۶۰ هزار میلیارد تومان پول بلوکه شده برای فروش خودروهای وارداتی

اقتصادسنج؛ طرح پیش‌فروش خودروهای وارداتی در حالی آغاز شد که هیچ جزئیاتی از خودروهای وارداتی در دست مردم نبود. امروز که ثبت‌نام این طرح به پایان رسید، به‌رغم تمام ابهامات موجود حدود ۱۲۰ هزار نفر در این طرح ثبت‌نام کردند. یعنی ۲۰ هزار نفر مازاد ظرفیت! اتفاقی که منجر به بلوکه‌شدن ۶۰ هزار میلیارد تومان پول خودروهای وارداتی به نفع وزارت صمت شد.

ثبت‌نام در طرح پیش فروش خودروهای وارداتی از ششم اسفندماه سال جاری آغاز شد. پیش‌فروش خودروهایی که وجود خارجی ندارند. طبق آماری که وزارت صمت منتشر کرد، قرار بود ۱۰۰ هزار خودرو در این طرح پیش فروش خودروهای وارداتی عرضه شود. اما به نظر می‌رسد اجرای وعده عرضه ۱۰۰ هزار خودرویی وزارت صمت غیرممکن باشد. چراکه هفته گذشته مهدی ضیغمی، مدیر پروژه واردات خودرو، در نشستی خبری اعلام کرد که تاکنون ۱۰۰ هزار خودرو تنها ثبت سفارش شده‌اند.

به‌رغم اینکه کارشناسان بارها تاکید کرده‌اند که ثبت‌سفارش خودرو به معنای ورود آن‌ها در آینده‌ای نزدیک نیست و فرآیند واردات این خودروها ممکن است زمان‌بر باشد، اما وزارت صمت با اصرار فراوان این خودروها را پیش‌فروش کرد. در این میان، حتی عرضه خودروهای وارداتی در بورس کالا منتفی شد. چراکه بورس کالا موافق فروش خودروهایی که هنوز در کشور وجود خارجی ندارند مخالف بود.

۶۰ هزار میلیارد تومان برای فروش خودروهای ناموجود

حال که فرآیند ثبت‌نام در پیش‌فروش خودروهای وارداتی به پایان رسیده، آمار نشان می‌دهند که حدود ۱۲۰ هزار نفر در این طرح شرکت کرده‌اند.

البته باید یادآور شد که تشکیل صف‌های طولانی برای خرید یک خودرو، آن هم با شانس بسیار پایین، در کشور امری دور و عجیب نیست. اما طرح پیش فروش خودروهای وارداتی از آن جهت با نقدهای بسیاری مواجه شد که طی فرآیند ثبت‌نام، متقاضیان خودرو‌های وارداتی ابتدا باید ۵۰۰ میلیون تومان از پول خود را در یک حساب وکالتی بلوکه می‌کردند. به عبارت دیگر تاکنون که ۱۲۰ هزار ثبت‌نام در طرح فروش خودروهای وارداتی صورت گرفته، ۶۰ هزار میلیارد تومان نیز در حساب‌های بانکی بلوکه‌شده است.

۱۲۰ هزار نفر درحالی در طرح پیش فروش خودروهای وارداتی شرکت کرده‌اند که هنوز مشخص نیست چه خودروهایی و با چه قیمتی قرار است به بازار ایران عرضه شود. مدیر پروژه واردات خودرو تنها شفاف‌سازی که در رابطه با مدل خودروهای پیش‌فروش‌شده انجام داد، این بود که عرضه دو مدل را قطعی و فروش سایر مدل‌ها را مشخص نکرد.

او در این رابطه اعلام کرد: فعلا همان دو مدل خودروی چانگان CS55 و CS35 پلاس عرضه می‌شود. اما ممکن است دو مدل فیات یعنی فیات ۵۰۰ و فیات Tipo و همچنین هیوندای النترا نیز عرضه شود، اما عرضه آن‌ها فعلا قطعی نشده است.

