قیمت جهانی نفت امروز ۲۹ فروردین ۱۴۰۵/ افت ۱۰ درصدی قیمت نفت پس از بازگشایی تنگه هرمز

اقتصادسنج| خبر بازگشایی تنگه هرمز تا پایان مهلت آتش‌بس دو هفته‌ای میان ایران و آمریکا، بازار جهانی نفت را ریزشی کرد و با نوسانات شدید کاهشی به تعطیلات فرستاد.

قیمت نفت وست‌تگزاس اینترمدیت (WTI) با ریزش ۱۰.۲۵ درصدی به ۸۳.۸۵ دلار در هر بشکه رسید و نفت برنت با کاهش ۹.۰۷ درصدی روی قیمت ۹۰.۳۸ دلار بسته شد. قیمت نفت موربان ابوظبی نیز ۹.۸۰ درصد افت کرد و به ۹۱.۷۰ دلار در هر بشکه رسید.

در مقابل اما، قیمت نفت عمان افزایشی بود و با ۱.۶۶ درصدی رشد، روی رقم ۱۰۰.۶۲ دلار بسته شد. قیمت نفت اوپک هم ۰.۲۲ درصد بالا رفت و به ۱۰۴.۷۹ دلار رسید.

قیمت نفت ایران هم صعودی بسته شد. نفت سبک ایران در بازه ۹۴.۵۰ تا ۹۶.۴۰ دلار قیمت خورد و نفت سنگین ایران نیز در بازه ۹۲.۳۵ تا ۹۴.۲۵ دلار بسته شد.

ماجرای بازگشایی تنگه هرمز

روز جمعه، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، اعلام کرد که تنگه هرمز برای مدت باقی‌مانده از آتش‌بس میان ایران و آمریکا «کاملاً باز» خواهد بود. عراقچی در صفحه شخصی خود در شبکه اجتماعی X نوشت که در چارچوب آتش‌بس و بر اساس مسیر هماهنگ‌شده‌ای که پیش‌تر توسط سازمان بنادر و دریانوردی جمهوری اسلامی ایران اعلام شده، عبور تمامی کشتی‌های تجاری از این آبراه آزاد است.

این اعلامیه با واکنش فوری دونالد ترامپ همراه شد. ترامپ در وب‌سایت Truth Social در دو پست جداگانه به این موضوع پرداخت؛ پست نخست به‌طور خلاصه باز بودن تنگه هرمز را تأیید می‌کرد و پست دوم توضیح می‌داد که محاصره دریایی ایالات متحده علیه بنادر ایران تا زمان دستیابی به توافق نهایی همچنان پابرجا خواهد ماند. اظهاراتی که با واکنش مسئولان ایران روبرو شد و سخنگوی وزارت خارجه تاکید کرد، به هر نوع بدعهدی از سوی آمریکا پاسخ داده خواهد شد.

آتش‌بس، تردد کشتی‌ها و ابهام در عمل

این تحولات همزمان با اجرای آتش‌بس ۱۰ روزه میان اسرائیل و لبنان رخ داده است. آتش‌بس در لبنان یکی از پیش‌شرط‌های ایران برای ورود به مذاکرات با آمریکا بود.

در همین روز، جوزف عون، رئیس‌جمهور لبنان، مذاکرات مستقیم با اسرائیل را «ظریف و حیاتی» توصیف کرد و در سخنرانی خود در پارلمان خواستار عقب‌نشینی اسرائیل، آزادی زندانیان و حل اختلافات مرزی شد؛ مسیری که به گفته او می‌تواند آتش‌بس را به دروازه‌ای برای مذاکرات گسترده‌تر تبدیل کند.

در صورت تداوم بازگشایی تنگه هرمز، این اقدام می‌تواند نقطه عطفی در بحرانی باشد که از ۲۸ فوریه (نهم اسفند) و همزمان با آغاز حملات هوایی آمریکا و اسرائیل علیه ایران، بازارهای جهانی انرژی را دچار شوک کرد. ایران در واکنش، تنگه هرمز را بست؛ آبراهی که حدود ۲۰ درصد از عرضه روزانه نفت جهان از آن عبور می‌کند.

