تحول بیسابقه در روابط قیمتی نفت ایران در بازارهای آسیایی
اقتصادسنج| در پی تشدید تنشهای ژئوپلیتیک در خاورمیانه، بازار جهانی نفت با دگرگونی معناداری مواجه شده و ایران، برخلاف انتظار، به یکی از ذینفعان اصلی این تحولات بدل شده است. دادهها نشان میدهد نفت ایران که سالها با تخفیف عرضه میشد، اکنون برای نخستینبار گرانتر از شاخص برنت معامله میشود.
نقش راهبردی تنگه هرمز، بهعنوان شریان حیاتی انرژی، موجب شده خریداران آسیایی برای تضمین امنیت عرضه، به پرداخت قیمتهای بالاتر برای نفت ایران تن دهند. در همین حال، نوسانات اخیر قیمتها و افزایش جذابیت اقتصادی پالایش، موجب شده شرکتهای فرآوری نفت بهدنبال تامین سریع خوراک از منابع در دسترس مانند نفت ایران باشند.
در این میان، چین با استفاده از ذخایر و هند با دریافت محمولههای تحریمی، رویکردی عملگرایانه در پیش گرفتهاند. افزایش قیمتها همچنین درآمد ارزی ایران را بالا برده و در ۴۰ روز گذشته، نزدیک به ۲میلیارد دلار به عایدات آن افزوده است.
دادههای تازه از بازار فیزیکی نفت نشان میدهد که ساختار سنتی قیمتگذاری نفت ایران بهطور معناداری دگرگون شده و کشور، برخلاف انتظار اولیه، به یکی از ذینفعان اصلی این بحران تبدیل شده است.
برای سالها، نفت خام ایران تحت فشار تحریمهای ایالات متحده با تخفیفهای قابلتوجه نسبت به شاخص مرجع برنت معامله میشد. این تخفیفها که گاه به بیش از 5 دلار در هر بشکه میرسید، ابزاری برای حفظ سهم بازار در میان مشتریان محدود، بهویژه پالایشگاههای مستقل چینی موسوم به «تیپاتها»، بود.
طبق گزارش منابع تجاری، دستکم دو پالایشگاه مستقل در شهر دونگیینگ، یکی از قطبهای اصلی پالایش مستقل در استان شاندونگ چین، اخیرا نفت خام سبک ایران را با قیمتی تا ۲ دلار بالاتر از شاخص برنت خریداری کردهاند.
این تغییر را باید در بستر چند عامل کلیدی تحلیل کرد. نخست، اهمیت تنگه هرمز بهعنوان شریان حیاتی انتقال انرژی جهان است. دومین عامل، سقوط اخیر قیمتهای جهانی نفت است. در جبههای دیگر، هند نیز بهعنوان یکی از مصرفکنندگان بزرگ انرژی، نشانههایی از بازگشت به بازار نفت ایران بروز داده است. بر اساس گزارش منابع آگاه، این کشور پس از 7سال، هفته گذشته نخستین محموله نفتی از ایران را دریافت کرد.
در بررسی اثرات مستقیم افزایش قیمت نفت بر درآمدهای صادراتی ایران، دادههای موجود نشاندهنده یک جهش قابلتوجه در عایدات ارزی کشور در دوره پس از آغاز تنشهاست.
پیش از جنگ (9 اسفند)، ایران روزانه حدود 1.5میلیون بشکه نفت با متوسط قیمت ۶۵ دلار به ازای هر بشکه صادر میکرد که معادل درآمد روزانه در حدود 100میلیون دلار بود. اما در ۴۰ روز اخیر و همزمان با افزایش قیمتها تا سطح ۹۵ دلار برای هر بشکه، درآمد روزانه صادرات نفت ایران به حدود 145میلیون دلار رسیده است. این به معنای افزایش روزانه ۴۵میلیون دلاری در درآمدهای نفتی است؛ رقمی که در مقیاس ۴۰ روزه، به افزایشی در حدود 1.8میلیارد دلار بالغ میشود.
بدون نظر! اولین نفر باشید