ایستِ غیرقانونی در شعب؛ تعدد حساب مانع وام نیست!

اقتصادسنج| در حالی که دریافت تسهیلات (وام‌های خُرد) این روزها بسیاری از خانواده‌ها را به شعب بانک‌ها کشانده، روایت‌های مشترک متقاضیان از «سنگ‌اندازی‌های جدید» حکایت دارد. گزارش‌های رسیده نشان می‌دهد برخی از شعب بانکی با استناد به موضوع «تعدد حساب‌های بانکی» مشتری، از انجام فرآیند افتتاح حساب یا تکمیل پرونده وام سر باز می‌زنند؛ بهانه‌ای که در عمل سد بزرگی در مسیر متقاضیان ایجاد کرده است.

بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد متقاضیان وقتی برای پیگیری وام خود به شعبه مراجعه می‌کنند، با جملات کوتاهی مانند «شما تعداد زیادی حساب در سیستم بانکی دارید و امکان باز کردن حساب جدید برای شما مقدور نیست» مواجه می‌شوند. این در حالی است که چنین رویه‌ای نه تنها فاقد وجاهت قانونی است، بلکه به نوعی فرار آشکار از زیر بار مسئولیت پرداخت تسهیلات تکلیفی محسوب می‌شود.

نگاهی به ضوابط بانک مرکزی

مطابق ماده ۱۵ «ضوابط اجرایی ناظر بر الزامات افتتاح و نگهداری حساب‌های سپرده ریالی اشخاص حقیقی در مؤسسات اعتباری»، کنترل‌های مربوط به تعدد حساب‌های بانکی زمانی موضوعیت پیدا می‌کند که شخص با اراده خود برای افتتاح یک حساب سپرده جدید به بانک مراجعه کند. اما در مواردی که متقاضی برای دریافت تسهیلات به بانک مراجعه کرده و بانک برای پرداخت وام ناگزیر از افتتاح حساب است، اعمال کنترل‌های مربوط به تعداد حساب‌های فرد موضوعیت ندارد.

همچنین بر اساس بند «ب» ماده ۱۶ این ضوابط، اگر فردی بیش از ۱۰ حساب غیرتجاری انفرادی داشته باشد، بانک موظف است علت افتتاح حساب جدید را از وی جویا شود و پس از بررسی دلایل اعلام‌شده درباره درخواست او تصمیم‌گیری کند. بنابراین این حکم به معنای ممنوعیت افتتاح حساب نیست، بلکه نوعی کنترل مضاعف با هدف اجرای مقررات مبارزه با پولشویی و افزایش شفافیت در نظام بانکی محسوب می‌شود.

راه پیگیری تخلف شعب

بر اساس پیگیری‌ها از بانک مرکزی، برای رسیدگی به تخلف برخی شعب، مسیر مشخصی وجود دارد که رعایت آن می‌تواند هم به اصلاح رفتار آن شعبه خاص کمک کند و هم بازوی نظارتی بانک مرکزی را فعال کند. این دو مسیر به شرح زیر هستند:

– واحد بازرسی بانک عامل:

اگر در شعبه‌ای با مشکل فوق الذکر مواجه شدید، اولین و سریع‌ترین اقدام مراجعه به واحد بازرسی یا رسیدگی به شکایات همان بانک است. افراد می‌توانند از طریق بازرسی بانک‌های عامل شکایت و مشکل خود را پیگیر شوند.

– سامانه بانک مرکزی:

اگر پیگیری از طریق بازرسی داخلی بانک به نتیجه نرسید، افراد می‌توانند موضوع را به نهاد ناظر ارجاع دهند. بسیاری از مردم از جزئیات ثبت شکایت در سایت بانک مرکزی بی‌اطلاع هستند. برای این کار کافی است گام‌های زیر را دنبال کنید:

– وارد وب‌سایت بانک مرکزی به نشانی cbi.ir شوید، از منوی اصلی سایت به بخش «درباره بانک» و سپس «تماس با ما» بروید. در این قسمت گزینه «پاسخگویی به شکایات» یا «ارتباطات مردمی» را انتخاب کنید. در مرحله بعد وارد بخش «ثبت شکایت و درخواست» شوید. در نهایت بر روی لینک «ورود به سامانه ارتباطات مردمی بانک مرکزی» کلیک کنید تا وارد سامانه اصلی جهت درج متن شکایت و مستندات خود شوید (تصویر راهنما در ادامه آمده است).