سهام عدالت در بن‌بست مدیریتی/ مطالبه واگذاری اختیار به سهامداران

اقتصادسنج؛ سهام عدالت سال‌هاست با چالش‌هایی مانند بلاتکلیفی در مدیریت، ابهام در شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی و نارضایتی از میزان سود پرداختی روبه‌رو است. روح‌الله عباسپور، عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس، معتقد است تا زمانی که مدیریت این سهام به خود مردم واگذار نشود، اهداف اصلی این طرح محقق نخواهد شد.

عباسپور با اشاره به مشکلات ساختاری سهام عدالت، گفت: یکی از مهم‌ترین ایراد‌های این طرح آن است که با وجود واگذاری اسمی سهام به مردم، مدیریت واقعی آن همچنان در اختیار خود مردم قرار نگرفته و همین مسئله باعث شده سهام عدالت به هدف اصلی خود که گسترش عدالت اقتصادی و مردمی‌سازی اقتصاد بود، نرسد.

سهامدار، فقط مالک روی کاغذ است

این نماینده مجلس افزود: در سال‌های گذشته بار‌ها گفته شد که سهام عدالت به اقشار مختلف جامعه واگذار شده، اما واقعیت این است که بسیاری از دارندگان این سهام، فقط مالک اسمی دارایی خود هستند و در حوزه مدیریت، تصمیم‌گیری و نحوه اداره شرکت‌ها نقشی ندارند. وقتی مردم نتوانند درباره دارایی خود اعمال نظر کنند، طبیعی است که احساس مالکیت واقعی نیز شکل نمی‌گیرد و این طرح از فلسفه اصلی خود فاصله می‌گیرد.

وی ادامه داد: ایراد مهم دیگر، بلاتکلیفی در نحوه اداره شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی و روشن نبودن وضعیت مدیریتی این بخش است. بخش قابل توجهی از سهامداران سهام عدالت از مسیر غیرمستقیم در این شرکت‌ها حضور دارند، اما سال‌هاست که تعیین‌تکلیف کامل و شفاف درباره مدیریت، برگزاری مجامع و نقش‌آفرینی واقعی سهامداران با ابهام و کندی همراه است. این بلاتکلیفی موجب شده نه تنها ظرفیت این دارایی بزرگ ملی به‌درستی فعال نشود، بلکه اعتماد مردم نیز نسبت به کارآمدی این سازوکار کاهش پیدا کند.

سود سهام عدالت حریف تورم نیست

عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس با انتقاد از پایین بودن سود سهام عدالت اظهار کرد: سودی که به سهامداران پرداخت می‌شود، با واقعیت‌های اقتصادی کشور و نرخ تورم همخوانی ندارد و برای بسیاری از خانوار‌ها اثر ملموسی در بهبود معیشت ایجاد نمی‌کند.

عباسپور اضافه کرد: وقتی ارزش دارایی‌ها بالاست، اما سود پرداختی ناچیز است، این پرسش برای مردم به‌وجود می‌آید که منافع واقعی این سهام چرا به شکل عادلانه و شفاف به صاحبان اصلی آن نمی‌رسد.

وی خاطرنشان کرد: اگر قرار است سهام عدالت واقعا در خدمت عدالت اجتماعی، شفافیت اقتصادی و تقویت سرمایه مردم باشد، باید مدیریت آن به خود مردم واگذار شود.

سهام عدالت بدون مدیریت مردمی اصلاح نمی‌شود

عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس تاکید کرد: عدم واگذاری مدیریت سبد سهام عدالت مردم به خودشان نقض صریح قانون است و دولت باید سریعا به سمت آزادسازی و واگذاری مدیریت سهام عدالت به خود مردم حرکت کند. منظور از این واگذاری، صرفا اعلام مالکیت نیست، بلکه باید زمینه‌ای فراهم شود که سهامداران از طریق سازوکار‌های روشن، قانونی و شفاف، در اداره و تصمیم‌گیری این مجموعه‌ها نقش مستقیم داشته باشند و هیچ کس دیگری به جای مردم و با رانت و فساد تصمیم‌گیری سهام عدالت مردم نباشد.

عباسپور تاکید کرد: تا زمانی که مدیریت سهام عدالت مردمی نشود و تکلیف شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی نیز به‌صورت شفاف و نهایی مشخص نشود، نمی‌توان انتظار داشت مردم صاحب اصلی این سهام شوند و سهام عدالت به بازدهی واقعی برسد. لازمه اصلاح این مسیر، واگذاری اختیارات مدیریتی به مردم، پیگیری تعیین تکلیف مراکز شبه دولتی ایجاد شده فعلی ذیل تعاونی سهام عدالت شهرستانی و استانی و تضمین بهره‌مندی عادلانه سهامداران از منافع این دارایی ملی با مدیریت مستقیم خود مردم است.