مروری بر آمار آزمون استخدامی معلمی/ چرا مردان تمایل چندانی برای ورود به شغل معلمی ندارند؟

به گزارش ایسنا، در نوبت اول کنکور ۱۴۰۳ در مجموع یک میلیون و ۱۵۲ هزار و ۵۱۸ داوطلب ثبت نام کرده‌اند که ۶۳ درصد آنها زن و ۳۷ درصد مرد هستند. همچنین در آزمون اختصاصی پذیرش دانشجو- معلم نیز ۶۶۰ هزار و ۳۹۳ نفر ثبت نام کرده‌اند که از این تعداد ۶۶ درصد زن و ۳۴ درصد مرد هستند.

بر این اساس زنان با پیشتازی ۳۲ درصدی بیشتری متقاضی ورود به دو دانشگاه فرهنگیان و تربیت معلم رجایی هستند و مردان تمایل چندانی برای ورود به شغل معلمی ندارند.

در ماده ۱۶ این نظام نامه به صراحت قید شده است که حداکثر سن مجاز برای ثبت‌نام در آزمون اختصاصی دانشگاه فرهنگیان، ۲۴ سال تمام است که مبنای آن اول مهرماه هرسال تحصیلی در نظر گرفته می‌شود و این شرط برای متقاضیان ورود به دانشگاه فرهنگیان در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ و پس از آن اعمال می‌شود. بر این اساس سن ورود به دانشگاه فرهنگیان از این پس بسته می شود و بالای ۲۴ ساله‌ها دیگر نمی توانند در دانشگاه فرهنگیان درس «معلمی» بخوانند.

بر اساس «نظام نامه سنجش و پذیرش دانشجوی متعهد خدمت به وزارت آموزش و پرورش» که به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی رسیده است، از امسال به بعد، دانشگاه فرهنگیان برای جذب دانشجو کنکور اختصاصی و مجزا از کنکور سراسری برگزار می کند.

این آزمون توسط سازمان سنجش آموزش کشور به‌ صورت سالانه یک‌بار و مستقل از آزمون سراسری برگزار می‌شود؛ اما از آنجا که امسال اولین سال اجرای این مصوبه و برگزاری کنکور اختصاصی تربیت معلم  و مجزا از کنکور سراسری است، زمان برگزاری این کنکور در سال ۱۴۰۳ را همزمان با کنکور سراسری تعیین است و در اردیبهشت ماه ۱۴۰۳ برگزار می شود.

دفترچه سوالات کنکور فرهنگیان نیز در قالب یک دفترچه ویژه آزمون اختصاصی تربیت معلم، علاوه بر دفترچه‌هایی که به داوطلبان در هر یک از گروه‌های آزمایشی تحویل می‌شود، در روز آزمون توزیع می‌شود.

همچنین آزمون اختصاصی ویژه دانشگاه فرهنگیان، زیرگروه ندارد و در سال ۱۴۰۳ پذیرش دانشجو معلم همانند آزمون سراسری بر مبنای گروه آزمایشی انجام می شود.

کنکور تربیت معلم دو مرحله‌ای است و شامل یک بخش آزمون کتبی و یک بخش ارزیابی تکمیلی می شود. به این معنا که افراد در صورت قبولی در آزمون کتبی برای ارزیابی تکمیلی، انجام مصاحبه، انجام گزینش و احراز صلاحیت اشتغال در حرفه معلمی به صورت چند برابر ظرفیت فراخوانده می‌شوند و در صورت قبولی در این ارزیابی تکمیلی می توانند برای معلم شدن به دانشگاه فرهنگیان و تربیت دبیر شهید رجایی راه یابند.

داوطلبان می توانند یکی از پنج رشته تجربی، ریاضی، انسانی، هنر یا زبان را برای شرکت در کنکور تربیت معلم انتخاب کنند. کنکور کتبی تربیت معلم نیز خود شامل دو بخش می شود که یک بخش آن معطوف به سوالات چهارگزینه‌ای علمی درباره دروس یکی از پنج رشته انتخابی داوطلب می‌شود و بخش دیگر معطوف به سوالات چهارگزینه‌ای با دو عنوان «هوش و استعداد معلمی» و «تعلیم و تربیت اسلامی» در راستای ارزیابی شایستگی‌های معلمی داوطلب می‌شود.

