بلایی که خودروهای فرسوده بر سر بنزین کشور آورده اند

اقتصادسنج؛ رئیس انجمن مراکز اسقاط و بازیافت خودرو گفت: اگر خودروهای فرسوده از مدار خارج شوند، حداقل ۳۳ میلیون لیتر صرفه‌جویی می‌شود، یعنی نه تنها واردات نخواهیم داشت بلکه می‌توانیم این میزان سوخت را ذخیره و یا صادر کنیم، به عبارت دیگر تهدید جدی مصرف بالای سوخت با اسقاط خودروهای فرسوده تبدیل به فرصت خواهد شد و کشور می‌تواند از منابع ارزی حاصل از صادرات نیز استفاده کند.

محمد مشهدی‌شریف، درباره مصرف بنزین خودروهای فرسوده اظهار داشت: در حال حاضر حدود ۳ میلیون تا ۳ میلیون و ۵۰۰ هزار دستگاه سواری، ۵۰۰ هزار دستگاه ناوگان عمومی، ۱۰ تا ۱۱ میلیون دستگاه موتورسیکلت، ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار دستگاه کامیون فرسوده در کشور وجود دارد، یعنی جمعا حدود ۱۴ تا ۱۵ میلیون وسیله فرسوده در جاده‌ها تردد می‌کنند.

۴۵ درصد از خودورهای کشور به سن فرسودگی رسیدند

وی با بیان اینکه ۴۵ درصد از خودورهای کشور به سن فرسودگی رسیده‌اند، سن اسقاط خوروی سواری بنزینی را ۲۰ سال‌، پایه‌گازسوز ۲۲ سال و برقی را ۲۴ سال عنوان کرد و افزود: سن از رده خارج شدن خودروهای عمومی مثل تاکسی و ون پایه بنزینی ۱۰ سال، دوگانه‌سوز ۱۲ سال و برقی ۱۵ سال است. همچنین سن اسقاط وانت پایه‌گازسوز ۱۵ سال، بنزینی دوگانه‌سوز ۱۴ سال تعیین شده است، اتوبوس دیزلی درون‌شهری با ۱۰ سال سن، پایه‌گازسوز ۱۲ سال و برقی ۲۰ سال باید از رده خارج شود. سن فرسودگی مینی‌بوس و میدل‌باس درونشهری دیزلی ۱۰ سال، پایه‌گازسوز ۱۲ سال و برقی ۲۰ سال است، همچنین سن اسقاط شدن اتوبوس برون‌شهری ۱۵ سال، کشنده کامیون و کامیونت ۲۰ سال است. سن فرسودگی موتورسیکلت کاربراتوری ۶ سال، انژکتوری ۱۰ سال و برقی ۱۲ سال خواهد بود و در نهایت سن اسقاط سواری دولتی نیز ۱۵ سال تعیین شده است.

رئیس انجمن مراکز اسقاط و بازیافت خودرو با بیان اینکه یک خودروی فرسوده چه سواری و موتورسیکلت و چه کامیون تقریبا ۲ برابر خودروی نو بنزین مصرف می‌کند، گفت: اگر میانگین مصرف روزانه خودروی سواری حدود ۴.۱۳ لیتر باشد، یک خودروی فرسوده ۲ برابر یعنی ۸.۲۶ لیتر بنزین مصرف می‌کند که بر اساس دلار ۵۰ هزار تومان و نرخ ۷۰ سنت بنزین فوب خلیج‌فارس روزانه ۱۳۲ هزار تومان هزینه سوخت یک خودروی فرسوده می‌شود که ضربدر تعداد خودرو و موتورسیکلت‌های فرسوده موجود نزدیک ۲۷۲ میلیارد تومان در روز و سالانه ۹۹ هزار و ۲۸۰ هزار میلیارد تومان(حدود ۱۰۰ همت) بنزین کشور را می‌سوزانند.

افزایش ۳۳ درصدی مصرف بنزین در ۴ سال آینده

وی با بیان اینکه در ۴ سال آینده مصرف بنزین ۳۳ درصد بالاتر خواهد رفت، تصریح کرد: یعنی تا ۴ سال آینده مصرف بنزین حدود ۳۱ میلیون بالاتر می‌رود و این در حالی است که تولید لازم را نداریم و باید وارد شود، اما اگر خودروهای فرسوده از مدار خارج شوند حداقل ۳۳ میلیون لیتر صرفه‌جویی می‌شود، یعنی نه تنها واردات نخواهیم داشت بلکه می‌توانیم این میزان سوخت را ذخیره و یا صادر کنیم، بعبارت دیگر تهدید جدی مصرف بالای سوخت با اسقاط خودروهای فرسوده تبدیل به فرصت خواهد شد و کشور می‌تواند از منابع ارزی حاصل از صادرات نیز استفاده کند.

مشهدی‌شریف درباره برنامه اسقاط خودروهای کهنه و از رده خارج بیان کرد: زمانی مرکز اسقاط خودرو زیر نظر وزارت راه و سازمان راهداری بود از ۱۴۰۱.۱۱.۱۰ در زیر مجموعه وزارت صمت قرار گرفته و اکنون در دوره گذار هستیم و هنوز زیرساخت لازم ایجاد نشده، بنا بر این است که سامانه راه‌اندازی شود و فعلا اسقاط ندایم. مهم آیین‌نامه اجرایی است که وزارت صمت فرصت دارد حداکثر تا ۷ روز آینده به تصویب هیات وزیران برساند، در هر حال اگر همان آیین‌نامه قبلی باشد اتفاق جدیدی نمی‌افتد.

به گفته وی؛ در سال ۹۳ ، ۳۵۰ هزار دستگاه خودرو اسقاط شد اما در سال ۹۸ این تعداد به یک‌پنجاهم یعنی ۷۷۰۰ دستگاه رسید، سال ۹۹، ۱۳ هزار دستگاه، سال ۱۴۰۰ ۳۰ هزار دستگاه و سال ۱۴۰۱ حدود ۴۵ هزار دستگاه خودرو اسقاط شد، یعنی اعداد کنونی قابل مقایسه با سال ۹۳ نیست.

نقش ۵۰ درصدی خودروهای اسقاطی در آلودگی هوا

رئیس انجمن مراکز اسقاط و بازیافت خودرو با بیان اینکه ۵۰ درصد آلودگی هوا مربوط به وسایل نقلیه در تردد کشور است، تاکید کرد: باید ساز وکارهای تشویقی و تنبیهی به گونه‌ای برنامه‌ریزی شود که صاحبان خودروهای فرسوده علاقمند شوند خودروهای خود را تحویل دهند، اما در حال حاضر وقتی قیمت پراید به عدد ۴۰۰ میلیون تومان می‌رسد کسی حاضر نمی‌شود خودرویی را که ۲۰ سال کار کرده ارزان بفروشد، باید تناسبی بین خودروی فرسوده و نو باشد وگرنه هیچ انگیزه‌ای برای اسقاط نیست.

وی با بیان اینکه باید وام‌های با نرخ تسهیلات پایین و یا جرایمی را به صورت پلکانی برای بیمه و معاینه فنی در نظر بگیرند، یادآور شد: اگر تشویق و تنبیه کنار هم نباشد صاحبان خودروهای فرسوده تمایلی به تعویض ندارند کما اینکه در چند سال اخیر اسقاط به شدت افت کرده و این رویه سبب می‌شود شهرها آلوده‌تر و پرترافیک‌تر و مبلمان شهری بدتر شود، به طوری که در سال ۱۴۰۱ ۳۶۲ روز هوای آلوده و تنها ۳ روز پاک داشتیم و این در شان کشور نیست.