پیش بینی تورم و قیمت ها تا پایان سال

اقتصادسنج؛ برررسی‌های اقتصادی اتاق بازرگانی ایران در گزارشی تحت عنوان «تورم دی ۱۴۰۱» به بررسی روند ماهانه افزایش شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی خانوارهای کشور طی سه سال اخیر در مقایسه با ماه قبل و ماه مشابه سال قبل اقدام کرده است. در ضمن، بخشی از این گزارش به عوامل دخیل و تعیین کننده در تورم دی ماه ۱۴۰۱ اختصاص دارد.

در پایان هم، پیش‌بینی تورم سال ۱۴۰۱ در قالب سه سناریو ارائه شده است.

بررسی تورم دی ماه ۱۴۰۱

در گزارش اتاق بازرگانی ایران با محوریت بررسی وضعیت تورم سال جاری عنوان شده که در دی ماه سال ۱۴۰۱، بر خلاف ماه قبل، روند افزایشی تورم ماهانه با سرعتی بالا مجددا آغاز شد؛ به نحوی که تورم ماهانه به حدود ۴.۳۳ درصد رسید.

تورم نقطه به نقطه دی ۱۴۰۱ (رشد شاخص کل قیمت نسبت به دی ماه سال قبل)، حدود ۵۱.۳ درصد و طی دوازده ماه منتهی به آذر ماه نیز ۴۶.۳ درصد اعلام شده است.

نرخ تورم سالانه برای خانوارهای شهری در این ماه نیز برابر با ۴۵.۵ درصد و برای خانوارهای روستایی با حدود ۵ واحد درصد بیشتر حدود ۵۰ درصد است.

عوامل دخیل در تورم/ رشد شاخص نسبت به ماه قبل

عوامل اثرگذار بر افزایش ۴.۳۳ درصدی شاخص بهای کالاها و خدمات خانوارهای کشور در دی ماه ۱۴۰۱ در مقایسه با آذرماه همین سال، مشارکت ۳.۵ واحد درصدی گروه کالایی و ۰.۸ واحد درصدی گروه خدمات است.

بر اساس تفکیک گروه‌های عمده، مهم‌ترین عوامل مشارکت‌کننده در تورم فوق، افزایش شاخص بهای خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها با سهم ۱.۶۳ واحد درصد، گروه حمل و نقل با سهم ۱.۲۹ واحد درصد، مسکن با سهم ۰.۵۸ واحد درصد، بهداشت  درمان با سهم ۰.۲۳ واحد درصد، پوشاک و کفش با سهم ۰.۱۶ واحد درصد و در مجموع با سهم حدود ۳.۸۹ واحد درصدی، یعنی برابر با ۸۹ درصد سهم از افزایش شاخص کل هستند.

برخلاف دو ماه قبل که از مشارکت گروه کالایی خوراکی و آشامیدنی در تورم ماهانه کاسته و حتی در آذر ماه منفی شده بود، در دی ماه مجددا شاخص بهای گروه خوراکی و آشامیدنی با افزایش چهار درصدی طی یک ماه، نقش فزاینده را در تورم ماهانه داشت. عوامل مهم در افزایش شاخص گروه مزبور، افزایش ۱۱.۷ درصدی بهای سبزیجات، ۵.۴ درصدی بهای گروه گوشت قرمز و ماکیان و رشد ۵.۱ درصدی گروه میوه و خشکبار نسبت به ماه قبل بوده است.

شاخص بهای گروه انرژی (آب، برق و سوخت) در دی ۱۴۰۱ نسبت به ماه قبدل، حددود یک درصد کاهش داشته و میزان مشارکت این گروه در تورم ماهانه دی، منفی و حدود ۰.۰۲ واحد درصد بوده است.

از منظر طبقه‌ بندی کالایی بر حسب ماندگاری، در دی ماه ۱۴۰۱ بیشترین افزایش شاخص بهای کالایی نسبت به ماه قبل مربوط به گروه کالاهای بادوام با رقم ۱۴.۵ درصد بوده است.

