وضعیت مسکن شهر و روستا در چند سال اخیر/چند درصد خانوارهای ایرانی صاحب مسکن هستند؟

اقتصادسنج| آمارهای بازار مسکن از نگاه مرکز آمار ایران به سه گروه «صاحبخانه»، «مستاجر» و «سایر» مربوط می‌شود. «سایر» همان خانواده‌هایی است که نه مالکند و نه اجاره‌نشین. مثل سکونت رایگان در خانه اقوام، خانه‌های سازمانی یا واحدهایی با وضعیت مالکیت نامشخص. در مواردی هم این سهم به اتباع غیرمجازی بازمی‌گردد که اثر اقتصادی آنان در معادلات رسمی کشور محاسبه نمی‌شود.

وضعیت مسکن شهر و روستا (۱۳۹۸ تا ۱۴۰۳)

در سال ۱۳۹۸ حدود ۶۷.۰۶ درصد از خانوارهای شهری مالک محل سکونت خود بودند. این سهم در سال ۱۳۹۹ به ۶۸.۴۴ درصد تغییر کرد و در سال‌های بعد نیز با شیبی ملایم ادامه پیدا کرد؛ به‌طوری که سهم صاحبخانه‌های شهری در سال ۱۴۰۰ به ۶۸.۳۴ درصد و در سال ۱۴۰۱ به ۶۸.۰۷ درصد رسید. در سال‌های ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ نیز این رقم به ترتیب ۶۸.۹۴ و ۶۹.۱۹ درصد ثبت شد. یعنی سهم مالکیت شهرنشینان در فاصله شش سال اندکی افزایش پیدا کرده است.

سهم اجاره‌نشینی هم در این بازه بین ۲۲ تا ۲۴ درصد برآورد شده است. مثلا اجاره‌نشینان شهری در سال ۱۳۹۸ حدود ۲۴.۱۲ درصد بودند و در سال ۱۴۰۳ به ۲۳.۱۴ درصد رسیدند. در کنار این دو گروه شهری، سهم «سایر» نیز از ۸.۸۲ درصد سال ۱۳۹۸ به ۷.۶۷ درصد در سال ۱۴۰۳ کاهش پیدا کرد.

هرچند الگوی مالکیت مسکن در مناطق روستایی کمی متفاوت است و افراد بیشتری صاحب خانه خود هستند. در سال ۱۳۹۸ حدود ۸۶.۶۶ درصد روستاییان مالک مسکن خود بودند. این رقم در سال ۱۳۹۹ کمی کاهش یافت و به ۸۶.۴۲ درصد رسید اما در سال‌های بعدی روند افزایشی پیدا کرد. سهم مالکیت روستایی در سال ۱۴۰۰ به ۸۷.۰۶ درصد و در سال ۱۴۰۱ به ۸۸.۶۳ درصد رسید. سهم مالکیت در سال ۱۴۰۲ برابر با ۸۸.۹۹ درصد و در سال ۱۴۰۳ هم تا ۸۹.۲۸ درصد افزایش یافت.

سهم اجاره‌نشینی روستایی در این دوره نسبتا ثابت مانده و از ۴.۵۱ درصد در ۱۳۹۸ به ۴.۱۷ درصد در ۱۴۰۳ کاهش یافته است. هم‌زمان سهم «سایر» هم در روستاها از ۸.۸۲ درصد سال ۱۳۹۸ به ۶.۵۵ درصد در سال ۱۴۰۳ کاهش پیدا کرد.

این آمار نشان می‌دهد که مالکیت مسکن در هر دو بخش شهری و روستایی روند افزایشی داشته. سهم اجاره‌نشینی در شهرها تقریبا ثابت مانده و در روستاها نیز کاهش جزئی داشته است. سهم خانوارهای «سایر» هم در هر دو منطقه کاهش یافته است.