چهار ابهام عجیب فروش خودرو در سامانه یکپارچه

اقتصادسنج؛ برداشت ۱۰۰ میلیون تومان مسدودی به‌معنی انصراف از خرید خودرو نیست اما از آن طرف قرار گرفتن متقاضی در لیست انتظار تعهدی برای خودروساز ایجاد نمی‌کند.

مرحله دوم فروش خودرو در سامانه یکپارچه از فروردین کلید خورد و حالا با رفع مسدودی حساب وکالتی متقاضیان به خان آخر نزدیک می‌شود. متقاضیان این مرحله می‌توانند ۱۰۰ میلیونی که از یک ماه پیش در بانک خواباندند را خارج کنند و بعد از بررسی اطلاعات ثبت‌نام‌کننده‌ها که تا پایان خرداد ادامه دارد، دو هفته دیگر پایش اولویت‌های انتخابی متقاضیان انجام می‌شود و اگر اتفاق خاصی رخ ندهد، روز ۱۵ تیر باید منتظر فراخوان خودروسازان برای شروع ثبت‌نام قطعی باشیم. در این مطلب چهارتا از ابهام‌های بزرگی که ممکن است برای متقاضیان وجود داشته باشد را بررسی کردیم.

شماره یک| با برداشت ۱۰۰ میلیون تومان مسدودی نوبت خرید خودرو حذف می‌شود؟

رفع مسدودی حساب وکالتی متقاضیان مرحله دوم سامانه یکپارچه آغاز شده و حالا ممکن است خیلی‌ها فکر کنند با برداشت این پول از چرخه خارج می‌شوند. برای جواب به این ابهام اجازه بدهید به خبری که روابط عمومی سازمان حمایت منتشر کرده رجوع کنیم. در این خبر آمده که حسین فرهیدزاده به عنوان رئیس سازمان نامه‌‌ای به مدیران ۲۸ بانک و موسسه مالی ارسال کرده و از آنها خواسته برای رفع مسدودی حساب‌ وکالتی متقاضیان سامانه اقدام کنند. در انتهای این خبر روابط عمومی سازمان حمایت اضافه کرده که برداشت مبالغ مذکور به منزله انصراف و حذف اولویت نیست.

رفع‌ مسدودی حساب وکالتی و به‌دنبال آن برداشت ۱۰۰ میلیونی که متقاضیان در این حساب خواباندند، به‌منزله انصراف از طرح نیست و حساب‌ها با حفظ نوبت از مسدودی خارج می‌شود. البته قرار بود رفع مسدودی حساب وکالتی متقاضیان مرحله دوم سامانه یکپارچه از تاریخ ۲۴ خرداد آغاز شود که این زمان با تاخیر سه‌روزه به شنبه ۲۷ خرداد موکول شد.

شماره دو| قرار گرفتن در لیست انتظار به‌منزله خرید خودرو است؟

مرحله دوم فروش خودرو در سامانه یکپارچه درحالی به قدم‌های آخر خودش نزدیک می‌شود که قرار گرفتن متقاضی در لیست انتظار تعهدی برای خودروساز بابت تحویل خودرو ایجاد نمی‌کند. به‌خاطر اینکه طبق قول و قراری که از ابتدا وجود داشته، این تعهد فقط براساس انعقاد قرارداد فروش بین متقاضی با خودروساز شکل می‌گیرد.

ثبت‌نام در سامانه یکپارچه و انتخاب اولویت توسط متقاضیان بین روز‌های سوم تا دهم خرداد انجام شد و تا پایان این ماه مرحله پایش و راستی‌آزمایی ثبت‌نام‌کنندگان ادامه دارد. از روز دهم تیرماه هم قرار است در سامانه یکپارچه فروش خودرو اولویت‌های درخواستی متقاضیان بررسی شود. بعد از این مرحله متقاضی می‌تواند نسبت به قطعی کردن ثبت‌نام، براساس فراخوان خودروساز و با تکمیل وجه در حساب خودروساز -براساس قیمت روز- اقدام کند و یا اینکه با اعلام انصراف پس از اعلام نتایج زمان‌بندی، از لیست انتظار خودرو موردنظر خارج شود.