مشارکت دو گروه کالایی بادوام و بی‌دوام در تغییرات ماهانه شاخص کل به ترتیب برابر با ۱.۳۴ و ۱.۹۳ درصد و مشارکت گروه کالاهای کم‌ دوام فقط ۰.۲۲ واحد درصد است.

سه عامل اثرگذار بر افزایش ۵۱.۳ درصدی شاخص بهای کالاها و خدمات خانوار کشور در دی ماه ۱۴۰۱ در مقایسه با ماه مشابه سال قبل، مشارکت ۱.۳۷ واحددرصدی گروه کالایی و ۱۴.۲ واحد درصدی گروه خدمات بوده است.

بر اساس تفکیک گروه‌های عمده، مهم‌ترین عوامل مشارکت‌ کننده در تورم فوق، افزایش شاخص بهای گروه خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها با سهم ۲۴.۶ واحد درصد مسکن (شامل اجاره و خدمات تعمیر مسکن) به سهم ۸.۸ واحد درصد، حمل و نقل با سهم حدود ۵.۶ واحد درصد، بهداشت و درمان با سهم ۳.۱ واحد درصد، پوشاک و کفش با سهم ۲.۶ واحد درصد و در مجموع با سهم حدود ۴۴.۶۳ واحد درصدی، یعنی برابر با ۸۷ درصد سهم از افزایش شاخص کل هستند.

در ماه مورد بررسی، دو گروه با کمترین افزایش شاخص بها در مقایسه با ماه مشابه سال قبل، گروه دخانیات و گروه ارتباطات هستند. شاخص بهای دخانیات در دی ۱۴۰۱ نسبت به ماه مشابه سال قبل، حدود ۳۳ درصد افزایش داشته است. میزان مشارکت این گروه در تورم نقطه‌ای دی ماه، حدود ۰.۳ واحد درصد است. افزایش شاخص بهای مصرف‌کننده مربوط به گروه خدماتی ارتباطات در این ماه در مقایسه با دی ماه سال قبل نیز برابر با ۱۲.۹ درصد و کمترین مشارکت در تورم نقطه به نقطه این ماه نیز متعلق به این گروه و با سهم ۰.۱۸ واحد درصدی است.

در میان اقلام خوراکی و آشامیدنی سه گروه کالایی شامل؛ نان و غلات، گوشت قرمز و ماکیان و روغن‌ها و چربی‌ها در مجموع با مشارکت ۱۴.۳ واحد درصدی، حدود ۵۸ درصد از مشارکت ۲۴.۶ واحد درصدی گروه خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها را در تورم ماه مورد بررسی تشکیل داده‌اند.

از منظر طبقه‌بندی کالایی برحسب ماندگاری، بیشترین مشارکت در تورم دی ۱۴۰۱ مربوط به گروه کالاهای بی‌دوام با حدود ۲۹.۲۴ واحد درصد سهم است.

 پیش‌بینی تورم سال ۱۴۰۱

تورم ایران طی دو سال ۱۳۹۵ و ۱۳۹۶ تک‌رقمی بوده که از سال ۱۳۹۷، مجددا دورقمی، و روند افزایشی آن آغاز شد؛ به نحوی که در سال ۱۴۰۰ به ۴۰.۲ درصد رسید.

متوسط تورم ماهانه طی ده ماهه نخست سال ۱۴۰۱ حدود ۳.۹ درصد، طی فصل اول همین سال ۶.۴ درصد، طی فصل دوم سال حدود ۲.۹ درصد و طی فصل سوم نیز حدود ۲.۳ درصد بوده است.

طی ده ماهه ابتدایی سال ۱۴۰۱، کمترین تورم ماهانه متعلق به ماه آذر و برابر با ۱.۹۲ درصد و بالاترین تورم ماهانه نیز مربوط به خرداد و برابر با ۱۲.۲ درصد بوده است.

با فرض اعمال سه سناریوی استمرار تورم ماهانه ۱ ، ۲ و ۳ درصد طی دو ماه پایانی سال ۱۴۰۱، تورم کل در پایان سال جاری برای هریک از موارد مزبور به ترتیب برابر با ۴۸.۴ درصد و ۴۹.۳ درصد برآورد می‌شود که حداقل هشت واحد درصد از تورم سال قبل بالاتر خواهد بود.