هر آنچه باید درباره طرح رایگان دوگانه‌سوز کردن خودروها و معایب و مزایای آن بدانید

اقتصادسنج| طرح رایگان دوگانه‌سوز کردن خودروهای شخصی از زمان مطرح شدن نرخ سوم بنزین در کمتر از یک ماه بیش از 30 هزار متقاضی جدید داشته است.‌

صرفه اقتصادی اولین و مهمترین دلیل استقبال از ماشین‌های دوگانه‌سوز است. تصور کنید هزینه 30 لیتر بنزینی که برای راننده پراید از الان به بعد بین 45 تا 150 هزار تومان خواهد بود، با دوگانه‌سوز کردن ماشین و قرار گرفتن مخزن CNG در صندوق عقب می‌تواند به کمتر از 10 هزار تومان برسد.

این همه ماجرا نیست. از اوایل دهه 80 که بساط خودروهای دوگانه‌سوز به شکل جدی پهن شد، اتهام‌هایی مثل کاهش قدرت موتور و آسیب رسیدن به موتور خودرو به میان آمد.

طرح رایگان دوگانه‌سوز کردن خودرو

مدیر طرح ‌CNG شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران ادعا می‌کند در یک ماه اخیر که بحث افزایش قیمت بنزین و روی میز آمدن نرخ سوم مطرح شده، 31 هزار متقاضی جدید در طرح رایگان دوگانه‌سوز کردن خودرو ثبت‌نام کردند.

دولت چهاردهم همزمان با طرح اصلاح قیمت بنزین برای مدیریت مصرف سوخت و تقلیل وابستگی به بنزین، توسعه خودروهای دوگانه‌سوز را در دستور کار قرار داد. هدف از این اقدام این است که CNG به‌عنوان راهکاری برای کاهش مصرف بنزین باشد.

دوگانه‌سوز کردن خودرو علاوه بر راهی که شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی به شکل رایگان ایجاد کرده، مسیر دیگری هم دارد. برخی از صاحبان خودرو به دلایل شخصی خودشان برای دوگانه‌سوز کردن خودرو در بازار اقدام می‌کنند که برای ماشینی مثل پراید حول و حوش پنج میلیون تومان هزینه‌تراشی می‌کند.

هزینه CNG چه فرقی با بنزین دارد؟

قیمت بنزین از شنبه 22 آذر با سه نرخ مختلف در دسترس مردم قرار گرفت. صاحبان سواری‌های عادی در هر ماه امکان استفاده از 60 لیتر با نرخ هزار و 500 تومان را خواهند داشت که البته مجموع بنزین ذخیره‌شده در کارت سوخت شخصی 360 لیتر خواهد بود.

قیمت بنزین بعد از اتمام سهمیه نرخ اول، تا 100 لیتر با نرخ دوم یعنی سه هزار تومان محاسبه می‌شود و از اینجا بعد پای نرخ سوم یعنی بنزین پنج هزار تومانی وسط می‌آید. هزینه 30 لیتر بنزین برای یک پراید با فرض بنزین نرخ اول در هر مرتبه مراجعه به جایگاه سوخت، 45 هزار تومان می‌شود. با نرخ سوم همین میزان بنزین را 90 هزار تومان می‌فروشند و بنزین پنج هزار تومانی، هزینه 30 لیتر بنزین را به 150 هزار تومان تغییر می‌دهد.

قیمت CNG کمتر از این حرف‌هاست. مخزن CNG پراید دوگانه‌سوز معمولا گنجایش 57 تا 62 لیتر مایع را دارد که معادل 14 تا 16 متر مکعب است. هزینه هر متر مکعب CNG هم 570 تومان است و با این اوصاف هر بار مراجعه به جایگاه CNG برای راننده پراید دوگانه‌سوز 10 هزار تومان هزینه دارد. این فقط بخشی از ماجراست و داشتن خودرو دوگانه‌سوز سوای صرفه‌ اقتصادی می‌تواند دردسرهایی هم داشته باشد.

چرا خودروهای دوگانه‌سوز سهم زیادی از بازار ندارند؟

سهم خودروهای دوگانه‌سوز در ایران براساس آخرین آمارهایی که وجود دارد فقط حدود 15 درصد است که تازه بخشی از این خودروها در دسته خودروهای سواری قرار نمی‌گیرند.

دوگانه‌سوز کردن خودروهای ایرانی با اینکه از اوایل دهه 80 در کشور استارت خورد، با استقبال چشمگیری روبرو نشد. ماشین‌بازها اعتقاد دارند دوگانه‌سوز کردن خودرو قدرت موتور را کاهش می‌دهد؛ به‌خصوص در سربالایی‌ها. اتهام دوم به ماشین‌های دوگانه‌سوز آسیب رساندن به موتور خودرو است.

مخزن CNG هرچقدر هم کوچک باشد، باز هم فضای چشمگیری اشغال می‌کند و صندوق عقب ماشین را از کارایی خارج می‌کند. تعداد جایگاه‌های CNG درمقایسه با پمپ بنزین‌ها قابل مقایسه نیست و همین عامل می‌تواند دسترسی به جایگاه CNG را سخت کند. بحث ایمنی هم می‌تواند یکی دیگر از نگرانی‌های مربوط به ماشین‌های دوگانه‌سوز باشد. از اوایل دهه 80 تا سال 98 چیزی نزدیک 85 مورد انفجار مخزن CNG خودروهای دوگانه‌سوز در کشور وجود داشته که این تعداد انفجار در جایگاه‌ها و موقع سوخت‌گیری رخ داده است.