هر آنچه درباره مشاغل سخت و زیان آور باید بدانید/ نکات مهم درباره مشاغل سخت و زیان آور

اقتصادسنج| کار‌های سخت و زیان آور کار‌هایی است که در آن عوامل فیزیکی، ‌شیمیایی، ‌مکانیکی، ‌بیولوژیکی محیط کار غیراستاندارد بوده ودر اثر اشتغال بیمه شده تنشی به مراتب بالاتر از ظرفیت‌های طبیعی ( جسمی و روانی ) در وی ایجاد می شود که نتیجه آن بیماری شغلی و عوارض ناشی از آن باشد.

الف ـ مشاغلی که صفت سخت و زیان آور با ماهیت شغلی وابستگی دارد اما می توان با بکارگیری تمهیدات بهداشتی، ‌ایمنی و تدابیر فنی مناسب توسط کارفرما سختی و زیان آوری آنها را حذف نمود.

ب- مشاغلی که ماهیتاً سخت و زیان آور بوده و با بکارگیری تمهیدات بهداشتی،‌ ایمنی و تدابیر فنی توسط کارفرما، ‌صفت سخت و زیان آوری آنها کاهش یافته ولی کماکان سخت و زیان آوری آنها حفظ می‌گردد.

کمیته های استانی مشاغل سخت و زیان آور به منظور تطبیق و تشخیص مشاغل سخت و زیان آور،براساس ضوابط و سیاست گذاری های شورای عالی حفاظت فنی و مقررات مربوطه تشکیل می شوند.

مشاغل سخت و زیان آور مشاغلی است که در آنها عوامل فیزیکی، شیمیایی، مکانیکی، بیولوژیکی محیط کار غیر استاندارد می باشد. در اثر این مشاغل بر فرد بیمه شده تنش و استرس بالاتری نسبت به سایر مشاغل عادی از نظر روحی و جسمی وارد میشود. چنین مشاغلی که بر روح و جسم افراد اثرات سوء دارد را با عنوان مشاغل سخت و زیان آور می شناسند. از این رو قانون گذار مزایای دیگری برای این افراد به تبع شغل آن ها در نظر گرفته است. برای مثال میزان ساعات کاری این افراد درطول هفته ۳۶ساعت است که ۸ساعت ازافراد شاغل مشاغل عادی کمتر است.

تشخیص و تطبیق مشاغل سخت و زیان آور براساس ضوابط وسیاست گذاریهای شورای عالی حفاظت فنی ومقررات مربوط به آنهاست. بدین منظور کمیته های بدوی و تجدیدنظر استانی تشکیل می گردد. هرکدام از این کمیته ها دارای ۵ عضو اصلی و ۵ عضو علی البدل می باشد.این اعضا برای مدت ۳ سال انتخاب می شوند و البته بعد از ۳ سال انتصاب مجدد آنان منع قانونی ندارد.

اولین کمیته تشخیص و تطبیق مشاغل سخت و زیان آور کمیته بدوی است که مرکب از ۵ عضو است. اعضای این کمیته در بند الف ماده ۸ آئین نامه مشاغل سخت و زیان آور آورده شده است:

۱-معاون روابط کار سازمان کار و امور اجتماعی استان و یا نماینده وی به عنوان رئیس جلسه

۲- معاون امور بیمه ای اداره کل تامین اجتماعی استان و نماینده وی

۳-کارشناس مسئول بهداشت حرفه ای معاونت بهداشتی دانشگاه ،دانشکده علوم پزشکی ذی الربط

۴-نماینده کارگران حسب معرفی تشکل حائز اکثریت استان به تشخیص سازمان کار و امور اجتماعی استان

۵ -نماینده کارفرمایان حسب معرفی کانون انجمن های صنفی کارفرمایی استان.

پس ازاینکه مرحله بدوی رای خود را صادرکرد چنانچه هریک از کارگر و کارفرما به رای معترض باشد ، درخواست تجدیدنظر مطرح می نمایند. این امر بدین منظور است که پرونده باردیگر مورد بررسی قرار گیرد. پس از بررسی مجدد، رای قطعی از تاریخ ابلاغ در این باره صادر می گردد.

کمیته تجدیدنظر استان نیز  متشکل از ۵ عضو است که در بند ب ماده  ۸ آئین نامه مشاغل سخت و زیان آور،اعضای آن آورده شده است:

۱-رئیس سازمان کار و امور اجتماعی استان به عنوان رئیس کمیته

۲-مدیر کل تامین اجتماعی استان

۳-معاونت بهداشتی دانشگاه ، دانشکده علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی ذی الربط

۴-نماینده کارگران حسب معرفی تشکل حائز اکثریت استان بنا به تشخیص سازمان کار و امور اجتماعی استان

۵-نماینده کارفرمایان با معرفی کانون انجمن های صنفی کارفرمایی استان.

۱- اولین موردی که می شود بیان کرد تاکید بر درستی اصل مشاغل سخت وزیان آور و مزایای آن است.اما این موضوع نباید مورد سوء استفاده از آن شود که به نظر می رسد در این زمینه باید فکری کرد.به طور مثال یکی از خبرگزاری های کشور در خرداد سال جاری خبر داد که مدیر عامل پگاه کرمان که از قضا از شرکت های تحت پوشش وزارت کار( صندوق بازنشستگی کشوری) نیز می باشد با این قانون خود را بازنشسته کرده است.

۲- به نظر می رسد در سایه کم توجهی یا و حتی بی توجهی مدیران وزارت کار و سازمان تامین اجتماعی در ادوار گذشته در گروه الف مشاغل سخت و زیان آور که می شد و می شود اقدامات درستی انجام داد و تعداد بازنشستگان غیر ضرور مشاغل سخت و زیان آور را کاهش داد اقدام قابل توجهی نشده است که جا دارد وزیر کار و به خصوص معاون روابط روابط کار این وزارتخانه در این زمینه ورود جدی داشته باشد.

۳- این که نماینده کارگران حسب معرفی تشکل حائز اکثریت استان و به تشخیص سازمان کار و امور اجتماعی استان در کمیته های بدوی و تجدید نظر مشاغل سخت و زیان آور فقط از یک تشکل کارگری انتخاب شود اقدامی بر خلاق عدالت و منطق باشد بنابراین لازم است وزیر کار در این خصوص ورود کرده و تحولی در این بخش را رقم زده و از تشکل های کارگری دیگر به جز شوراهای اسلامی کار نیز در این کمیته ها نمایندگانی حاضر باشند تا سه جانه گرایی و شفافیت بیشتر این کمیته ها نمود داشته باشد.

۴- مورد آخر مربوط به شفافیت در این کمیته هاست.باید پرسید چرا عملکرد دقیق کمیته های مشاغل سخت و زیان اور به صورت ماهانه در سایت های رسمی سازمان های کار استان ها اعلام نمی شود؟ مگر اعلام این اطلاعات هم جز مسائل سری کشور است؟