همچنین حتی اگر مدل‌ خودروها مشخص باشد، متقاضیان نمی‌دانند که به کدام مدل دست پیدا می‌کنند. شاید طرح پیش فروش خودروسازان داخلی شبیه به لاتاری گرین کارت آمریکا باشد، اما در طرح اخیر حتی شانس و قرعه هم دخیل نیست و مردم برای هیچ تا کنون ۵۰۰ میلیون تومان خود را در اختیار وزارت صمت قرار داده‌اند.

خرید خودرو با پول مردم

البته ابهامات به همین نکته ختم نمی‌شود و باید این مساله را در نظر گرفت که زمان تحویل خودروهای وارداتی به دست مردم نیز مشخص نیست.

چندی پیش امید قالیباف، سخنگوی وزارت صمت، در گفتگویی با ایبنا اعلام کرد که تحویل خودروهای وارداتی زمان‌بر خواهد بود.

او در این‌باره توضیح داد: خودروسازان خارجی پس از ثبت سفارش اقدام به ساخت خودرو می‌کنند و این‌گونه نیست که خودرو تولید کنند و در پارکینگ‌های خود نگهداری کنند.

حال با این توضیحات به نظر می‌رسد که وزارت صمت ابتدا ارز موردنیاز خود را برای واردات از جیب مردم تامین و پس از آن اقدام به خرید و واردات خودروهای خارجی به کشور می‌کند. البته این نکته را نیز باید در نظر داشت که بلوکه‌شدن پول های مردم در طرح فروش خودروهای وارداتی تاکنون می‌تواند سهم زیادی را در سود دولت و وزارت صمت به خود اختصاص دهد.

سودی نصیب مردم می‌شود؟

وزارت صمت در مقابل انتقادات فراوان رسانه‌ها و کارشناسان در رابطه با شیوه پیش‌فروش خودروهای وارداتی مطرح شد، ایده جدیدی را مطرح کرد که این شرایط جدید نیز همچنان با ابهامات فراوانی همراه است.

امید قالیباف، سخنگوی این وزارتخانه در روزهای گذشته اعلام کرد که به حساب بلوکه‌شده ۵۰۰ میلیون تومانی متقاضیان سود کوتاه‌مدت تعلق می‌گیرد.

حال این سوال به وجود می‌آید که متقاضیان خرید خودروهای وارداتی از این بلوکه‌شدن پول سودی می‌برند؟

در ابتدا باید به این نکته اشاره کرد که وزارت صمت هنوز اعلام نکرده است که سود عایدی متقاضیان طرح پیش فروش خودروهای وارداتی چند درصد است. اما با توجه به شرایط بانک‌ها در سپرده‌گذاری‌های کوتاه‌مدت، افرادی که ۵۰۰ میلیون تومان در حساب خود بلوکه کرده‌اند، بین ۲۵ میلیون تا ۸۵ میلیون تومان سود می‌کنند.

بر اساس مدت بلوکه‌شدن پول متقاضیان خودرو‌های وارداتی در واقع به آن‌ها سودی بین ۱۰ تا ۱۴ درصد تعلق می‌گیرد. با توجه به ثبت تورم نقطه‌ای بالای ۵۲ درصد در پایان بهمن سال جاری، در حالی که پول مشتریان یک سال بلوکه بماند، یعنی آن‌ها از این نوع سرمایه‌گذاری زیانی بین ۳۸ تا ۴۲ درصد متحمل شده‌اند.

گرچه طبق اعلام وزارت صمت ۱۶ اسفند قرعه‌کشی طرح پیش فروش خودروهای وارداتی انجام می‌شود، در این میان هنوز ابهامات فراوانی وجود دارد. حال این مساله مطرح می‌شود که پول‌های مردم تا چه زمانی قرار است بلوکه بماند که بانک‌ها بتوانند به متقاضیان خرید خودروهای وارداتی سود بدهند؟