هرآنچه باید درباره موشک قیام-۱ و مشخصات فنی آن بدانید!

اقتصادسنج| موشک قیام ۱ (Qiam-۱)، یک موشک بالستیک کوتاه برد با سوخت مایع و نخستین موشک بدون بالک ساخت ایران است. این موشک توسط گروه صنعتی شهید همت، یکی از بخش‌های کلیدی سازمان صنایع هوافضای ایران، طراحی و ساخته شده است.

تاریخچه توسعه موشک قیام ۱

ایران در سال ۱۳۸۹ از نمونه اولیه این موشک با نام قیام ۱ رونمایی کرد . پس از آن در سال ۱۴۰۰ نمونه دوم و ارتقاء یافته آن نیز رونمایی شد. طرح اولیه این موشک را حسن طهرانی مقدم داده‌است. در مرداد ۱۳۸۹، آزمایش این موشک با موفقیت به ثبت رسید. در خرداد سال ۱۳۹۰ انبوهی از این موشک‌ها به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تحویل داده شد.

طراحی موشک قیام-۱

بدنه موشک بالستیک قیام-۱ از معماری استوانه‌ای تک مرحله‌ای برگرفته از خانواده موشک‌های اسکاد است که شامل یک بدنه کشیده است که مخزن اکسیدکننده، مخزن سوخت، واحد پیشران، ماژول هدایت و بخش بار را در خود جای داده است. بدنه موشک با استفاده از یک بدنه سازه‌ای آلومینیومی سبک ساخته شده است که جرم کلی پرتاب را کاهش می‌دهد و در عین حال استحکام ساختاری مورد نیاز برای مقاومت در برابر فشار داخلی پیشران و تنش‌های آیرودینامیکی در طول بوست و ورود مجدد را حفظ می‌کند.

یکی از ویژگی‌های ساختاری تعیین‌کننده قیام-۱، پیکربندی آیرودینامیکی بدون باله آن است که چهار باله تثبیت‌کننده‌ای را که معمولاً در موشک‌های کلاس اسکاد یافت می‌شوند، حذف می‌کند. در عوض، این موشک برای حفظ پایداری جهت در طول مرحله بوست به کنترل بردار رانش (TVC) در موتور موشک متکی است. حذف این باله‌های خارجی، نیروی پسای آیرودینامیکی را کاهش داده و وزن سازه را کمی کاهش می‌دهد، که باعث بهبود راندمان بالستیک و افزایش برد عملیاتی موشک می‌شود. این موشک تقریباً ۱۱.۵ متر طول، قطر بدنه حدود ۰.۸۸ متر و وزن پرتاب آن تقریباً ۶۰۰۰ تا ۶۲۰۰ کیلوگرم است.

سکوی پرتابگر قابل مشاهده در تصویر از یک شاسی نیمه تریلر چند محوره با چهار محور عقب استفاده می‌کند که برای توزیع وزن موشک و پشتیبانی از سازه پرتاب طراحی شده است. این تریلر شامل محفظه‌های تجهیزات یکپارچه در امتداد شاسی است که احتمالاً شامل سیستم‌های الکتریکی، تجهیزات کنترل پرتاب و واحد‌های قدرت هیدرولیکی هستند.

پیشرانه موشک قیام-۱

قیام-۱ از یک موتور موشک سوخت مایع منفرد برگرفته از فناوری پیشران اسکاد قبلی نیرو می‌گیرد. سیستم پیشران از مخلوطی از دو پیشران متشکل از سوخت هیدروکربنی مبتنی بر نفت سفید و اکسیدکننده اسید نیتریک دودزای قرمز مهار شده (IRFNA) استفاده می‌کند. این پیشران‌های هایپرگولیک هنگام ترکیب خود به خود مشتعل می‌شوند و امکان یک سیستم احتراق نسبتاً ساده و روشن شدن مطمئن موتور را در طول پرتاب فراهم می‌کنند.

موتور موشک دارای یک سیستم کنترل بردار رانش نازل گیمبال شده است که به نازل موتور اجازه می‌دهد در طول مرحله بوست بچرخد. این مکانیسم کنترل فرمان را فراهم می‌کند و موشک را در طول صعود تثبیت می‌کند و فقدان باله‌های کنترل آیرودینامیکی را جبران می‌کند.

در طول مرحله بوست، سیستم پیشران موشک را به سرعت مافوق صوت شتاب می‌دهد و آن را قادر می‌سازد تا یک مسیر بالستیک را با برد عملیاتی تا تقریباً ۸۰۰ کیلومتر دنبال کند. در طول مرحله پایانی پرواز، کلاهک با سرعتی بین ۵ تا ۷ ماخ فرود می‌آید.

از آنجا که این موشک از سوخت مایع استفاده می‌کند، مراحل سوخت‌گیری قبل از پرتاب مورد نیاز است، اگرچه ساختار کشنده برپاگر پرتابگر متحرک جاده‌ای آن امکان عملیات پرتاب از موقعیت‌های پراکنده را فراهم می‌کند.

سیستم‌های هدایت قیام-۱

قیام-۱ عمدتاً به یک سیستم ناوبری اینرسی (INS) تسمه‌ای متکی است که توسط یک کامپیوتر پرواز دیجیتال داخلی کنترل می‌شود و مسیر موشک را در طول پرواز با موتور و صعود بالستیک محاسبه می‌کند.

سیستم ناوبری از ژیروسکوپ‌ها و شتاب‌سنج‌ها برای اندازه‌گیری جهت و سرعت استفاده می‌کند و کامپیوتر پرواز را قادر می‌سازد تا مسیر برنامه‌ریزی شده را حفظ کند. اصلاحات در طول مرحله تقویت از طریق هدایت بردار رانش موتور موشک انجام می‌شود. انواع ارتقا یافته موشک قیام مجهز به وسایل نقلیه بازگشت به جو با قابلیت مانور، سطوح کنترل کوچک روی کلاهک ممکن است امکان تنظیمات مسیر محدودی را در طول مرحله پایانی فراهم کند.

کلاهک جنگی قیام-۱

قیام-۱ می‌تواند بسته به الزامات ماموریت، انواع مختلفی از کلاهک‌های متعارف را حمل کند. موشک قیام دارای بار استاندارد شامل یک کلاهک انفجاری تکه‌تکه شونده با وزن تقریبی ۶۵۰ تا ۷۵۰ کیلوگرم است که برای حمله به زیرساخت‌های نظامی و اهداف مستحکم در نظر گرفته شده است.

گزینه‌های جایگزین بار ممکن است شامل کلاهک‌های خوشه‌ای یا ریزمهمات باشد که برای پخش بمب‌های کوچک در یک منطقه وسیع هدف و افزایش اثربخشی در برابر اهداف پراکنده مانند فرودگاه‌ها، تجمع نیرو‌ها یا تأسیسات لجستیکی طراحی شده‌اند.