دولت رئیسی در تله دلار

اقتصادسنج؛ دلار ۳۶ هزار تومانی و سکه ۱۷ میلیونی در کنار چشم‌انداز مه‌آلود عوامل غیراقتصادی موثر بر دلار، بار دیگر به دولت سیزدهم هشدار می‌دهند. ادعای آمریکا در خصوص حمله نظامی به ایران در صورت شکست مذاکرات و تصمیم تهران برای عدم همکاری با سازمان ملل در هفته گذشته به هیجانات بازار ارز افزودند.

دلار بار دیگر در کانال تاریخی ۳۶ هزار تومان قرار گرفته است. قیمت سکه هم هفته گذشته با ورود به کانال ۱۷ میلیون تومان به سطح بی‌سابقه‌ای رسید. سکه و دلار با رشدهای به ترتیب ۴.۵ و ۳.۱ درصدی پربازده‌ترین بازارها در هفته گذشته بودند.

نزدیک شدن نرخ ارز به سقف تاریخی خود در یک ماه پیش

نرخ ارز حالا تنها ۵۰۰ تومان با سقف تاریخی‌ای که کمتر از یک ماه پیش تجربه کرده بود فاصله دارد. این در حالی است که متغیرهای اقتصادی و غیراقتصادی موثر بر دلار نیز افق چندان روشنی را به نمایش نمی‌گذارند. پس از صدور دومین قطعنامه علیه ایران در شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و صدور یک قطعنامه در شورای حقوق بشر سازمان ملل، حالا قرار است یک «کمیته حقیقت‌یاب» به ایران بیاید که مقامات کشور اعلام کرده‌اند قصد همکاری با این بازرسان سازمان ملل را ندارند. این مسأله به نگرانی‌ها از تشدید تنش‌های بین‌المللی افزوده و محرک رشد دلار شده است.

در همین حال، لغو برخی از تحریم‌های نفتی ونزوئلا نیز چشم‌انداز فروش نفت کشور را تیره‌تر کرده است.

در سوی دیگر، از مهم‌ترین اخبار هفته گذشته اعلام آمادگی آمریکا برای مقابله نظامی در صورت جواب ندادن مذاکرات با تهران بود. رابرت مالی نماینده ویژه آمریکا در امور ایران چهارشنبه ادعا کرد بایدن گفته است در صورت شکست دیپلماسی و تحریم‌ها، ممکن است با گزینه نظامی علیه ایران موافقت کند.

هفته گذشته رهبر نیز گفت «مذاکره مشکل ما را با آمریکا حل نمی‌کند». هر چند سفر از قبل اعلام نشده علی باقری مذاکره‌کننده ارشد ایران به قطر، کشوری که پیش از این میزبان مذاکرات ایران و آمریکا بود، برخی خریداران ارز را محتاط کرد. به ویژه آنکه طبق اعلام وزیر امور خارجه، تبادل پیام میان تهران و واشنگتن همچنان ادامه دارد و احتمالا سفر باقری نیز بی‌ارتباط با این موضوع نبوده باشد.

در شرایطی که بازارساز با اقدامات متنوعی در تلاش برای جلوگیری از رکوردشکنی مجدد دلار است، دلار هفته گذشته از حبس در کانال ۳۵ هزار تومان خارج شد و با رشد هزار تومانی به ۳۶۳۸۰ تومان رسید.

بانک مرکزی تاکید بر «تداوم وضعیت مطلوب در تامین منابع ارزی» دارد. این بانک طی هفته گذشته دو اقدام در جهت فروخواباندن التهاب بازار انجام داد:‌ ۱- سه برابر شدن سقف فروش ارز به صورت اسکناس در بازار توافقی، برای اشخاص دارای کارت بازرگانی از ۲ هزار یورو به ۶ هزار یورو ۲- افزایش ۵۰ درصدی سقف دریافت اسکناس ارز صرافی‌ها از بازار توافقی از ۱۰۰ هزار یورو به ۱۵۰ هزار یورو.

اگرچه این اقدامات می‌توانند موانع دسترسی تجار و صرافی‌ها به ارز را کاهش دهند؛ اما درمان درد بازار ارز که ریشه در انتظارات تورمی دارد نخواهند بود. بر همین اساس، دلار ۳۶ هزار تومانی بار دیگر زنگ خطر را برای دولت سیزدهم به صدا درمی‌آورد.