شماره سه| ثبت‌نام متقاضیان چه زمانی قطعی می‌شود؟

فروش خودرو در سامانه یکپارچه روز ۱۵ تیرماه به مرحله آخر می‌رسد؛ یعنی پروسه ثبت‌نام براساس فراخوان خودروسازان. در این مرحله و پس از اعلام زمان‌بندی به متقاضیان، خودروساز موظف است فراخوان لازم برای طرح‌های فروش خودرو را طبق زمان‌بندی و نوبت‌دهی انجام‌شده، اعلام کند. یعنی از نیمه تیرماه خودروسازان به‌مرور زمان و فقط برمبنای لیست اولویت‌بندی که برای هرمحصول وجود دارد، نسبت به فراخوان و قطعی کردن ثبت‌نام و انعقاد قرارداد فروش اقدام می‌کنند. نکته مهم در این مرحله این است که قطعی کردن ثبت‌نام توسط خودروسازان بر مبنای قیمت روز که مورد تایید شواری رقابت است، انجام می‌شود. البته اگر در این مرحله مشخص شود که مشتری شرایط مورد تایید وزارت صمت را نقض کرده و مثلا در سال‌های اخیر از دیگر خودروسازان محصولی خریده، ثبت‌نام او در این طرح کان‌لم‌یکن تلقی می‌شود. در این مرحله از فروش خودرو در سامانه یکپارچه به‌جز ۱۱ محصولی که سایپا می‌فروشد، شش محصول از مدیران‌خودرو وجود دارد و کرمان‌موتور و فرداموتورز هم هر کدام سه محصول عرضه کرده‌اند.

شماره چهار| تحویل خودرو به ۱۴۰۴ موکول می‌شود؟

فروش خودرو در سامانه یکپارچه درحالی به قدم‌های آخر مرحله دوم نزدیک می‌شود که ابهام‌هایی درباره موعد تحویل محصولات وجود دارد. سید احمد رسولی‌نژاد که یکی از اعضای کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی است روز ۲۷ خرداد در مصاحبه با ایلنا گفته تحویل برخی از خودرو‌ها از سوی سایپا زمستان ۱۴۰۳ اعلام شده است، اما تردید نداشته باشید که زمان تحویل از این تاریخ نیز می‌گذرد. بلافاصله مدیر سامانه یکپارچه گفت‌وگویی با ایسنا داشت و اشاره کرد همه خودرو‌ها تا پایان سال ۱۴۰۳ تحویل می‌شوند و چیزی به‌اسم تحویل ۱۴۰۴ نداریم. مهدی تقدسی گفته به ۹۷ درصد نفراتی که در مرحله دوم ثبت نام شرکت کرده بودند طبق برنامه و زمان‌بندی تا پایان سال ۱۴۰۳ بر اساس برنامه تولید خودروسازان داخلی، خودرو تعلق می‌گیرد.

آنطور که مسئولان سامانه یکپارچه می‌گویند، با توجه به ظرفیت جذب نشده خودروسازان و از طرفی محصولات جدیدی که تا شهریور عرضه می‌شود، برای سه درصد باقی مانده ضمن حفظ اولویت امکان انتخاب خودروی جدید و جایگزین فراهم می‌شود. اما نکته نگران‌کننده در این بخش آمار‌های مربوط به عرضه و تقاضا است. مجموع متقاضیان خرید خودرو در سال‌های ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ تا الان حدود سه میلیون نفر تخمین زده می‌شود اما اگر خودروسازان با همین دست‌فرمانی که در دو ماه ابتدایی امسال داشتند ادامه بدهند، تا پایان سال آینده کمتر از دو میلیون محصول به بازار تزریق می‌کنند.