هشدار به خریداران خودرو؛ دام پنهان «سند نمره» در کمین معاملات بازار دستدوم
در حالیکه باندهای حرفهای سرقت خودرو با تغییر هویت وسایل نقلیه و جعل مشخصات فنی، خودروهای مسروقه را وارد چرخه فروش میکنند، پلیس از شگردی به نام «سند نمره» پرده برداشته است؛ روشی پیچیده که نهتنها...
اقتصادسنج؛ سند نمره یکی از پیچیدهترین شگردهای سارقان خودرو است؛ روشی که میتواند خسارتهای سنگینی به خریدار تحمیل کند.
سرقت خودرو تنها به ربودن یک وسیله نقلیه ختم نمیشود. در برخی پروندههای حرفهای، خودروهای سرقتی پس از ربوده شدن وارد چرخهای پیچیده از تغییر مشخصات هویتی و فروش غیرقانونی میشوند؛ فرآیندی که پلیس از آن با عنوان “سند نمره” یاد میکند.
پرونده اخیر انهدام یک باند سرقت خودرو در غرب کشور، بار دیگر توجهها را به این شیوه مجرمانه جلب کرده است. اعضای این باند پس از سرقت خودروها، اقدام به تغییر ارکان اصلی وسیله نقلیه و فروش آن میکردند؛ روشی که میتواند تشخیص خودروی سرقتی را برای خریداران عادی دشوار کند.
از تهران تا کرمانشاه؛ پایان فعالیت یک شبکه سرقت خودرو
چندی پیش پروندهای در پلیس آگاهی تهران بزرگ تشکیل شد که حکایت از فعالیت یک شبکه حرفهای سرقت خودرو داشت.
بررسیهای تخصصی کارآگاهان اداره دوم پلیس آگاهی نشان داد دو متهم حرفهای در زمینه سرقت خودرو، تغییر مشخصات هویتی خودروهای سرقتی و فروش آنها فعالیت میکنند.
رد پای متهمان در استان کرمانشاه شناسایی شد و کارآگاهان پس از دریافت نیابت قضایی راهی غرب کشور شدند. عملیات غافلگیرانه پلیس به دستگیری دو متهم منجر شد؛ متهمانی که در بازجوییها به 10 فقره سرقت خودرو و تغییر ارکان اساسی خودروهای سرقتی اعتراف کردند.
در ادامه تحقیقات نیز چهار دستگاه خودروی سرقتی شامل پژو 206، پژو پارس، سمند و رانا کشف و پس از احراز مالکیت به صاحبان اصلی بازگردانده شد.
اما پرسش مهم اینجاست که “سند نمره” دقیقاً چیست و چرا سارقان برای انجام آن حاضرند هزینه و ریسک زیادی را بپذیرند؟
سند نمره؛ جعل هویت برای خودروهای سرقتی
هر خودرو دارای مجموعهای از مشخصات هویتی منحصر به فرد است. شماره شاسی، شماره موتور، پلاکهای شناسایی کارخانه و اطلاعات ثبت شده در اسناد رسمی، در واقع شناسنامه یک خودرو محسوب میشوند.
زمانی که سارقان یک خودرو را سرقت میکنند، فروش مستقیم آن تقریباً غیرممکن است؛ زیرا با نخستین استعلام پلیس، سابقه سرقت خودرو مشخص خواهد شد. به همین دلیل برخی باندهای حرفهای به سراغ روشی میروند که در اصطلاح عامیانه “سند نمره” نامیده میشود.
در این شیوه، مجرمان تلاش میکنند هویت خودروی سرقتی را تغییر دهند. آنها با دستکاری شماره شاسی، شماره موتور یا سایر ارکان هویتی خودرو، مشخصات یک خودروی قانونی را روی خودروی سرقتی منتقل میکنند تا خودرو ظاهری قانونی پیدا کند.
در واقع خودروی سرقتی با هویت جدید وارد بازار میشود؛ گویی برای آن شناسنامه تازهای صادر شده است.
سارقان چگونه خودرو را سند نمره میکنند؟
افسران پلیس میگویند سند نمره کردن خودرو معمولاً توسط سارقان عادی انجام نمیشود و نیازمند شبکهای از افراد دارای تجربه فنی است. در بسیاری از پروندهها، مجرمان ابتدا خودرویی مشابه با خودروی سرقتی پیدا میکنند؛ خودرویی که ممکن است تصادفی، فرسوده یا از رده خارج شده باشد. سپس اطلاعات هویتی آن خودرو را مبنای کار قرار میدهند.
مرحله بعدی، دستکاری بخشهایی از بدنه یا موتور است که شمارههای شناسایی روی آنها حک شده است. این بخش حساسترین قسمت عملیات مجرمانه محسوب میشود زیرا کوچکترین اشتباه میتواند ردپای جعل را آشکار کند.
پس از آن خودرو با مدارک جعلی یا با سوءاستفاده از مدارک موجود وارد بازار میشود و خریدار ناآگاه تصور میکند با یک معامله عادی مواجه است.
