چه سیگنال هایی بورس و سهامداران آن را تهدید می کند؟

اقتصادسنج؛ شاخص کل بورس تهران از انتهای هفته قبل،  روندی صعودی به خود گرفته است. بورس تهران در شش ماهه اخیر با وجود عقب‌ماندگی شدیدی که به نسبت تورم ماهانه کشور داشته، روندی نزولی به خود گرفته بود. در هفته‌های اخیر بازار بورس تهران تمام حمایت‌های مورد نیاز برای شروع روند صعودی خود را به دست آورده، اما هنوز جای خالی اعتماد مردم به این بازار حیاتی احساس می‌شود.

در کشورهای توسعه‌یافته چند مسأله اقتصادی فراگیر است. می‌توان همین مسائل را دلیل توسعه‌یافتگی آنها قلمداد کرد. در این کشورها محل اصلی سرمایه‌گذاری وجوه اضافه مردم بازار بورس و اوراق بهادار آنها بوده و اصلی‌ترین محل درآمدی دولت نیز مالیات محسوب می‌شود. حال با مقایسه روند اقتصادی کشور می‌بینیم که قطار پیشرفت ایران در ریل درستی قرار ندارد.

در ایران اصلی‌ترین بازار سرمایه‌گذاری مردمی، مِلک محسوب می‌شود. بعد از ملک نیز مردم به طلا و سکه و در نهایت به بازار ارز روی می‌آورند. این مسیر اشتباه سرمایه‌گذاری در کنار تورم کشور، باعث شده که سرمایه‌گذاری مردم به سمت خرید کالاهای ضروری با دوامی مثل محصولات خوراکی با تاریخ انقضا بلند مدت برود ولی بازار بورس از این وجوه محروم بماند. البته تجربه بورسی مردم در سال ۹۹ نیز یکی از دلایل اصلی این بی‌اعتمادی است.

از طرفی دولت هنوز نتوانسته است از درآمد نفت ایران دست بشوید و با مالیات رفع احتیاج کند؛ حتی هنوز خام فروشی یا فروش با یک دوره ارزش افزوده به منابع طبیعی ایران، ادامه دارد. هرچه قدر که مسئولین سعی بر سرعت بخشیدن به مسیر رشد اقتصادی کشور داشته باشند؛ با سرعت بیشتری در راه نادرستی حرکت می‌کنند. این وضعیت باعث شده تا روند اقتصادی کشور عزیزمان در سراشیبی قرار گیرد که کنترل آن بسیار سخت شود.

چه سیگنال‌هایی بورس تهران را در مسیر صعودی هدایت می‌کند؟

بورس تهران از طریق سیگنال‌های متعددی حمایت می‌شود. اصلی‌ترین این سیگنال‌ها را می‌توان جهش قیمتی طلا و ارز دانست. با وجود عقب ماندگی بازار با نرخ های قبلی طلا و ارز، این جهش قیمتی تلنگری برای بازار بود تا بعد از مدت ها تکانی به خود دهد. در حال حاضر می توان قوی‌ترین سیگنال حمایتی شاخص کل را عقب ماندگی این شاخص به شاخص های تورمی و بازدهی بازار های دیگر کشور دانست. با این حال سیگنال های دیگری نیز بازار را حمایت می کند.

افزایش فروش خودرو در بورس کالا به خودی خود باعث دو اتفاق مثبت برای شاخص کل شده است. اول اینکه سرمایه داران زیادی که در بازار خودرو سرمایه گذاری می کردند و مردمی که به بورس علاقه ای نداشتند با این بازار متشکل آشنا شدند و دوم این که نماد های خودرویی به دلیل پیش بینی افزایش سودآوری و گذشت از زیان با افزایش تقاضا روبرو شدند.

از سمت دیگر بورس کالا در اطلاعیه روز های گذشته خود اعلام کرده است که نرخ محاسباتی ارز پایه برای بهای تمام شده محصولات شرکت هایی که در این بازار فروش دارند، از نرخ نیمایی تا ارز توافقی بازار متشکل ارز ایران به صورت شناور است. این اطلاعیه نیز از چند جهت موجب حمایت بازار شد و می تواند چشم اندازی با افزایش سودآوری ایجاد کند اما با تمام این محاسن، موجب افزایش تورم نیز می شود.

فعالان بازار سرمایه معتقدند که تمام این سیگنال‌ها می تواند در لحظه‌ای بی‌اثر شود و روند بازار تغییر کند. دلایل مطرح شده از سوی آنها نیز زمینه تاریخی دارد و با نگاه به روندهای گذشته بازار می توان به صحت این نظر پی برد. آنها حتی عدم رشد شاخص کل در ماه‌هایی که افزایش قیمت طلا و ارز داشتیم را مبنای این نظریه می دانند. از نظر فعالان بازار سرمایه جریان پول هوشمند یا همان جریان پول حقیقی و حقوقی در کنار اطلاعات حجم و ارزش معاملات می تواند اصلی‌ترین سیگنال صعودی بازار باشد.

 سیگنال‌های منفی شاخص کل

شاخص کل بورس تهران همیشه سیگنال‌های منفی زیادی را به دوش می کشد. این مسئله در روز هایی که حال بازار خوب است و شاخص کل با قدرت هر چه تمام‌تر صعود می کند نیز صادق است. نزدیک‌ترین سیگنال منفی به بازار را در حال حاضر نوسان‌گیرها ایجاد کرده‌اند. سفته‌بازان برای حفظ سود خود ترجیح می دهند با شنیدن کوچک ترین خبر یا شایعه خروج کنند که به خودی خود باعث اهرمی شدن تأثیر سیگنال های منفی دیگر می شود.

شرایط اقتصادی کشور در کنار حمایت هایی که ایجاد کرده، از چند جهت بازار را تهدید می کند. اولین مسأله احتمال افزایش نرخ سود بین بانکی است. با مثبت بودن بازار، احتمالا الان بهترین زمان برای بالا رفتن نرخ بهره بین بانکی با کمترین سر و صدای فعالان بازار باشد. البته این افزایش احتمال، به دلیل افزایش نرخ بهره سپرده عام به ۲۳ درصد اتفاق افتاده است.

از سوی دیگر قطعی گاز صنایع که هنوز ادامه دار است؛ می تواند باعث تهدید تقاضای سهام در بعضی از صنایع شود. دیگر سیگنال منفی شاخص کل، شرایط تکنیکالی این شاخص است که با توجه به معاملات روز چهارشنبه از تضعیف شدن قدرت صعودی آن صحبت می شود. در انتها نیز می توان شرایط پیش روی نرخ دلار و طلا را برای این بازار یک ترمز به حساب آورد که با متوقف شدن مقطعی آن، جلوی رشد شاخص کل نیز گرفته شود.