تولیدکنندگان مواد غذایی خودروساز می شوند؟

اقتصادسنج| شیرین عسل خودروساز می‌شود. این خبری است که شاید در ابتدا شبیه به یک شوخی یا شایعه باشد، اما بازار خودرو ایران در سال‌های گذشته دچار شرایطی شده که دیگر هیچ اتفاقی در آن عجیب نیست. در روزهایی که پراید در آستانه ورود به کانال 400 میلیون تومان قرار دارد، نباید حضور یک تولیدکننده مواد غذایی در این صنعت را اتفاقی نادر دانست.

سال گذشته نیز در همین مقاطع بود که زر ماکارون رسماٌ خود را قطب جدید صنعت خودروسازی ایران و رقیب ایران خودرو و سایپا معرفی کرد. البته این شرکت پس از گذشت یک سال هنوز خط تولید خود را راه‌اندازی نکرده و بعید هم به نظر می‌رسد که اتفاقی جدی در این بازار رقم بزند.

حال شیرین عسل هم به‌عنوان دیگر تولیدکننده مواد غذایی و خوراکی سودای ورود به دنیای خودروسازی را دارد. اما مشخص نیست در روزهایی که زیان انباشته دو خودروساز دولتی به بیش از 120 هزار میلیارد تومان (پایان شهریور 1401) رسیده، چطور دو شرکت فعال در بخش خصوصی به سوددهی خواهند رسید؟

یونس ژائله سعدآباد، مالک و مدیرعامل هلدینگ غذایی شیرین عسل، ورود این هلدینگ خصوصی به صنعت خودروسازی را تائید کرد و گفت: مجوز تولید خودرو توسط این شرکت در روز چهارشنبه، 30 فروردین 1402، صادر شد و فعلاً به مرحله اجرا نرسیده است.

او افزود: خط تولید و کارخانه تولید خودرو توسط شیرین عسل در حال ساخت است. اما مشخص نیست که محصولات این شرکت چه زمانی در بازار کشور عرضه شود.

پیش از این صابر پرنیان، رئیس سازمان صمت آذربایجان شرقی، در رابطه با مدل خودروی تولیدی توسط هلدینگ غذایی شیرین عسل گفته بود: این خودرو یک خودرو روز اروپایی است که در ۱۸ ماهه اول به‌ صورت قطعات کاملاً منفصل از هم تولید و تقریبا در ۱۸ ماهه آتی داخلی‌سازی خودرو انجام می‌شود.

او تاکید کرد: این شرکت خودروسازی انواع خودروهای سواری بنزینی، گازسوز، دیزلی و انواع کامیون‌های کشنده را تولید خواهد کرد.

تیراژ 210 هزار دستگاهی، وعده تازه وارد صنعت خودرو

حال این مساله مطرح است که آیا شیرین عسل واقعا توان تولید خودرو را دارد؟

برای پاسخ به این سوال باید به این نکته اشاره کرد که  بازار خودروی کشور پذیرش چندانی برای جذب تیراژ بالای خودرو ندارد. در نتیجه صحبت از تولید خودروی جدید از طرف یک گروه غیرتخصصی در صنعت خودرو نیز تاثیری در بازار نمی‌گذارد.

همچنین ادعای این گروه در رابطه با تولید انواع خودرو تا کامیونت نشان‌دهنده دسترسی به منابع وسیع مالی است. در غیر این صورت به نظر نمی‌رسد اقدام خاصی در تولید خودروها صورت بگیرد.

از سوی دیگر، دست‌هایی که کمتر کسی توان دیدن آن را دارد، طی سال‌ها اجازه ورود خودروی وارداتی به بازار ایران را نداده‌اند، حالا آیا رانت جدیدی شکل گرفته که تولیدکنندگان مواد غذایی به‌راحتی و یکی پس از دیگری این دست‌ها را پشت‌سر می‌گذارند و وعده تولید خودرو را می‌دهند. وعده‌ای که برای زر ماکارون یک میلیون دستگاه و برای شیرین عسل در تیراژ 210 هزار دستگاه است.

با این حال کارشناسان معتقدند اگر این شرکت‌ها وارد صنعت خودروسازی هم شوند، بعید است تیراژ تولید بیش از 5000 تا 10 هزار دستگاه داشته باشند باشد. البته این تعداد تیراژ نیز برای شرکت‌های تخصصی تولید خودروست. اما این شرکت‌ها به صورت تخصصی در صنعت خودرو فعالیت نداشته‌اند.

شیرین عسل به سرنوشت زرماکارون دچار می‌شود؟

این نخستین باری نیست که یک شرکت تولیدکننده مواد غذایی به صنعت خودروسازی وارد شده است. تیرماه سال گذشته بود که گروه زر، که به تولید ماکارونی معروف است، اعلام کرد که زر خودرو مجوزهای جدیدی را برای تاسیس کارخانه‌ خودروسازی از وزارت صمت دریافت کرده است.

در آن زمان حتی، مرتضی سلطانی، یکی از مدیران گروه صنعتی زر، درباره تولید خودروی جدید توضیحاتی داد و گفته بود قرار است انقلابی در صنعت خودروسازی ایران ایجاد و خودرو‌های کاملا متفاوتی وارد بازار شود. خودروهایی متفاوت با آنچه در ۴۰ سال گذشته تولید شده است.

یکی دیگر از وعده‌هایی که این گروه داد تولید خودروهای باکیفیت و البته اقتصادی بود. اما پس از گذشت یک سال هنوز خبری از تولید خودرو یا حتی افتتاح خط تولیدی توسط گروه زر به گوش نمی‌خورد و به نظر می‌رسد این گروه صنعتی راه دشواری در تولید و عرضه خودرو طی می‌کند.

حال باید منتظر ماند و مشاهده کرد که شیرین عسل نیز به سرنوشت زرماکارون دچار می‌شود یا می‌تواند از زرماکارون پیشی بگیرد و خودروهای خود را روانه بازار کند؟