دو صندوق ارزی با درآمد ثابت وارد بازار سرمایه شدند/ دلارهای سرگردان در انتظار اعتماد سرمایهگذاران
اقتصادسنج؛ با رونمایی و صدور مجوز فعالیت دو صندوق ارزی با درآمد ثابت، یکی از ابزارهای جدید بازار سرمایه برای جذب منابع ارزی وارد مرحله عملیاتی شده است؛ صندوقهایی که تحت مدیریت دو بانک فعالیت خواهند کرد و میتوانند بخشی از ارزهای نگهداریشده خارج از چرخه رسمی اقتصاد را به سمت سرمایهگذاری هدایت کنند.
راهاندازی این صندوقها در شرایطی اهمیت پیدا میکند که بخش قابل توجهی از دارندگان ارز ترجیح میدهند منابع خود را به شکل اسکناس یا سپرده ارزی نگهداری کنند. تجربه سالهای گذشته در بازار ارز و بیاعتمادی ایجادشده نسبت به برخی تعهدات ارزی، باعث شده یکی از مهمترین پرسشهای سرمایهگذار پیش از ورود به این صندوقها، نه میزان سود، بلکه نحوه بازپرداخت اصل سرمایه و سود در زمان ابطال یا سررسید باشد.
مسئله اصلی؛ دلار یا معادل ریالی؟
مهمترین پرسش پیش روی سرمایهگذار این است که اگر فردی با دلار وارد صندوق ارزی شود و در پایان دوره قصد خروج داشته باشد، آیا میتواند اسکناس ارز خود را دریافت کند یا اصل سرمایه و سود او به معادل ریالی پرداخت خواهد شد؟
پاسخ روشن به این پرسش میتواند نقش تعیینکنندهای در میزان استقبال از این ابزار داشته باشد. برای دارنده ارز، تفاوت میان دریافت مجدد ارز و دریافت معادل ریالی آن صرفاً یک تفاوت فنی نیست؛ بلکه به معنای تفاوت در حفظ ارزش دارایی و میزان ریسک سرمایهگذاری است.
از همین رو، شفافیت اساسنامه و امیدنامه صندوقها درباره نحوه ورود و خروج سرمایهگذار، نوع داراییهای صندوق، نحوه محاسبه سود و همچنین شکل تسویه در زمان ابطال واحدها، اهمیت ویژهای پیدا میکند.
تضمین اصل سرمایه؛ حلقه مفقوده اعتماد
صندوقهای ارزی با درآمد ثابت زمانی میتوانند در جذب منابع ارزی موفق عمل کنند که سرمایهگذار نسبت به اصل سرمایه و بازدهی آن اطمینان داشته باشد.
در این میان، نقش رکن ضامن و سازوکارهای تضمین اهمیت زیادی پیدا میکند. حضور بانک بهعنوان مدیر صندوق نیز میتواند از منظر اعتبار و اعتماد عمومی یک مزیت باشد، اما برای تبدیل این اعتبار به اعتماد سرمایهگذار، باید حدود تعهدات ضامن و نحوه حمایت از سرمایهگذار در شرایط مختلف بهطور شفاف مشخص باشد.
در واقع، سرمایهگذاری که تجربه دورههای پرنوسان ارزی را پشت سر گذاشته، پیش از آنکه به نرخ سود وعدهدادهشده توجه کند، میخواهد بداند در شرایط عادی و همچنین در شرایط بحرانی، چه تضمینی برای بازگشت دارایی خود دارد.
خاطره تجربههای گذشته و آزمون صندوقهای جدید
بازار ارز ایران طی سالهای گذشته تجربههای مختلفی از ابزارها و حسابهای ارزی داشته است. همین تجربهها باعث شده موضوع اعتماد به یکی از مهمترین موانع در مسیر جذب منابع ارزی تبدیل شود.
به همین دلیل، صندوقهای ارزی جدید عملاً با یک آزمون دوگانه مواجه هستند؛ از یک سو باید بتوانند بازدهی قابل قبول و متناسب با ماهیت ارزی سرمایهگذاری ایجاد کنند و از سوی دیگر، اعتماد سرمایهگذار را نسبت به امکان خروج از سرمایهگذاری و دریافت اصل دارایی جلب کنند.
اگر این دو شرط محقق شود، صندوقهای ارزی میتوانند بخشی از منابعی را که اکنون خارج از بازارهای رسمی نگهداری میشود، به سمت فعالیتهای مالی و سرمایهگذاری هدایت کنند.
ظرفیت جذب دلارهای سرگردان
فعالیت دو صندوق ارزی با درآمد ثابت تحت مدیریت دو بانک، از منظر سیاست ارزی نیز میتواند اهمیت داشته باشد. بخشی از خانوارها و فعالان اقتصادی، ارز را بهعنوان ابزاری برای حفظ ارزش دارایی نگهداری میکنند و در نبود ابزارهای مطمئن، این منابع عملاً وارد چرخه سرمایهگذاری نمیشود.
صندوق ارزی میتواند این معادله را تغییر دهد؛ به این معنا که فرد به جای نگهداری صرف اسکناس، دارایی ارزی خود را در ابزاری سرمایهگذاری کند که علاوه بر حفظ ماهیت ارزی، امکان کسب بازده نیز داشته باشد.
در صورت استقبال، این صندوقها میتوانند بهتدریج بخشی از ارزهای سرگردان و خانگی را به سمت بازار سرمایه هدایت کنند؛ موضوعی که هم برای سرمایهگذار و هم برای اقتصاد اهمیت دارد.
شفافیت؛ شرط تبدیل مجوز به استقبال
با این حال، صرف صدور مجوز برای موفقیت صندوقهای ارزی کافی نیست. تجربه نشان داده است که در بازار ارز، اعتماد مهمتر از طراحی ابزار مالی است.
سرمایهگذار باید دقیقاً بداند دارایی او در چه پروژهها و ابزارهایی سرمایهگذاری میشود، سود چگونه محاسبه خواهد شد، اصل سرمایه تا چه حد تضمین شده، رکن ضامن چه تعهدی دارد و در زمان ابطال، تسویه به چه شکلی انجام میشود.
بهخصوص موضوع دریافت اسکناس یا معادل ریالی باید بهصورت شفاف و بدون ابهام برای سرمایهگذاران مشخص شود.
در نهایت، دو صندوق ارزی با درآمد ثابت که به تازگی مجوز فعالیت دریافت کردهاند، میتوانند آغازگر فصل جدیدی در بازار سرمایه باشند؛ ابزاری که اگر بتواند اعتماد سرمایهگذار را جلب کند، ظرفیت آن را دارد که دلارهای سرگردان را از محل نگهداری غیرفعال به سمت سرمایهگذاری مولد هدایت کند. اما کلید این مسیر، نه صرفاً سودآوری، بلکه اطمینان از حفظ اصل سرمایه و شفافیت کامل در نحوه تسویه ارزی است.
بدون نظر! اولین نفر باشید