ضرایب دروس رشته‌های مختلف اعم از ریاضی، تجربی، انسانی، هنر و زبان در کنکور «تربیت معلم» همانند ضرایب دروس این رشته‌ها در کنکور سراسری است اما ضرایب مواد امتحانی ویژه‌ دفترچه آزمون اختصاصی تربیت معلم متفاوت است و «هوش و استعداد معلمی» با ضریب ۳، «تعلیم و تربیت اسلامی» با ضریب ۲ در نظر گرفته شده است.

در واقع قبولی در دانشگاه فرهنگیان بستگی به سه مولفه یعنی تراز افراد در کنکور تربیت معلم که شامل سوالات مربوط به گروه آزمایشی (تجربی، ریاضی، انسانی، هنر و زبان های خارجی) و نیز سوالات بخش «هوش و استعداد معلمی» و «تعلیم و تربیت اسلامی» می شود، تاثیر قطعی سابقه تحصیلی داوطلبان و نیز وضعیت ارزیابی شایستگی معلمی آنها دارد.

بر این اساس داوطلبان باید علاوه بر شرکت در کنکور و آزمون کتبی، در مصاحبه نیز شرکت کنند تا شایستگی آنها برای معلم شدن ارزیابی و محرز شود. در این ارزیابی شایستگی معلمی که توسط وزارت آموزش ‌و پرورش در طول سال و یا در بازه زمانی اجرای آزمون اختصاصی ویژه دانشگاه فرهنگیان برگزار می‌شود، دو بخش شایستگی‌های عمومی و تخصصی داوطلبان مورد ارزیابی قرار می­‌گیرد.

سازمان سنجش آموزش کشور باید حداکثر ۳۰ روز کاری پس از برگزاری آزمون اختصاصی ویژه دانشگاه فرهنگیان، به میزان چند برابر ظرفیت رشته محل‌های اعلامی، داوطلبان را جهت بررسی ارزیابی شایستگی معلمی به وزارت آموزش ‌و پرورش معرفی کند.

برای کنکور ۱۴۰۳ ضرایب دروس این آزمون برای گروه‌های آزمایشی علوم ریاضی، علوم تجربی، علوم انسانی، هنر و زبان‌های خارجی (به­ جز دروس ویژه آزمون اختصاصی تربیت معلم) همانند ضرایب آزمون سراسری خواهد بود؛ اما وزارت آموزش و پرورش مکلف است برای سنوات بعدی؛ میزان تأثیر نمرات و امتیازات، مواد و ضرایب دفترچه ویژه آزمون اختصاصی تربیت­ معلم، زمان، روش پذیرش و شرایط و ضوابط مربوطه را یک­سال پیش از آزمون اختصاصی ویژه دانشگاه فرهنگیان تعیین و برای تصویب به ستاد تعلیم و تربیت شورای عالی انقلاب فرهنگی ارائه کند.

سهم سابقه تحصیلی در کنکور ۱۴۰۳ تربیت معلم نیز همانند کنکور سراسری، ۵۰ درصد و سهم مصاحبه و ارزیابی شایستگی معلمی داوطلبان ۲۵ درصد است. بنابراین آزمون کتبی کنکور تربیت معلم سهمی ۲۵ درصدی دارد؛ اما از آنجا که دفترچه سوالات کنکور تربیت معلم شامل دو بخش، یک بخش مربوط به سوالات علمی و متناسب با یکی از پنج رشته تحصیلی تجربی، ریاضی، انسانی، هنر و زبان و بخش دیگر مربوط به شایستگی‌های مورد نیاز برای معلمی اعم از «هوش و استعداد معلمی» و «تعلیم و تربیت اسلامی» می شود؛ سهم ۲۵ درصدی سوالات کنکور تربیت معلم نیز در این دو بخش تقسیم شده است؛ به طوری که سوالات چهارگزینه‌ای دفترچه کنکور تربیت معلم که معطوف به یکی از پنج رشته یاد شده می شود، سهم ۱۵ درصدی و سوالات مربوط به شایستگی معلمی سهم ۱۰ درصدی دارد و مجموعا هر دو بخش سهم ۲۵ درصدی برای قبولی فرد در دانشگاه فرهنگیان و تربیت دبیر شهید رجایی خواهند داشت.