علت قرمز شدن بورس در ۳ روز اخیر چیست؟

اقتصادسنج| سومین روز از هفته برای بازار سهام، آمیخته با تقابل افکار سرمایه‌گذاران بود. در روز گذشته، شاخص کل بورس تهران با کاهش ۰۵/ ۰ درصدی، در پله ۲ میلیون و ۱۲۲ هزار واحدی ایستاد. نماگر هم وزن نیز که نشانی از اثرگذاری یکسان کلیه نماد‌های معاملاتی است و چهره بازار را به نحو مطلوب‌تری نشان می‌دهد، با رشد اندک ۱۱/ ۰ درصدی مواجه شد و در محدوده ۷۱۵ هزار و ۴۴۳ واحدی کار خود را به اتمام رساند.

در فرابورس نیز شاخص اصلی این بازار با رشد ۰۳/ ۰ درصدی، پرونده معاملاتی خود را در محدوده ۲۶ هزار و ۴۲۷ واحدی بست. همان طور که مشاهده می‌شود بازار مجددا در حالتی خنثی به سر می‌برد، به گونه‌ای که نماگر‌های سهامی با یکدیگر واگرایی دارند.

بورس بی‌تحرک

بورس تهران همواره در سال‌های اخیر حساسیت بالایی از خود به قیمت دلار نشان داده است و به نظر می‌رسد تا زمانی که دلار از جهش قابل توجهی در جریان معاملات بازار آزاد ارز برخوردار نباشد، نمی‌توان به تداوم روند صعودی بلندمدت در بازار سهام امیدوار بود. رشدی که در ۱۰ روز ابتدایی شهریور در جریان معاملات به وقوع پیوست، واکنش آمیخته به امید سهامداران به اخبار امیدوارکننده‌ای بود که در زمینه نرخ خوراک به وقوع پیوست؛ در واقع عامل دیگری که علاوه بر نرخ دلار، از قدرت تحریک نیروی تقاضا در بورس تهران برخوردار است، تزریق اخبار مثبت به صنایع مختلف است که در روز‌های اخیر، شاهد پرسه زدن این محرک در قلمرو بورس تهران بودیم.

درواقع تزریق این اخبار موجب شد بازار ۱۰روز مثبت متوالی را از ابتدای شهریور تا پایان معاملات هفته گذشته سپری کند و شاخص کل، شاخص هموزن و شاخص کل فرابورس در شهریور به ترتیب ۵/ ۹، ۹/ ۷ و ۶/ ۶ درصد افزایش ارتفاع را تجربه کنند؛ اما رصد رفتار روزانه نماگر‌های سهامی، روایتگر این موضوع است که تقریبا اثر روانی مثبت منتج از فرموله شدن نرخ خوراک در بازار سهام تخلیه شده است و این محرک توان هدایت بیشتر قیمت‌ها به سطوح بالاتر را ندارد.

رشد اندک نماگر هموزن و فرابورس و افت ناچیز شاخص کل بازار سهام در روز گذشته نیز گواه و حکم تاییدی بر این موضوع است، بنابراین همچنان موضوع اصلی در بازار سهام این است که این بازار از فقدان محرکی که بتواند با قطعیت در دل سهامداران عطش خرید را شعله ور کند، محروم است.

بررسی متغیر‌های تابلوخوانی

متغیر‌های تابلوخوانی بازار سهام در هفته جاری، رخوت حاکم بر بورس تهران را مخابره می‌کنند. ارزش معاملات خرد بازار سهام مجددا به سطوح نازلی تقلیل‌یافته و روند غالب در بیشتر روزها، خروج پول حقیقی از گردونه معاملات است.

