد حاشیه سود غیرمنصفانه در بازار آزاد و تشویق افراد به احتکار یا خرید خودرو برای سرمایه‌گذاری می‌شود که خود عامل افزایش بیشتر قیمت است.
کم بودن میزان عرضه در برابر تقاضای بسیار بالای جامعه، باعث می‌شود که هرگونه تغییر کوچک در هزینه‌ها، بلافاصله با یک جهش قیمتی در بازار پاسخ داده شود.
آزادسازی قیمت ها در بازار خودرو در دستور کار قرار گیرد
«بابک صدرایی»، کارشناس صنعت خودرو درمورد شرایط فعلی بازار خودرو و افزایش قیمت در آن گفت: ما باید موضوع افزایش قیمت خودرو در کارخانه‌ها و بازار را از یکدیگر جدا کنیم.
وقتی روند بازار به صورت ناگهانی تصاعدی می‌شود با وجود این که قیمت کارخانه ثابت است به این معنی است که فاصله میان قیمت کارخانه و بازار بیشتر می‌شود و بالعکس این موضوع هم وجود دارد و هنگامی که روند قیمت خودرو نزولی می‌شود بازار با کاهش قیمت روبه‌رو شده و فاصله با قیمت کارخانه کمتر می‌شود.
صدرایی ادامه داد: باید قیمت کارخانه را از بازار جدا کرد. زیرا قیمت خودرو در بازار در لحظه صعودی و یا نزولی می‌شود، امّا قیمت خودرو در کارخانه به این صورت نیست و افزایش قیمت‌ها یک بازه زمانی مثلاً ۳ ماه یا ۶ ماه یک‌بار دارند. البته آخرین بازه‌زمانی که مجوز افزایش قیمت خودرو صادر شده برای این منظور مهم است و پس از آن، امکان دارد هزینه‌ها افزایش پیدا کنند.
این کارشناس صنعت خودرو گفت: بسیاری از کارخانه‌های خودروسازی خریدهای خود را در زمانی انجام داده‌اند که قیمت دلار بالاتر از الان بوده است و یا هزینه‌های دیگری که به کارخانه‌های خودروسازی تحمیل می‌شوند. در نتیجه، این‌ها از دلایلی هستند که باعث می‌شوند که کارخانه‌های خودروسازی، قیمت خودرو را افزایش دهند.
او یاد آور شد:زمانی قیمت خودرو در کارخانه می‌تواند پایین بیاید که دلار به یک قیمت ثابت و پایین‌تر از حد موجود برسد و تثبیت شود و به دلیل فضای رقابت و کاهش قیمت‌ها، کارخانه‌های خودروسازی مجبور شوند که قیمت محصولات خود را تطبیق دهند. اما در شرایط فعلی که نوسان قیمت دلار وجود دارد و هیجانی است این انتظار را نمی‌توان داشت که قیمت خودرو در کارخانه‌های خودروسازی به سرعت کاهش پیدا کنند.
صدرایی تصریح کرد: مراجع ذی‌ربط باید افزایش قیمت خودرو را بررسی کنند که آیا توجیه برای این منظور وجود دارد یا خیر؟! زیرا هزینه‌هایی مثل قیمت تمام‌شده، ارز تخصیص یافته، سود متعادل، هزینه‌های تولید، تبلیغات و… را باید برای قیمت تمام‌شده یک خودرو در نظر گرفت. اما برای محصولات کارخانه‌ای باید به این موضوع توجه کرد که روند به این صورت نیست که اگر بازار با افزایش قیمت روبه‌رو شود خودروساز هم بخواهد ناگهانی قیمت محصولات خود را افزایش دهد یا بالعکس این موضوع عمل کند.
این کارشناس صنعت خودرو درمورد آزادسازی قیمت‌ها در بازار خودرو گفت: خودروساز برای آزادسازی قیمت خودرو در ایران باید تضمین دهد که تولید با افزایش همراه باشد و کیفیت محصولات خود را ارتقاء دهد و به این صورت نباشد که قیمت در کارخانه افزایش پیدا کرده و تولید در کارخانه کاهش پیدا کند و عرضه محدودتر شود و قیمت خودرو در بازار دوباره افزایش پیدا کند. در نتیجه، اگر قیمت خودرو آزاد می‌شود تولید و تحویل آن باید به‌روز باشند. یعنی هم کیفیت محصول ارتقاء پیدا کند و هم، زمان انتظار برای دریافت خودرو به جای این که طولانی باشد به کمتر از یک ماه برسد تا هم، حاشیه قیمت در بازار ازبین برود و هم این که خود وساز تضمین دهد با افزایش قیمت خودرو، تولید و کیفیت محصولات بهبود پیدا می‌کنند تا یک محصول مناسب به دست مصرف‌کننده برسد.
صدرایی ادامه داد: آزادسازی قیمت‌ها در این شرایط باعث می‌شود که خودروسازان دیگر وارد میدان شوند و فضا رقابتی‌تر می‌شود و کارخانه‌های خودروسازی مجبور می‌شوند برای این که سهم بازار خود را گسترش دهند یا این که حفظ کنند خودروهای خود را به صورت معقول و متعادل و با شرایط مناسب بفروشند.
بدون نظر! اولین نفر باشید