چرا قیمت لاستیک افزایش می یابد؟/ با مهار ارز بازار به ثبات می رسد

اقتصادسنج| بازار تایر کشور بار دیگر در کانون توجه قرار گرفته است؛ بازاری که به گفته فعالان آن، بیش از هر چیز از نوسانات نرخ ارز، سهم بالای مواد اولیه و سیاست‌های قیمت‌گذاری تأثیر می‌پذیرد. سه دیدگاه متفاوت اما مکمل از سوی انجمن صنعت تایر، وزارت صمت و اتاق اصناف، تصویری چندلایه از وضعیت این صنعت ترسیم کرد.

مصطفی تنها، سخنگوی انجمن صنعت تایر، با اشاره به ساختار هزینه‌ای تولید لاستیک خودرو گفت: به‌طور میانگین حدود ۸۰ درصد قیمت تایر مربوط به مواد اولیه است؛ سهمی که با افزایش نرخ ارز در ماه‌های اخیر، نسبت به گذشته بیشتر شده که پیش از جهش‌های ارزی اخیر، این سهم حدود ۵ درصد کمتر بود.

تنها با رد تصور خودکفایی کامل صنعت تایر تصریح کرد: حدود ۳۰ درصد ارزش مواد اولیه تایرسازی از خارج کشور تأمین می‌شود و همین موضوع باعث می‌شود حتی تایر تولید داخل نیز از نوسانات ارزی تأثیر بپذیرد. تفاوتی میان تایرهای سواری، باری و کشاورزی وجود دارد، اما در همه آن‌ها، مواد اولیه نقش غالب را در قیمت نهایی ایفا می‌کند.

قیمت‌گذاری دستوری؛ سد راه سرمایه‌گذاری

سخنگوی انجمن تایر، قیمت‌گذاری دستوری را یکی از موانع اصلی توسعه این صنعت دانست و گفت: از ابتدای دولت نخست آقای روحانی، پنج طرح بزرگ تایرسازی در پنج استان کشور طراحی شد، اما هیچ‌کدام به تولید نرسید؛ چراکه نبود صرفه اقتصادی، سرمایه‌گذاران را از ورود به این حوزه منصرف کرد. در اقتصادی با تورم مزمن، وقتی امکان پیش‌بینی سود وجود نداشته باشد، سرمایه‌گذاری نیز شکل نمی‌گیرد.

تنها با اشاره به وضعیت تایرهای باری رادیال گفت: در حال حاضر، تنها یک‌سوم نیاز کشور به این نوع تایر در داخل تولید می‌شود و مابقی از طریق واردات تأمین می‌شود.  گرچه طرح‌های توسعه‌ای در کارخانه‌های موجود در دست اجراست، اما تأمین نقدینگی آن‌ها با ابهام‌های جدی روبه‌روست.

تعادل قیمت؛ خط قرمز وزارت صمت

در مقابل، ابراهیم‌ شیخ – معاون صنایع عمومی وزارت صنعت، معدن و تجارت – در گفت‌وگو با رادیو اقتصاد، با تشریح سیاست‌های دولت گفت: راهبرد وزارت صمت، سپردن تنظیم بازار و تأمین تایر به تولیدکنندگان داخلی است. بر همین اساس، واردات تایر در سال جاری نسبت به سال گذشته حدود ۵۰ درصد کاهش یافته و این آمار به تأیید انجمن صنفی صنعت تایر نیز رسیده است.

معاون وزیر صمت، ایجاد تعادل قیمتی را سومین محور سیاست‌گذاری دولت دانست و تأکید کرد: قیمت‌گذاری تایر باید به‌گونه‌ای باشد که نه به مصرف‌کننده فشار وارد کند و نه به تولید و زیرساخت‌های حمل‌ونقل کشور آسیب بزند.

وی با اشاره به وارداتی بودن بیش از ۵۰ درصد مواد اولیه صنعت تایر، اصلاح تدریجی قیمت‌ها و پرهیز از شوک قیمتی را رویکرد اصلی وزارتخانه عنوان کرد.

شرط ثبات بازار؛ مهار ارز

در ادامه، رضا عباس‌آبادی دانشور- رئیس کمیسیون تخصصی لاستیک و روغن اتاق اصناف ایران – ثبات نرخ ارز را شرط اصلی آرامش بازار تایر دانست و گفت: در صورت تثبیت قیمت ارز، افزایش قیمت جدیدی در بازار تایر رخ نخواهد داد و تنها افزایش‌های طبیعی سالانه در حدود ۲۰ درصد، متناسب با رشد هزینه‌های تولید اعمال می‌شود.

وی افزود: تجربه دو تا سه سال گذشته نشان می‌دهد که با همکاری تولیدکنندگان، انجمن‌ها و دستگاه‌های اجرایی، بازار تایر از ثبات نسبی برخوردار بوده و مهم‌ترین عامل تنظیم بازار، تداوم تولید و وجود کالا است.