به نظر می‌رسد بورس تهران برای غلبه بر روزنه امید به وجود آمده به حمایت متغیر‌های دیگری نیاز دارد. بازار در ۱۰روز معاملاتی ابتدایی شهریور، شروع امیدوارکننده‌ای داشت؛ اما در هفته جاری به یک باره امید‌ها در بازار سهام رنگ‌باخت و سهامداران از تداوم روند صعودی شکل‌گرفته ناامید شدند. نکته‌ای که در این اثنا قابل توجه به نظر می‌رسد، این است که بعد از شروع روند ریزشی قیمت‌ها که از میانه‌های اردیبهشت آغاز شد، کلیه متغیر‌های سیگنال دهنده تابلوخوانی بورس تهران تقریبا به خواب رفته بودند و طبیعتا تا زمانی که شاهد بهبود شرایط این متغیر‌ها نمی‌بودیم، نمی‌توانستیم انتظار شکل گیری مجدد روند صعودی را در بازار سهام داشته باشیم. پارامتر‌های ارزش معاملات خرد بازار سهام و تراز نقدینگی حقیقی یا همان ورود و خروج پول حقیقی‌ها به بورس از جمله مواردی هستند که در روند‌های صعودی به عنوان یک چراغ راهنما برای سهامداران عمل می‌کنند و سرمایه گذاران با بررسی وضعیت این متغیر‌ها می‌توانند موعد تغییر روند یا تداوم روند شکل گرفته را پیش بینی کنند.

از ابتدای اسفند که بازار سهام حرکت جدی خود را در مسیر صعودی آغاز کرد، شاهد ثبت آمار امیدوارکننده از این دو متغیر آماری بودیم، تا جایی که ارزش معاملات خرد بازار سهام که شامل سهام و حق تقدم و صندوق‌های سهامی می‌شود، به ارقامی بیش از ۲۰ هزار میلیارد تومان رسیده بود و همواره شاهد تغییر مالکیت مثبت به نفع پرتفوی حقیقی‌های بازار بودیم.

متغیر‌های سیگنال دهنده بازار تا میانه‌های اردیبهشت وضعیت مناسبی داشتند و به موازات این موضوع شاهد رشد قیمت‌ها در تالار شیشه‌ای بودیم، اما از اواسط اردیبهشت تغییر روند محسوس در این سنجه‌های آماری قابل ردیابی بود و قیمت‌های بورس تهران نیز در پیروی از این پارامتر‌ها عقب نشینی کردند.

به نظر می‌رسید تا زمانی که این متغیر‌ها چراغ سبز قوی نشان نداده اند، نمی‌توان به شکل گیری مجدد یک روند صعودی پرقدرت امیدوار بود؛ در واقع به اغما رفتن متغیر‌های تابلوخوانی بازار این نکته را به مخاطب یادآور می‌شد که فعلا پول‌های خارج شده در روند نزولی بازار، به عنوان تماشاگر نظاره‌گر اوضاع و احوال حاکم بر بازار هستند تا در زمانی مناسب که متغیر‌های بنیادی و سیگنال‌های تابلوخوانی حکم بر تغییر روند بازار بدهند، مجددا به سمت مرز‌های بازار سهام روانه شوند.

آمار منفی در متغیر‌های تابلوخوانی بازار تا جایی ادامه پیدا کرد که ارزش معاملات خرد حتی تا سطوح ۳ هزار میلیارد تومان نیز عقب‌نشینی داشت؛ اما از ابتدای شهریور شاهد بهبود در آمار‌های معاملاتی بودیم و بازار در آیتم‌های دیگری مثل ورود و خروج پول حقیقی و حجم معاملات ارقام امیدوارکننده‌ای را ثبت کرد، به‌گونه‌ای که ارزش معاملات خرد بازار مجددا به کانال ۷ هزار میلیارد تومان بازگشت؛ اما نکته قابل توجه این بود که بازار نتوانست به روند صعودی شکل گرفته ادامه دهد و مجددا متغیر‌های تابلوخوانی ارقام مناسبی را ثبت نمی‌کنند.

برای مثال ارزش معاملات خرد بازار که شامل سهام و حق تقدم و صندوق‌های سهامی می‌شود، مجددا در روز گذشته وارد کانال ۳ هزار میلیارد تومان شد و بازار با خروج پول حقیقی نیز همراه شد، به علاوه حجم معاملات در بورس و فرابورس نیز بعد از سقفی که در هفته گذشته ثبت کرد، مجددا در مسیر نزولی قرار گرفته است و روز گذشته ۵ میلیارد و ۳۲۵ میلیون برگه سهم در جریان معاملات مورد دادوستد قرارگرفت.

به هر روی باید دید که جریان اخبار و اتفاقات در بازار سهام در روز‌های آتی به کدامین سمت و سو متمایل خواهد شد و روند آتی بازار چگونه خواهد بود.