نرخ مشارکت اقتصادی زنان در کشورهای همسایه ایران چقدر است؟

اقتصادسنج| نرخ بیکاری زنان در ایران و برخی کشورهای همسایه آن نشان از مشارکت به نسبت پایین زنان در بازار کار دارد. در سال 2021 و زمانی که نرخ بیکاری زنان ایرانی حدود 17 درصد بود، 22/3 درصد زنان عربستان سعودی صاحب شغل نبودند. اما در حالی که مشارکت زنان ایرانی در سال بعد کاهش یافت، عربستان زنان بیشتری را وارد بازار کار کرد.

گزارشی که اخیرا از سوی مرکز آمار ایران منتشر شده، نشان می‌دهد نرخ بیکاری‌زنان در زمستان 1401 نسبت به سال 1400، افزایش داشته است. بر اساس این گزارش، نرخ بیکاری زنان 18 تا 35 ساله از 26.5 درصد در زمستان 1400 به 27.7 درصد در زمستان سال گذشته رسیده است. در ضمن، بیش از 52 هزار نفر به جمعیت زنان بیکار در این بازه سنی اضافه شده است.

ناگفته نماند که احتمال بیکار شدن زنان در بازار کار بسیار بیشتر از مردان است. در سال 2022 نرخ بیکاری‌زنان در سطح جهانی 5.8 درصد بود که 0.1 درصد بیشتر از مردان بود. زنان همچنین در سطح جهانی، از کشورهای توسعه‌یافته یا توسعه‌نیافته، کم‌بهره‌گیری بیشتری را تجربه می‌کنند.

در سال 2020، نرخ بیکاری‌زنان بسیار کمتر از مردان افزایش یافت، زیرا احتمال خروج همیشگی آن‌ها از بازار کار پس از دست دادن شغل فعلی بسیار بیشتر بود. تا سال 2022، شکاف جنسیتی در نرخ بیکاری به سطح سال 2019 یعنی پیش از همه‌گیری کرونا نزدیک بود، زیرا بهبود اشتغال در میان زنان با بهبود مشارکت آنان در نیروی کار همزمان شد. پیش‌بینی می‌شود که زنان و مردان تغییرات مشابهی را در نرخ بیکاری در سال‌های 2023 و 2024 تجربه کنند. همچنین، پیش‌بینی‌ها از این موضوع حکایت دارد که نرخ بیکاری جهانی در سال 2023، حدود 3 میلیون نفر افزایش یابد.

نرخ بیکاری زنان در کشورهای همسایه

ایران در مقایسه با کشورهای همسایه خود به نسبت نرخ بیکاری بیشتری دارد. نرخ بیکاری در ترکیه در ماه فوریه 2023 به 10 درصد رسید. در بین جنسیت‌ها، نرخ بیکاری برای مردان 8.7 درصد و نرخ بیکاری زنان 12.6 درصد بود.

بر اساس گزارش کنفدراسیون اتحادیه‌های کارگری مترقی ترکیه (DİSK) در 8 مارس 2021، در حالی که طی سال‌های گذشته در نتیجه سیاست‌های افزایش مشارکت زنان در چندین کشور دیگر، اشتغال زنان رو به افزایش بوده است، ترکیه یکی از کشورهایی است که بیشترین شکاف جنسیتی را در این زمینه دارد.

در حالی که میانگین شکاف جنسیتی در اشتغال در میان کشورهای سازمان همکاری و توسعهٔ اقتصادی، 14.5 درصد و در میان کشورهای اتحادیه اروپا 10 درصد است، این شکاف در ترکیه به 39.1 درصد می‌رسد. ترکیه یکی از کشورهایی است که بالاترین نرخ بیکاری را برای زنان دارد. همچنین درآمد مردان در این کشور 27.4 درصد بیشتر از زنان است.

در سال 2022 نرخ بیکاری‌زنان ترکیه، 13.1 درصد تخمین زده شد. که نسبت به دو سال گذشته بیش از 2.5 درصد کاهش داشته است.

نرخ بیکاری در افغانستان از سال 1991 تا 2021 به طور متوسط ​​9.87 درصد بوده که بالاترین رکورد آن 13.30 درصد در سال 2021 و پایین‌ترین رکورد 6.70 درصد در سال 2009 است.

بر اساس گزارش رویترز، در سه ماهه چهارم سال 2022، اشتغال زنان 25 درصد کمتر از سه ماهه دوم سال 2021، یعنی پیش از تسلط طالبان بر این کشور بوده است. البته سطح اشتغال مردان نیز در همین دوره 7 درصد کاهش یافته است. نرخ بیکاری زنان افغانستان در سال 2021 حدود 19.09 درصد بود. در سراسر دنیا افغانستان یکی از کمترین مشارکت‌های زنان در بازار کار را دارد.

در سال 2022 نرخ بیکاری‌زنان در عربستان سعودی، 19.3 درصد بود که نسبت به 22.5 درصد سال 2021 کاهش یافته و نشان از افزایش مشارکت زنان این کشور در بازار کار این کشور دارد. همچنین نرخ بیکاری زنان در عراق در سال 2022 مقداری از ایران بیشتر بوده و 28.2 درصد گزارش شده است.

آخرین آمار ثبت شده در وبسایت بانک جهانی از نرخ بیکاری زنان مربوط سال 2021 است. بر اساس این آمار، در سال 2021، نرخ بیکاری‌زنان در ارمنستان، 22.3 درصد، آذربایجان، 7.75 درصد، عربستان 22.5 درصد، ترکمنستان 3.4 درصد، ترکیه 14.7، پاکستان 9.2 درصد و کویت 8.94 ثبت شده است. در کشورهای عربی نرخ بیکاری زنان سه برابر متوسط جهانی است.