رشد سرسام آور قیمت زمین در تهران طی ۱۲ سال اخیر

اقتصادسنج| مسکن در ایران طی چند سال گذشته افزایش قیمت بی‌سابقه‌ای را تجربه کرده است، روندی صعودی که بین باقی کشورها در هر قاره و هر نوع سیستم اقتصادی که باشند بعید است اتفاق بیفتد.

برای مثال بر اساس بررسی که فرهیختگان به‌تازگی انجام داده است طی سال ۱۴۰۰، نرخ دلاری قیمت زمین در تهران که یکی از شاخصه‌های اصلی تعیین قیمت آپارتمان محسوب می‌شود، متری حدود دو هزار ۷۷۰ دلار (معادل ۷۲ میلیون تومان) بوده است؛ این میزان در آنکارای ترکیه ۸۳۷ دلار، در ریاض عربستان ۶۳۸ دلار، در جده ۵۰۵ دلار، در مکه مکرمه ۳۷۷ دلار و در مدینه منوره ۲۹۵ دلار بوده است.

همچنین داده‌ها نشان می‌دهد درحالی‌که قیمت زمین در شهر تهران با رشدی حدود دو هزار برابر از متری ۳۵ هزار و ۲۵۰ تومان در سال ۱۳۷۰ به متری بیش از ۷۲ میلیون تومان در سال ۱۴۰۰ رسیده، اما در همین مدت قیمت دلار بازار با رشد ۱۸۳ برابری از ۱۴۲ تومان به ۲۶ هزار تومان ارتقا پیدا کرده است.

در همین مدت قیمت سکه تمام نیز از ۱۲ هزار و ۴۴۷ تومان با رشد هزار برابری به حدود ۱۲.۵ میلیون تومان در سال ۱۴۰۰ رسیده است. در این بین قیمت مسکن نیز در ۱۲ سال گذشته رشد عجیب و غریبی را تجربه کرده است.

تورم مسکن در ۱۲ سال

گزارش‌های مرکز آمار ایران نشان‌ می‌دهد متوسط قیمت مسکن شهر تهران در پاییز سال ۱۳۸۹، یک میلیون و ۸۴۳ هزار تومان بوده است؛ این میانگین قیمتی، ۱۲ سال بعد یعنی پاییز ۱۴۰۱ در اتفاقی بی‌سابقه تا ۴۸ میلیون و ۲۸۸ هزار تومان رشد کرده است.

به عبارتی می‌توان گفت متوسط قیمت مسکن شهر تهران در بازه زمانی پاییز ۱۳۸۹ تا فصل مشابه آن در سال ۱۴۰۱ حدود دو هزار و ۵۰۰ درصد افزایش قیمت داشته است. به عبارت دیگر، در سال ۱۳۸۹ یک فرد با حدود ۱۰۰ میلیون تومان می‌توانست یک آپارتمان حدود ۵۰ متری در سطح متوسط بخرد؛ حالا اما باید برای همان واحد مسکونی حدود دو میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان هزینه کند.

این در حالی‌ست که یک گزارش که در سایت ویژوآل کاپتالیست منتشر شده است تورم مسکن در بازه سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۲ در ۵۷ کشور دیگر جهان نشان می‌دهد وضعیت متقاوتی را پشت سر گذاشته است. بر اساس این گزارش، ایسلند با ۱۰۳ درصد افزایش قیمت در بین باقی کشورها رکوددار تورم مسکن طی بازه ۱۲ ساله است. پس از آن هم لیتوانی و نیوزیلند با ۹۷ درصد افزایش قیمت قرار دارند. کانادا هم بین ۱۰ کشور اول در تورم مسکن قرار دارد و ساکنان آن در این بازه زمانی شاهد ۹۰ درصد رشد قیمت بوده‌اند.

این در حالی است که کشوری مانند اندونزی در این ۱۲ سال هیچ‌گونه کاهش یا افزایش قیمتی را تجربه نکرده است. برخی از دیگر کشورها مانند یونان نیز تا ۲۶ درصد تورم منفی را در زمینه مسکن ثبت کرده‌اند.

نمودار همیشه صعودی مسکن در ایران

همان‌طور که از این داده‌ها پیداست قیمت مسکن در ایران از دهه‌های قبل همواره و در همان بازه که برخی از کشورها حتی شیبی نزولی را پشت سر می‌گذاشتند، همیشه در مسیری صعودی قرار داشته و به‌ویژه از سال ۱۴۰۰ تورم سرسام‌آوری را تجربه کرده است.

کارشناسان معتقدند در صورتی‌که دولت، سیاستی حساب‌شده و تخصصی را در این عرصه پیاده نکند، فنری که اکنون در بازار مسکن فشرده شده عاقبت یک روز آزاده شده و این بخش مولد اقتصاد دوباره وارد روند افسارگسیخته قیمت خواهد شد.

اکنون وضعیت ساخت مسکن دولتی در ایران در شرایط مناسبی به‌سر نمی‌برد و تنها کاری که دولت توانسته برای کنترل التهاب ایجاد در این عرصه انجام شود تحمیل رکود به بازار معاملات است!