شرایط طرح فرزندخواندگی موقت/ این کودکان برای چه مدت مهمان خانواده‌ها هستند؟

اقتصادسنج| دبیر مرجع ملی حقوق کودک: طبق نظرات کارشناسی، این مسئله مطرح بود که باید بپذیریم «موقت بودن» براساس شرایط کودک متفاوت است. به طور مثال کودکی قرار است دو ماه بعد برای فرزندخواندگی به خانواده‌ای واگذار شود و خانواده منتظر حکم دادگاه است. در این شرایط می‌توان کودک را به عنوان مهمان به همان خانواده واگذار کرد و طبیعی است که موقت بودن در این زمان تا زمان حکم فرزندخواندگی برای همین خانواده است.

دبیر مرجع ملی حقوق کودک گفت: در شیوه‌نامه مراقبت موقت از کودکان بی‌سرپرست و بدسرپرست به برخی موضوعات پرداخت نشده است و در حال احصا و پیش‌بینی نیاز‌های احتمالی هستیم که در شیوه‌نامه لحاظ شود.

سید علی کاظمی دبیر مرجع ملی حقوق کودک در خصوص روند اجرای آیین‌نامه مذکور، با بیان اینکه سال گذشته برنامه‌ریزی و جلساتی با معاونان حقوقی دادستان‌های کل کشور و مدیران اجتماعی که به عنوان مرجع استانی حقوق کودک در حال فعالیت هستند داشتیم، گفت: در راستای حمایت از حقوق کودکان چند هدف‌گذاری صورت گرفت که یکی از آن‌ها درخصوص حمایت از کودکان بی‌سرپرست و بدسرپرستی بود که در مراکز بهزیستی سکونت دارند. بر همین اساس طرح میزبان و کودک مهمان تدوین شد و به دنبال اجرای آن، کودکان زیادی تحت عنوان مهمان به آغوش خانواده‌های متقاضی رفتند.

در واگذاری موقت کودکان با چالش جدی مواجه نشدیم

وی ادامه داد: با توجه به اینکه شیوه‌نامه مراقبت موقت از کودکان بی‌سرپرست و بدسرپرست با انجام اقدامات کارشناسی و مطالعات زیادی نوشته شده، تا این لحظه با چالش جدی روبرو نشدیم و به نیاز‌های موجود پاسخ داده شده است، اما از آنجایی که در شیوه‌نامه به برخی موضوعات پرداخت نشده است، در حال احصاء و پیش‌بینی نیاز‌های احتمالی هستیم تا در شیوه‌نامه لحاظ شود.

دبیر مرجع ملی حقوق کودک با اشاره به اینکه قرار است اوایل اردیبهشت ماه در شورای هماهنگی مرجع ملی حقوق کودک نتایج و چالش‌های اجرایی آیین‌نامه که توسط سازمان بهزیستی مورد بررسی قرار گرفته، استخراج و در صورت لزوم شیوه‌نامه اصلاح شود، گفت: البته طبق گزارش‌های موجود چالش جدی در اجرای شیوه‌نامه وجود ندارد چراکه این شیوه‌نامه یکی از کامل‌ترین و جامع‌ترین مقررات مربوط به حمایت از کودکان در خانواده‌های جایگزین است.

کاظمی یادآور شد: اکنون بیش از ۵ ماه از اجرای شیوه‌نامه مراقبت موقت از کودکان بی‌سرپرست و بد سرپرست می‌گذرد و خانواده‌های متقاضی شناسایی شده‌اند. حسن این طرح این است که با تحرک مددکاری، خانواده‌های متقاضی انتخاب می‌شوند. با اتفاقاتی که در راستای حمایت از کودکان بی‌سرپرست و بدسرپرست و اجرای آیین‌نامه رقم خورده خانواده‌های مناسب هر کودک شناسایی و انتخاب می‌شوند.

کودکان برای چه مدت مهمان خانواده‌ها هستند؟

وی در پاسخ به این سوال که در طرح میزبان، کودکان برای چه مدت مهمان خانواده‌ها هستند، اینگونه توضیح داد: در شیوه‌نامه این موضوع پیش‌بینی نشده و یکی از چالش‌هایی که در زمان تدوین با آن روبرو بودیم همین مسئله بود که «میزبانی موقت» چه زمانی است.

دبیر مرجع ملی حقوق کودک ادامه داد: طبق نظرات کارشناسی، این مسئله مطرح بود که باید بپذیریم «موقت بودن» براساس شرایط کودک متفاوت است. به طور مثال کودکی قرار است دو ماه بعد برای فرزندخواندگی به خانواده‌ای واگذار شود و خانواده منتظر حکم دادگاه است. در این شرایط می‌توان کودک را به عنوان مهمان به همان خانواده واگذار کرد و طبیعی است که موقت بودن در این زمان تا زمان حکم فرزندخواندگی برای همین خانواده است.

وی گفت: در شرایطی دیگر تصور کنید که فرزند بدسرپرست یا بی‌سرپرست ۱۴ ساله‌ای وجود دارد که خانواده‌ای متقاضی فرزندخواندگیِ او نیست، اما خانواده متقاضی میزبان موقت او تا زمان استقلال اوست. طبیعی است که موقت بودن او تا زمان استقلال کودک در نظر گرفته می‌شود. به عبارتی تلاش شده کودک از طریق فرزندخواندگی واگذار شود. اما اگر به هر دلیلی این امکان وجود نداشته باشد، طرح میزبان موقت جایگزین خوبی است.