حرکت به سوی اقتصاد مهارتمحور/ چشمانداز تازه بازار کار ایران
اقتصادسنج| در حالی که اقتصاد جهانی به سرعت به سمت دیجیتالی شدن و اتوماسیون حرکت میکند، ایران نیز در حال بازنگری در اولویتهای آموزشی خود است. امروز تحولی بنیادین در نگرش حاکمیتی در حال شکلگیری است: پذیرش این واقعیت که «مدرک دانشگاهی به تنهایی تضمینکننده اشتغال نیست» و کلید ورود به بازار کار، در تملک مهارتهای کاربردی و بهروز است.
زیرساختهای نوین؛ از نخبگان مهارتی تا انتقال فناوری
غلامحسین محمدی، معاون وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی و رئیس سازمان آموزش فنیوحرفهای، بر این نکته تأکید دارد که مسیر رشد اقتصادی و توسعه فناوری، لزوماً از گذرگاه آموزشهای مهارتی میگذرد. در راستای این هدف، تدارکات جدیدی برای تغییر وضعیت آموزش مهارتی در کشور در حال اجراست:
تغییر رویکرد به سمت نخبگان مهارتی: با تأسیس «بنیاد ملی المپیادهای مهارتی»، نگاه به آموزش فنی از یک «مسیر جایگزین» به یک «مسیر نخبگانی» تغییر یافته است. هدف این استراتژی، شناسایی و پرورش استعدادهای برتر مهارتی برای رقابت در سطح ملی و بینالمللی است.
تمرکز بر بهرهوری و انتقال فناوری: اولویتهای جدید آموزشی، دیگر صرفاً بر کسب گواهینامه متمرکز نیست، بلکه هدف اصلی، انتقال فناوریهای نوین و تربیت تکنسینهای توانمندی است که مستقیماً در زنجیره تولید کشور اثرگذار باشند و بهرهوری ملی را ارتقا دهند.
تحلیل پیوند میان مهارت و اشتغال
از منظر تحلیل اقتصادی، شکاف میان نظام آموزشی و نیاز بازار کار، یکی از ریشههای اصلی بیکاری فارغالتحصیلان است. ترویج مهارتآموزی، بهویژه در سنین پایین و دوران نوجوانی، دو ضربت استراتژیک به این معضل وارد میکند:
1. کاهش دوره انتظار اشتغال: افرادی که پیش از ورود به دنیای بزرگسالی با مهارتهای کاربردی آشنا شوند، با سرعت و دقت بیشتری وارد چرخه تولید میشوند و دوره بیکاری پس از تحصیل را به حداقل میرسانند.
2. تغذیه صنایع با نیروی متخصص: با توجه به کمبود شدید تکنسینهای ماهر در بسیاری از بخشهای صنعتی و خدماتی، تمرکز بر آموزشهای مهارتی، وابستگی صنایع به نیروی کار خارجی را کاهش داده و استقلال تولید ملی را تقویت میکند.
نقش خانواده و جامعه در نهضت مهارتآموزی
یکی از چالشهای جدی در مسیر اشتغالزایی، «نگاه سنتی اجتماعی به آموزشهای فنیوحرفهای» است. تلاشهای فعلی در سطح کلان، در واقع تلاشی برای تغییر پارادایم ذهنی جامعه است. تبدیل نگاه جامعه از «ترجیح مطلق تحصیلات آکادمیک» به «پذیرش و ارج نهادن به تخصصهای مهارتی»، پیششرط موفقیت هرگونه طرح اشتغالزایی در سطح ملی است.
بنابراین گزارش, دستیابی به «امنیت علمی و مهارتی» که از اولویتهای دولت چهاردهم است، تنها از طریق ایجاد پیوند میان آموزش، رقابت و بازار کار میسر میشود. حرکت به سمت شناسایی نخبگان مهارتی و برگزاری دورههای تخصصی، گامی در جهت تبدیل «جوانان» به «کارآفرینان آینده» است. اگر این مسیر با حمایتهای مالی و تسهیلات اشتغالزایی (مانند وامهای جدید وزارت کار) تکمیل شود، ایران میتواند شاهد جهشی در نرخ اشتغال و کاهش چشمگیر نرخ بیکاری در میان نسل جوان باشد.
بدون نظر! اولین نفر باشید