بورس ۶ میلیونی شد؛ وقت خرید است یا زنگ خطر اصلاح به صدا درآمده؟
اقتصادسنج؛ شاخص کل بورس تهران در ادامه روند صعودی ماههای اخیر از مرز 6 میلیون واحد عبور کرده است؛ رشدی که پس از بازگشایی بازار سرمایه در پی توقف معاملات در دوره جنگ، شتاب بیشتری گرفت. اکنون سؤال اصلی فعالان بازار این است که آیا بورس با وجود این رشد سنگین همچنان برای سرمایهگذاری جذاب است یا شاخص کل به محدودهای رسیده که ریسک اصلاح و افت قیمتها افزایش یافته است؟ در همین راستا با کارشناسان بازار سرمایه درباره چشمانداز بورس، ارزندگی فعلی بازار و گروههای مستعد رشد گفتوگو کردیم.
بازار سرمایه طی ماههای اخیر یکی از متفاوتترین دورههای خود را پشت سر گذاشته است. شاخص کل که پس از بازگشایی معاملات در محدوده حدود 700 هزار واحد قرار داشت، در یک روند صعودی پرشتاب به محدوده بالای 6 میلیون واحد رسیده است. این رشد قابل توجه در شرایطی اتفاق افتاده که اقتصاد ایران همچنان با تورم بالا، نوسانات نرخ ارز و نااطمینانیهای سیاسی و اقتصادی مواجه است.
با این حال، کارشناسان معتقدند رشد شاخص به معنای پایان ظرفیت صعود بورس نیست و در شرایط فعلی باید میان «رشد اسمی بازار» و «گرانشدن واقعی سهام» تفاوت قائل شد.
مقاومت 6 میلیون واحد؛ اصلاح کوتاهمدت طبیعی است
نیما میرزایی، کارشناس بازار سرمایه، با اشاره به روند ماههای اخیر بورس معتقد است بازار همچنان در یک روند بلندمدت صعودی قرار دارد. وی با بیان اینکه بورس در سه ماه اخیر رشد قابل توجهی داشته است، اظهار کرد: پس از بازگشایی بازار سرمایه، شاخص کل از محدوده حدود 700 هزار واحد توانسته خود را به بالای 6 میلیون واحد برساند و این روند نشاندهنده قدرت بازار است.
میرزایی درباره معاملات اخیر بورس گفت: اگرچه بازار در ابتدای معاملات با روند مثبت و سبز آغاز کرد، اما با عرضههای سنگینی مواجه شد که دو عامل اصلی برای آن میتوان متصور بود؛ نخست، رسیدن شاخص به مقاومت روانی 6 میلیون واحد و دوم، فروش بخشی از سهام توسط سرمایهگذارانی که قصد دارند منابع خود را به سمت طلا و دلار منتقل کنند.
به گفته وی، مقاومت روانی 6 میلیون واحد میتواند در کوتاهمدت موجب افزایش عرضهها شود، اما این موضوع به معنای تغییر روند بازار نیست. این کارشناس بازار سرمایه تأکید کرد: به نظر میرسد بازار در یکی دو روز آینده بتواند این فشار عرضه را پشت سر بگذارد و مجدداً مسیر صعودی خود را ادامه دهد.
آیا بورس در 6 میلیون واحد گران شده است؟
یکی از مهمترین پرسشها در شرایط فعلی، میزان ارزندگی بازار سرمایه پس از رشد قابل توجه شاخص است. عبور شاخص کل از 6 میلیون واحد در نگاه نخست ممکن است این تصور را ایجاد کند که بورس بخش قابل توجهی از ظرفیت رشد خود را مصرف کرده است، اما کارشناسان برای ارزیابی ارزندگی بازار صرفاً به عدد شاخص نگاه نمیکنند.
میرزایی در این خصوص معتقد است با توجه به تورم موجود در اقتصاد ایران، افزایش نرخ ارز و رشد اسمی درآمد شرکتها، نمیتوان صرفاً بر مبنای رشد شاخص کل نتیجه گرفت که بازار بیش از اندازه گران شده است.
وی گفت: با توجه به تورم موجود و شرایط اقتصادی، شرکتهای داخلی و فروش آنها همچنان جذاب و رقابتی است. از سوی دیگر، سیاست جدید بانک مرکزی در حرکت به سمت تکنرخی شدن ارز و افزایش نرخ ارز نیما میتواند درآمد شرکتهای بورسی را تحت تأثیر قرار دهد.
