سناریوی ۹۸ بنزین در حال تکرار شدن است؟/ باید منتظر افزایش ۳ برابری قیمت بنزین باشیم؟

اقتصادسنج| رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران، با اشاره به تشابه وضعیت بنزین در سال ۹۸ و هفته‌های اخیر گفت که دولت در آن سال برای جبران کمبود درآمد خود اقدام به «افزایش سه برابری قیمت بنزین» کرد.

پمپ بنزین‌ها علیرغم اینکه دولت ادعا کرده که قصد افزایش قیمت بنزین را ندارد، همچنان شلوغ است. اعلام دولت درباره محدودیت در سقف روزانه سوختگیری بنزین تاثیر روانی خود را گذاشته است. برای این شلوغی از منابع مختلفی علل متفاوتی عنوان می‌شود؛ ازجمله خرابی نازل جایگاه‌های سوخت، کاهش سهمیه پمپ بنزین‌ها و دیر رسیدن تانکر حمل سوخت، کاهش تولید پالایشگاه‌ها و…

کمبود بنزین در روزهای گذشته باعث تعطیلی برخی از جایگاه‌های سوخت شده است. حمیدرضا صالحی رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران درباره علت کمبود بنزین به سایت دیده‌بان ایران گفت: «اگر نگاهی به گذشته تولید و مصرف بنزین داشته باشیم ما تا یک مقطعی واردکننده بنزین بودیم. پس از تغییر سیاست‌ها، خودمان پالایشگاه ساختیم و خودکفا شدیم. با بازگشایی پالایشگاه خلیج فارس عمده ناترازی‌مان رفع شد و حتی در یک مقطعی در مسیر صادرات حرکت کردیم. پس از مدتی مصرف نامتعارف ما افزایش پیدا کرد ولی تولید یا سرمایه‌گذاری داخلی در این زمینه افزایش نداشت. حال این میزان ناترازی خودش را دارد بیشتر نشان می‌دهد.»

رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران در ادامه گفت: «علت این امر هم برمی‌گردد به اینکه استاندارهای خودروهای ما تابع استانداردهای روز نیست، ما موتورسیکلت‌های دوزمانه داریم که مصرف‌شان بیش از حد و در دنیا منسوخ شده، در حالی که الان موتورهای برقی آمده است یا واردات ماشین‌های هیبریدی و برقی ممنوع شد و نتوانست جایگزین ماشین‌های بنزینی شود. از طرف دیگر ارزان بودن قیمت بنزین و گازوئیل ما نسبت به قیمت جهانی، باعث افزایش قاچاق بنزین و گازوئیل شد. بدین معنا بخش قابل توجهی از تولید ما دارد قاچاق می‌شود و این مهم نمی‌تواند ناترازی ما نسبت به رشد مصرف را جبران کند. از این رو با کمبود سوخت مواجه می‌شویم و همین منجر می‌شود که حاکمیت برای اینکه آن مقدار بنزین مورد نیاز گروهی که در روز نیاز دارند را حفظ کند، به سهمیه بندی روی بیاورد.

عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی تهران درباره امکان افزایش قیمت بنزین به دیده بان ایران گفت: «سال‌هاست که بحث بر سر واقعی شدن قیمت بنزین وجود دارد. اتفاقات ناگوار سال 98 هم به دلیل افزایش قیمت بنزین بود. با توجه به افزایش مصرف بنزین، عدم بروز رسانی پالایشگاه ها به دلیل تحریم ها، فرسودگی ناوگان حمل و نقل و ضعف خودروسازان از سال 92 باید هر سال نسبت به تورم، قیمت بنزین هم افزایش پیدا می‌کرد ولی دولت‌ها در فضای پوپولیسیتی قرار گرفتن و تن به انجام این کار ندادند. در نهایت در سال 98 درحالی که مصرف بنزین افزایش پیدا کرد، تولید ناکافی بود و درآمدهای دولت هم کم شده بود و می‌خواست بودجه خود را جبران کند، قیمت بنزین را سه برابر کردند. این اقدام باعث آسیب اجتماعی و وضعیت نامناسب در جامعه شد. امسال هم ممکن است این اتفاق بیفتد.»

وی تاکید کرد: «واقعی شدن قیمت سوخت اگر تدریجی انجام می‌شد و از همان سال 92 سالی 100 یا 200 تومان افزایش پیدا می‌کرد، در سال 98 آن اتفاقات ناگوار رخ نمی‌داد. به نظر من اینکه از صورت مسئله فاصله بگیریم راهکار درستی برای آینده انرژی در کشور نیست.»

صالحی درخصوص گمانه‌زنی‌ها مبنی بر توقف فروش بنزین روسیه به ایران، گفت: «من اطلاع کافی در این خصوص ندارم ولی خودمان را باید برای روزهای بد آماده کنیم و آن روزها این است که همسایگان ممکن است منافع‌شان را جای دیگری دنبال کنند. به دلیل اینکه پالایشگاه های ما به بروزرسانی نشده و متاسفانه خودروسازی در کشور صنعت ناکارآمدی است؛ ما در تامین نیاز داخلی کشور با مشکلاتی روبرو شده و از سوی دیگر به دلیل ناکارآمدی صنعت خودرو ناتوان در تولید خودروی استاندارد و نوسازی ناوگان حمل و نقل در کشور هستیم. باید بتوانیم بدون اینکه نیازی به همسایگان داشته باشیم روی پای خودمان بایستیم تا در چنین مواقعی نیازمند دیگران نباشیم.»