علت افت های پی در پی بورس مشخص شد

اقتصادسنج| بازار سرمایه ایران در چهار روز متوالی با ریزش‌های سنگین مواجه شد و شاخص کل هر روز بیش از ۱۰۰ هزار واحد افت کرد. کارشناسان افزایش تنش‌های سیاسی در حوزه خارجی، نوسانات قیمت ارز و نگرانی از تداوم رکود اقتصادی را از جمله عوامل اصلی این افت‌های تاریخی می‌دانند.

بازار سرمایه ایران از ابتدای هفته شاهد یکی از شدیدترین ریزش‌های خود در ماه‌های اخیر بوده است. بر اساس داده‌های منتشر شده، شاخص کل بورس تهران در چهار روز متوالی (از روز شنبه تا سه‌شنبه) با افت چشمگیری مواجه شد و در مجموع بیش از ۳۰۰ هزار واحد کاهش یافت. این روند نزولی، سرمایه‌گذاران و تحلیلگران را نسبت به تشدید فشارهای سیاسی و اقتصادی بر بورس نگران کرده است.

عوامل سیاسی مؤثر بر روند نزولی

کارشناسان بازار سرمایه معتقدند فضای سیاسی در حوزه خارجی در هفته‌های اخیر بر روانه‌ معاملات تأثیر مستقیم گذاشته است. افزایش تنش‌های منطقه‌ای، نگرانی از تشدید تحریم‌ها و محدودیت‌های بین‌المللی، کفه متغیرهای منفی را  تقویت کرده است. این عدم قطعیت، به ویژه بر سهام شرکت‌های بزرگ صادرات‌محور و بانک‌ها فشار مضاعف وارد آورده و خروج سرمایه از بازار را تشدید کرده است.

در این رابطه سید حمید میرمعینی، درباره ریزش‌های سنگین بورس طی روزهای اخیر می‌گوید که در روزهای اخیر عمده عامل ریزش بورس مسائل سیاسی بوده است، مواردی که در سال‌های اخیر هم کم و بیش وجود داشته است. بعد از آن می‌توان به سیاست‌گذاری‌های اقتصادی دولت و وضعیت بازارهای جهانی به عنوان مهمترین عوامل تاثیرگذار بر بازار سرمایه اشاره کرد اما عوامل و ریسک‌های سیاسی برجسته‌تر و اثرگذاری آن نیز مشهودتر بود. از این جهت سایر عوامل به تبع مسائل سیاسی تغییراتی را در بازار رقم زده‌اند.

به گفته این کارشناس اقتصادی، بازار سرمایه هم آرایش نظامی دارد و نسبت به آینده بدبین شده است. همین اتفاق باعث شده افت‌هایی را در روزهای اخیر شاهد باشیم. البته در هفته‌های قبل هنوز ریسک‌های سیاسی پررنگ نبود و خوش‌بینی‌های نسبی هم وجود داشت. همچنین قیمت دلار نیز افزایش یافته بود که باعث بهبود سودآوری شرکت‌ها شده بود. این‌ها عواملی بودند که روی بهبود بازار سرمایه تاثیرگذار بودند.

ریسک‌های اقتصادی تشدیدکننده رکود

از سوی دیگر، شاخص‌های کلان اقتصادی نیز بر روند منفی بورس سایه افکنده است. نوسانات شدید قیمت ارز در روزهای گذشته، نگرانی از بازگشت تورم – که خود را در آمارهای جدید هم نشان داده – و کاهش قدرت خرید خانوارها، شرایط توام با ریسک افزایش در بازار سرمایه داده است.

همچنین، گزارش‌ها از رشد پایین تولید ناخالص داخلی و کسری بودجه دولت، این تصور را تقویت می‌کند که احتمال بهبود سودآوری شرکت‌های بورسی در کوتاه‌ مدت کاهش یافته است. همچنین کاهش نقدینگی در بازار سرمایه و خروج پول حقیقی از بورس نیز از نشانه‌های رکود فعلی است.

چشمانداز نامشخص و هشدار به سرمایه‌گذاران

در چنین شرایطی، بسیاری از ناظران نسبت به تداوم نوسانات منفی در روزهای آینده هشدار داده‌اند. در این شرایط متولیان معمولا بر ضرورت آرامش و دوری از هیجانات کوتاه‌مدت تأکید می‌کنند، اما تحلیل‌گران خواستار ارائه راهکارهای عملی از سوی نهادهای ناظر و سیاست‌گذار برای بازگرداندن اعتماد و ثبات به بازار هستند.

به نظر می‌رسد بهبود وضعیت بورس در گرو کاهش ابهامات سیاسی و اتخاذ سیاست‌های اقتصادی شفاف برای کنترل تورم و مهار ناترازی‌های بودجه‌ای است. تا آن زمان، بازار سرمایه در انتظار نشانه‌های مثبت از سوی تصمیم‌گیران خواهد بود.