این کارشناس بازار سرمایه افزود: با افزایش نرخ ارز و تورم، کفهای بازار نیز در حال افزایش است و صورتهای مالی شرکتهای بورسی متناسب با تورم رشد میکند؛ بنابراین از نظر وی، بورس در شرایط فعلی در نقطهای قرار ندارد که بتوان آن را بیش از اندازه پرریسک یا حبابی دانست.
بورس هنوز از بازارهای موازی عقب است
مصطفی خسروشاهی، دیگر کارشناس بازار سرمایه، نیز معتقد است بازار سهام در مقایسه با برخی بازارهای موازی همچنان ظرفیت رشد دارد. وی با اشاره به وضعیت ارزش دلاری بازار سرمایه اظهار کرد: اگر شاخص بتواند سطوح فعلی را پشت سر بگذارد، میتوان انتظار رشد بیشتر بازار را داشت.
خسروشاهی معتقد است بورس در مقایسه با بازارهایی همچون دلار و طلا هنوز به طور کامل رشد نکرده و از این منظر، فاصلهای میان بازار سرمایه و بازارهای موازی وجود دارد. به اعتقاد وی، حتی اگر بورس در مقاطعی با افزایش عرضه یا دورهای از استراحت مواجه شود، این موضوع لزوماً به معنای پایان روند صعودی نیست و بازار همچنان از ظرفیت رشد برخوردار است.
این دیدگاه در شرایطی مطرح میشود که در سالهای گذشته بخش قابل توجهی از نقدینگی در اقتصاد ایران به سمت بازارهای ارز، طلا و مسکن حرکت کرده است. از این منظر، بخشی از تحلیلگران معتقدند در صورت تغییر انتظارات سرمایهگذاران، بورس میتواند بخشی از نقدینگی موجود در بازارهای موازی را جذب کند.
رشد 8800 برابری بورس طی سه دهه
فردین آقابزرگی، کارشناس بازار سرمایه، با نگاهی بلندمدتتر به عملکرد بورس معتقد است نوسانات فعلی بازار را باید در چارچوب بازدهی بلندمدت آن تحلیل کرد. وی با اشاره به عبور شاخص از مرز 6 میلیون واحد اظهار کرد: سطح فعلی شاخص را باید در یک بازه زمانی بلندمدت بررسی کرد و نمیتوان انتظار داشت شاخص پس از یک رشد سنگین، به صورت مستمر و بدون وقفه افزایش یابد.
آقابزرگی با اشاره به عملکرد بازارهای مختلف طی چند دهه گذشته گفت: بورس از سال 1373 تاکنون حدود 8800 برابر رشد کرده است؛ در حالی که نزدیکترین بازار به آن از نظر رشد، طلا و سکه بوده که حدود 6800 برابر افزایش داشته است.
به گفته وی، چنین نوساناتی در بورس طبیعی است و حتی پیش از این نیز میشد انتظار اصلاح و استراحت بازار پس از رشد سنگین را داشت.
وی افزود: شخصاً انتظار داشتم شاخص کل تا پایان سال از محدوده 7 میلیون واحد عبور کند، اما رسیدن زودتر بازار به محدوده 6 میلیون و 200 هزار واحد به این معنا نیست که شاخص باید به صورت مستمر و بدون وقفه مثبت باشد.
بورس یا طلا و دلار؟
یکی از مهمترین موضوعات مطرحشده از سوی کارشناسان، مقایسه بورس با بازارهای طلا و ارز است. رشد قیمت طلا و ارز در سالهای اخیر موجب شده بخشی از سرمایهگذاران بورس را ترک کرده و به سمت این بازارها حرکت کنند؛ با این حال، آقابزرگی معتقد است خروج کامل از یک بازار و ورود تمام سرمایه به بازار دیگر تصمیم مناسبی نیست.
وی تأکید کرد: هیچکدام از بازارها به تنهایی نمیتوانند تمام نیاز سرمایهگذاری را پوشش دهند و منطقی نیست فرد عمده سرمایه خود را صرفاً در طلا، سکه، خودرو، مسکن یا سهام متمرکز کند.
به گفته آقابزرگی، سرمایهگذاری باید میان بازارهای مختلف توزیع شود و خروج کامل از یک بازار و ورود به بازار دیگر، بهخصوص در شرایطی که پیشبینی آینده دشوار است، ریسک سرمایهگذاری را افزایش میدهد.