همزمان حملات موشکی و پهپادی علیه اسرائیل و پایگاه‌های نظامی آمریکا انجام شد و شرکت‌های بزرگ کشتیرانی از جمله مرسک، CMA CGM و هاپاگ-لوید تقریباً بلافاصله تردد از این مسیر را متوقف کردند.

با این حال، آنچه «بازگشایی» نامیده می‌شود، هنوز در عمل با ابهام همراه است. بیانیه عراقچی به «مسیر هماهنگ» اشاره دارد و تجربه‌های پیشین نشان می‌دهد که ایران در دوره‌های آتش‌بس، کنترل ترافیک دریایی را به صلاحدید خود اعمال کرده است.

از سوی دیگر، محاصره دریایی ایالات متحده علیه بنادر ایران همچنان برقرار است؛ محاصره‌ای که پس از شکست مذاکرات ایران و آمریکا در اسلام‌آباد اعمال شد و کشتی‌های ورودی و خروجی بنادر ایران را هدف قرار می‌دهد، هرچند در تئوری، آزادی ناوبری برای کشتی‌های عازم بنادر غیرایرانی حفظ شده است.

با وجود این ابهامات، نشانه‌هایی محدود از بازگشت تردد مشاهده می‌شود. بر اساس داده‌های ردیابی کشتی که توسط بلومبرگ گردآوری شده، یک نفتکش افراماکس با پرچم پاکستان به نام «شالامار» نخستین کشتی حامل نفت خام بود که پس از آغاز محاصره، از تنگه هرمز عبور کرد. این نفتکش حدود ۴۵۰ هزار بشکه نفت را در جزیره داس امارات متحده عربی بارگیری کرده و در مسیر کراچی قرار دارد؛ تلاشی که پیش‌تر در ۱۲ آوریل و همزمان با انتشار خبر شکست مذاکرات اسلام‌آباد، نیمه‌کاره رها شده بود.

در مقابل، شرکت اطلاعات دریایی ویندوارد گزارش داده است که تا روز سه‌شنبه، ۸۲۳ کشتی در سراسر خلیج فارس حضور دارند و هنوز هیچ‌یک به الگوهای عادی تردد بازنگشته‌اند.

همزمان، بریتانیا و فرانسه برگزاری یک نشست مجازی درباره بازگرداندن آزادی دریانوردی را در دستور کار قرار داده‌اند و نگرانی از وجود مین‌های دریایی به یکی از محورهای اصلی بحث تبدیل شده است.

پایداری ریسک‌های اقتصادی در صورت مسدودماندن تنگه هرمز

ریسک‌های اقتصادی این وضعیت همچنان بالاست. گلدمن ساکس هشدار داده است که اگر تنگه هرمز برای یک ماه دیگر عمدتاً بسته بماند، میانگین قیمت نفت برنت در سال جاری از ۱۰۰ دلار در هر بشکه فراتر خواهد رفت. وود مکنزی نیز برآورد کرده که نفت ۱۰۰ دلاری رشد اقتصادی جهانی را به ۱.۷ درصد کاهش می‌دهد؛ رقمی که به‌مراتب پایین‌تر از پیش‌بینی ۲.۵ درصدی پیش از جنگ است و در سناریوی نفت ۲۰۰ دلاری، خطر رکود جهانی را محتمل می‌سازد.

در این میان، پاکستان همچنان در تلاش برای میانجیگری میان واشنگتن و تهران است. با این حال، به‌گفته تحلیلگران، پاسخ نهایی به این پرسش که آیا اعلام بازگشایی تنگه هرمز نشانه یک چرخش واقعی است یا صرفاً اقدامی موقت، نه در بیانیه‌ها، بلکه در تعداد کشتی‌هایی نهفته است که عملاً از این آبراه عبور می‌کنند.