چرا نمایندگان مجلس و سازمان بازرسی مخالف عرضه خودرو در بورس هستند؟/ راهکار چیست؟

اقتصادسنج؛ در ادامه عرضه‌های خودرو در بورس کالا عده‌ای ساز مخالفت با این اقدام مثبت دولت را کوک کردند و معتقدند باید ضمن خروج این کالا از بورس، اقدام دیگری در راستای تنظیم بازار خودرو انجام شود؛ این در حالی است که با وجود اعلام مخالفت خود اما تاکنون هیچ راهکار درستی را در این زمینه ارائه نکرده‌اند.

چند ماهی از عرضه خودرو در بورس کالا طبق قوانین بالادستی کشور و البته مصوبه شورای عالی بورس می‌گذرد و همه آمار و ارقام از این معاملات یک رویداد را نشان می‌دهد؛ با رشد عرضه‌ها قیمت خودروها رو به تعادل رفته و مردم به جای مراجعه به بازار آزاد و خرید خودرو با قیمت‌های گزاف به سمت دریافت کد بورس کالایی و خرید خودروی صفر از بورس آن هم ده‌ها میلیون تومان ارزان‌تر از بازار آزاد در حال حرکت هستند.

در این بین که عمده نخبگان اقتصادی کشور از کارشناس و مدیر صنعت خودرو و بازار سرمایه گرفته تا وزرای اقتصاد و صمت و جامعه دانشگاهی کشور، همگی از شکل‌گیری یک روند شفاف و عادلانه برای معاملات خودرو حمایت کرده‌اند، اما چند تن از نمایندگان مجلس و مدیران سازمان بازرسی کل کشور مجدانه بر طبل مخالفت خود با عرضه خودرو در بورس می‌کوبند.

در این گزارش به واکاوی این مخالفت‌ها و استدلال‌های مخالفان عرضه خودرو در بورس پرداخته شده است که آیا واقعاً شیوه‌ای که طبق آمارهای موثق و رسمی با معامله تنها ۴۶ هزار دستگاه خودرو، حذف بیش از ۱۱ هزار و ۶۰۰ میلیارد تومان رانت را در پی داشته و این حجم پول را بین خودروساز، مردم و دولت تقسیم کرده است، کارایی مناسبی ندارد و اصلاً راهکار آنها به جای بورس چیست؟

بررسی نگاه ۳ تن از نمایندگان مجلس

طی روزهای اخیر در کنار شمار زیادی از نمایندگان مجلس به خصوص اعضای کمیسیون اقتصادی که موافق عرضه خودرو در بورس کالا هستند، «روح ا… ایزدخواه»، «مصطفی طاهری» از کمیسیون صنایع و معادن و «رضا رشیدی کوچی» از کمیسیون عمران مجلس به عنوان نماینده‌های اصلی مخالف عرضه خودرو در بورس در رسانه‌ها ظاهر شده‌اند.

نکته جالب اینجاست که ۲ عضو کمیسیون صنایع مجلس از ابتدا به شدت موافق عرضه خودرو در بورس کالا بودند، اما طی هفته‌های اخیر به دلیل آنکه عنوان می‌کنند روش عرضه خودرو در بورس با آن فرمولی که در کمیسیون صنایع اعلام شده بود، متفاوت است، پرچم مخالفت با عرضه خودرو در بورس را به دست گرفته‌اند.

اما دیدگاه «ایزدخواه و طاهری» چیست؟

بررسی نظرات این ۲ نماینده مجلس ما را به یک مسیر می‌رساند، آنها معتقدند که مازاد درآمد خودروسازان به دلیل رقابت قیمتی در بورس کالا باید به خزانه دولت واریز شود و نباید به خودروساز برسد.

در این زمینه چند نکته مطرح می‌شود؛ آیا این نمایندگان تنها دغدغه جیب دولت را دارند؟ اگر این‌گونه باشد که خود دولت یعنی وزرای اقتصادی و صمت، پشت عرضه‌های بورس ایستاده‌اند و اتفاقاً دولت به دلیل شفافیت معاملاتی، درآمد مالیات بر ارزش افزوده را برخلاف رویه‌های غیر شفاف گذشته دریافت می‌کند.

موضوع دیگر آن است که بحث گرانی و رشد قیمت خودروها به دلیل عرضه در بورس مطرح می‌شود؛ اما این نمایندگان در هیچ یک از سخنان خود در رسانه‌ها اعلام نکرده‌اند که راهکارشان برای کنترل قیمت خودرو چیست؟، البته موضوع شورای رقابت مطرح شده که در انتهای این گزارش به دلیل اشتراک نظر مخالفان به آن می‌پردازیم.

پس از این ۲ عضو کمیسیون صنایع مجلس به «رشیدی کوچی»، عضو کمیسیون عمران می‌رسیم که به‌تازگی در یک برنامه تلویزیونی خیلی شفاف مخالفت خود را عرضه خودرو در بورس را اعلام کرد.

در این برنامه حداقل با چهار بار سوال مجری برنامه از این نماینده مجلس مواجه می‌شویم که پرسیده می‌شود راهکار شما در شرایطی که ۹ میلیون نفر برای قرعه‌کشی ۲۰ هزار خودرو شرکت کرده‌اند، چیست؟ در این زمینه فقط پاسخ داده می‌شود که «افزایش عرضه» بهترین راهکار برای تعادل بازار خودروست.

مجری بارها سوال می‌کند که مگر یک‌شبه می‌توان عرضه‌ها را افزایش داد، اما رشیدی کوچی از گرانی قانونی خودرو در بورس می‌گوید و بر لزوم واردات تاکید می‌کند.

مجری بار دیگر می‌گوید، واردات هم‌زمان می‌برد و در بهترین حالت ۶ ماه زمان برای عرضه ۴۰ هزار دستگاه خودروی ثبت سفارش شده نیاز است، اما رشیدی کوچی می‌گوید اگر واردات را به اهلش دهید او ظرف مدت کوتاهی کل ایران را پر از خودروی وارداتی می‌کند.

در پایان نیز مجری از نزدیکی شب عید و لزوم شفاف سازی برای مردم می‌گوید که متاسفانه هیچ پاسخی شفافی دریافت نمی‌کند.