وی همچنین معتقد است پیشبینی بازار طلا و ارز در بسیاری از مواقع دشوارتر از بورس است؛ چراکه بازار طلا تحت تأثیر قیمت جهانی این فلز و بازار ارز نیز تحت تأثیر سیاستهای ارزی و متغیرهای متعدد داخلی و خارجی قرار دارد.
کدام گروههای بورسی جذابترند؟
در شرایطی که شاخص کل در سطوح تاریخی جدیدی قرار گرفته، یکی از سؤالات مهم سرمایهگذاران این است که کدام گروهها همچنان ظرفیت بیشتری برای رشد دارند. میرزایی معتقد است در کوتاهمدت برخی گروههای ریالی که از رشد بازار عقب ماندهاند، میتوانند مورد توجه سرمایهگذاران قرار گیرند.
وی گفت: در کوتاهمدت گروههای ریالی بازار سرمایه که جاماندگی شدیدی داشتهاند، میتوانند جذاب باشند و احتمال دارد بخشی از نقدینگی به سمت این گروهها حرکت کند. با این حال، از نگاه میانمدت، وی همچنان گروههای دلاری را جذابتر میداند و در این میان به صنایع پالایشی و فولادی اشاره میکند.
میرزایی همچنین درباره عملکرد شرکتها در صورتهای مالی ششماهه گفت: در میان سهمهای بزرگ، فولادیها و پالایشیها با توجه به شرایط فعلی میتوانند جذاب باشند. بهخصوص پالایشیها که در هفتههای اخیر از وضعیت مناسب کرکاسپرد برخوردار بودهاند.
وی در عین حال معتقد است در میان شرکتهای کوچک نیز برخی گروهها به دلیل اثرپذیری از تورم میتوانند مورد توجه بازار قرار بگیرند و در این زمینه از گروههای دارویی و غذایی نام برد.
پایان رشد یا آغاز یک مرحله جدید؟
برآیند دیدگاه کارشناسان نشان میدهد عبور شاخص کل از 6 میلیون واحد اگرچه یک رکورد مهم برای بازار سرمایه محسوب میشود، اما لزوماً به معنای پایان مسیر صعودی بورس نیست. در واقع، کارشناسان میان «اصلاح کوتاهمدت» و «تغییر روند بلندمدت» تفاوت قائل هستند. رسیدن شاخص به یک مقاومت روانی مهم میتواند باعث افزایش عرضه و شناسایی سود شود، اما تا زمانی که متغیرهای بنیادی بازار تغییر محسوسی نکردهاند، نمیتوان صرفاً بر اساس چند روز منفی، پایان روند صعودی را نتیجه گرفت.
از سوی دیگر، رشد تورم، افزایش نرخ ارز و تغییرات نرخهای فروش شرکتها موجب شده است درآمد و ارزش اسمی بسیاری از بنگاههای بورسی افزایش پیدا کند. همین موضوع باعث میشود مقایسه شاخص بورس با سالهای گذشته بدون در نظر گرفتن تورم و تغییر ارزش پول، تصویر دقیقی از ارزندگی بازار ارائه نکند.
در نهایت، آنچه از دیدگاه کارشناسان میتوان دریافت این است که بورس همچنان ظرفیت رشد دارد، اما این رشد احتمالاً همانند ماههای گذشته به صورت خطی و بدون اصلاح نخواهد بود. سرمایهگذاران در چنین شرایطی باید علاوه بر توجه به روند شاخص کل، وضعیت سودآوری شرکتها، نرخ ارز، قیمتهای جهانی، صورتهای مالی و چشمانداز صنایع مختلف را نیز در تصمیمگیری خود لحاظ کنند.
به بیان دیگر، عبور بورس از مرز 6 میلیون واحد را نمیتوان به تنهایی نشانه گرانشدن بازار دانست؛ همانطور که نمیتوان انتظار داشت رشد بازار بدون دورههای اصلاح و استراحت ادامه پیدا کند. کارشناسان مورد گفتوگو معتقدند در صورت تداوم متغیرهای فعلی، بازار سرمایه همچنان میتواند یکی از گزینههای قابل توجه سرمایهگذاری باشد، هرچند انتخاب سهم و تنوعبخشی به پرتفوی در این مرحله اهمیت بیشتری نسبت به صرفاً ورود به بورس دارد.
بدون نظر! اولین نفر باشید