قربانی دوم؛ خریدار بیخبر
در پروندههای سند نمره، تنها مالک اولیه خودرو قربانی نیست. بارها مشاهده شده فردی با پسانداز چندین ساله خود اقدام به خرید خودرو کرده اما پس از مراجعه به مراکز تعویض پلاک یا انجام استعلامهای تخصصی مشخص شده خودرو سرقتی است.
در چنین شرایطی پلیس موظف است خودرو را توقیف و به مالک اصلی بازگرداند. در نتیجه خریدار نیز متحمل خسارت مالی سنگینی میشود و باید برای بازپسگیری پول خود از فروشنده وارد فرآیندهای قضایی شود.
به همین دلیل کارشناسان تأکید میکنند خریداران خودروهای کارکرده باید بیش از گذشته نسبت به اصالت خودرو حساس باشند.
چرا خودروهای داخلی بیشتر هدف قرار میگیرند؟
نگاهی به پروندههای کشف شده در سالهای اخیر نشان میدهد خودروهایی مانند پژو 206، پژو پارس، سمند، پراید و رانا بیش از سایر خودروها در معرض این نوع جرائم قرار دارند.
دلیل این موضوع را باید در چند عامل جستوجو کرد؛ فراوانی این خودروها در سطح شهر، بازار گسترده خرید و فروش قطعات، تقاضای بالا برای خودروهای دست دوم و امکان اختفای آسانتر خودروهای سرقتی در میان تعداد زیاد نمونههای مشابه.
به بیان دیگر، هرچه تعداد یک خودرو در سطح کشور بیشتر باشد، شناسایی یک نمونه سرقتی دشوارتر خواهد بود. سرقت خودرو دیگر جرم فردی و محدود به یک سارق خیابانی نیست. در بسیاری از پروندهها با شبکههایی مواجه هستیم که از مرحله سرقت تا تغییر هویت، انتقال خودرو، تهیه مدارک جعلی و فروش آن به صورت زنجیرهای فعالیت میکنند.
این شبکهها از خلأهای موجود در بازار خودروهای دست دوم سوءاستفاده میکنند و تلاش دارند خودروهای سرقتی را به پول نقد تبدیل کنند.
به همین علت پلیس آگاهی در سالهای اخیر برخورد با باندهای حرفهای سند نمره را در اولویت قرار داده است؛ زیرا فعالیت این شبکهها علاوه بر ایجاد خسارت مالی برای شهروندان، اعتماد عمومی به بازار خرید و فروش خودرو را نیز تحت تأثیر قرار میدهد.
خریداران خودرو به چه نکاتی توجه کنند؟
پرونده اخیر بار دیگر نشان داد که سادهترین بیاحتیاطی میتواند خریداران را با مشکلات جدی روبهرو کند. نخستین هشدار پلیس مربوط به قیمتهای غیرمتعارف است. خودروهایی که با قیمتی بسیار پایینتر از نرخ بازار عرضه میشوند، باید زنگ خطر را برای خریدار به صدا درآورند.
نکته دوم، مراجعه به مراکز معتبر کارشناسی خودرو است. کارشناسان این مراکز قادرند اصالت شماره شاسی، شماره موتور و سایر ارکان هویتی خودرو را بررسی کنند.
همچنین انجام معامله بدون احراز هویت کامل فروشنده و بدون بررسی اسناد رسمی، ریسک خرید خودروهای دارای سابقه سرقت را افزایش میدهد.
گزارش سریع سرقت؛ مهمترین اقدام مالکان
افسران پلیس معتقدند ساعات اولیه پس از سرقت، طلاییترین زمان برای کشف خودرو است. هرچه فاصله میان سرقت و اعلام آن به پلیس کمتر باشد، احتمال شناسایی خودرو پیش از انتقال به مخفیگاهها یا پیش از آغاز فرآیند تغییر هویت افزایش مییابد.
در بسیاری از پروندهها، تأخیر چند ساعته در اعلام سرقت باعث شده خودرو از استان محل سرقت خارج شود و کشف آن دشوارتر شود.
دستگیری اعضای باندی که در پرونده اخیر به 10 فقره سرقت خودرو و سند نمره کردن آنها اعتراف کردهاند، تنها یک پرونده در میان دهها پرونده مشابه است که هر سال در پلیس آگاهی کشور تشکیل میشود.
اگرچه کشف چهار خودروی سرقتی و بازگشت آنها به مالکان اصلی خبر امیدوارکنندهای برای قربانیان این پرونده بود، اما واقعیت آن است که مبارزه با سرقت خودرو تنها با اقدامات پلیسی به نتیجه نمیرسد.
افزایش آگاهی عمومی، دقت بیشتر خریداران، استفاده از تجهیزات ایمنی و گزارش سریع موارد مشکوک میتواند حلقه فعالیت باندهای حرفهای سرقت خودرو را تنگتر کند.
سند نمره در ظاهر تنها چند عدد و مشخصه فنی است که تغییر میکند، اما در واقع تلاشی برای جعل هویت یک خودرو و پنهان کردن ردپای جرم است؛ جرمی که نه تنها مالک اصلی، بلکه خریداران ناآگاه و امنیت اقتصادی جامعه را نیز هدف قرار میدهد.
بدون نظر! اولین نفر باشید