جزئیات ضوابط جدید تأمین ارز از محل سپرده خود و دیگران

اقتصادسنج| بانک مرکزی طی بخشنامه ای در 5 مهر 1405، ضوابط جدید تأمین ارز از سپرده دیگران و خود را ابلاغ کرد. تأمین ارز از سپرده دیگران فقط از طریق سامانه معاملات بازار ارز تجاری مرکز مبادله و با ارائه مدارک مثبته امکان‌پذیر است. ثبت در سامانه تأمین ارز و نظارت واحد مبارزه با پولشویی الزامی شد.

بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران با صدور بخشنامه شماره 166658/ 05 مورخ 5 مهرماه 1405، ضوابط و ترتیبات جدیدی را برای «امکان تأمین ارز از محل سپرده دیگران و خود» ابلاغ کرد. این بخشنامه که در ادامه اصلاحیه‌های قبلی صادر شده، با هدف ساماندهی فرآیند تأمین ارز از محل منابع ارزی خود و دیگران، تسهیل فرآیند ترخیص کالا و شفاف‌سازی مبادلات ارزی تدوین شده است.

جزئیات بخشنامه

بر اساس این بخشنامه، تأمین ارز از محل صادرات دیگران باید از طریق سامانه معاملات بازار ارز تجاری مرکز مبادله ارز و طلای ایران (سامانه مورد تأیید بانک مرکزی) و در چهارچوب دستورالعمل‌های مربوط انجام شود. در روش‌های حواله ارزی و وصولی (برات) اسنادی دیداری، ثبت یا ویرایش اطلاعات ابزار پرداخت و صدور مجوز ترخیص کالا (کد رهگیری بانکی) در حداقل زمان ممکن و حداکثر به میزان ارزش ارز مورد معامله در سامانه مربوط امکان‌پذیر است.

در خصوص تأمین ارز از محل منابع ارزی دیگران (سپرده دیگران)، مؤسسات اعتباری مکلف شده‌اند علاوه بر اخذ صورت‌حساب ارزی و سایر مدارک مثبته از واردکننده یا دارنده ارز، مدارکی از قبیل قرارداد انجام کار، قرارداد اجاره، گواهی فروش سهام، گواهی سپرده، گواهی انحصار وراثت و مستندات مربوط به فروش دارایی‌های ارزنده را نیز دریافت و تصاویر آن‌ها را در سوابق منشأ ارز نگهداری کنند. تأیید منشأ ارز و اقدام به روش معاملات مستقیم در چارچوب دستورالعمل های مربوطه از طریق سامانه معاملات بازار ارز تجاری مرکز مبادله الزامی است.

همچنین برای تأمین ارز از محل منابع ارزی واردکننده(سپرده خود)، دریافت تعهدنامه پیوست شماره (2) و ثبت آماری با درج کد (4874832) در فیلد بخشنامه در سامانه مربوطه الزامی شده است. مؤسسات اعتباری موظف‌اند اطلاعات درخواستی را در سامانه تأمین ارز ثبت کنند و واحدهای بازرسی و مبارزه با پولشویی نیز بر دریافت دقیق اسناد توسط شعب نظارت مستمر داشته باشند.

الزامات نظارتی و اجرایی

بخشنامه تأکید دارد که مؤسسات اعتباری مکلفند ارزهای خریداری‌شده را در چهارچوب ضوابط کمیته مدیریت بازار ارز در سامانه‌های مورد تأیید بانک مرکزی به فروش برسانند. در روش‌های حواله ارزی و وصولی، ثبت اطلاعات ابزار پرداخت و صدور مجوز ترخیص کالا منوط به ثبت اطلاعات در سامانه تأمین ارز خواهد بود.

در پیوست شماره (9) این بخشنامه، جدول کاملی از مبنای تعیین تاریخ تأمین ارز و صدور حواله بر اساس محل تأمین ارز (بانک مرکزی، سامانه معاملات یکپارچه ارزی، مرکز مبادله ارز و طلای ایران، صادرات خود، صادرات دیگران، منابع ارزی واردکننده و تسهیلات ارزی) ارائه شده است. این جدول نشان می‌دهد که تاریخ تأمین ارز در سامانه‌های مختلف بر اساس روش انتقال ارز (کارگزار تهاتری، بانک عامل، صرافی) و نوع سامانه (سامانه نیما، سامانه معاملات بازار ارز تجاری) تعیین می‌شود.

این بخشنامه را می‌توان در ادامه سیاست‌های بانک مرکزی برای ساماندهی بازار ارز و جلوگیری از سوءاستفاده‌های احتمالی در فرآیند تأمین ارز از محل سپرده خود و دیگران ارزیابی کرد.