بورس از تورم سبقت می گیرد؟

اقتصادسنج؛ با شروع سال جدید شاخص کل بورس تهران روند صعودی بسیار خوبی را تجربه کرده است؛ با این حال برخی بر این باورند که بورس امسال تنها به اندازه تورم بالا می‌رود و رشدی بیش از میزان تورم نخواهد داشت. آیا این گزاره صحیح است و نمی‌توان به کسب سود در برابر تورم دل بست؟

شروع سال جدید برای بورس خوب بود و شاخص کل بالاخره پس از ۲.۵ سال تلاش توانست سقف تاریخی سال ۹۹ را بشکند. در همین حالا بازار موفق شده است چندین بار رکورد ارزش معاملات خرد را نیز جابجا کند. روند صعودی بازار سرمایه باعث شده است که برخی تک سهم‌های بازار نیز پس از سقوط و درجا زدن رشدی متعادل را تجربه و عقب‌ماندگی‌های خود را جبران کنند.

در همین حال این روزها با تغییر کلی شرایط بازار سهام، شاهد ورود نقدینگی‌های جدید و افزایش اعتماد سهامداران هستیم. همین ورود پول و اعتماد باعث می‌شود که شاخص کل بدون دستکاری و با روندی واقعی رشد کند که به معنای شروع سودسازی در بورس است.

به واسطه شرایط پیش آمده، اغلب کارشناسان عقیده دارند که شاخص کل بورس می‌تواند تا پایان سال به محدوده سه میلیون واحدی برسد و کام سهامداران قدیمی و جدید را شاد کند.

قیاس مع‌الفارق رشد بورس با تورم

از سوی دیگر برخی از کارشناسان می‌گویند که بورس هنگام با تورم رشد می‌کند که آن هم جبران عقب‌ماندگی اخیر است و پس از شاهد صعود خاصی در بازار نخواهیم بود. بر همین اساس امیرعلی امیرباقری، تحلیلگر بازار سرمایه وضعیت پیش روی بازار را بررسی کرده است.

این کارشناس بازار سرمایه در خصوص رشد بازار گفت: «اگر به گذشته برگردیم و تورم مرکب و رشد متوسط بازار سرمایه را ظرف ۲۰ سال، ۱۵ سال و ۵ سال اخیر محاسبه کنیم، به این نتیجه می‌رسیم که بورس نه تنها می‌تواند از تورم بلکه از بازارهای موازی نیز رشد بیشتری داشته باشد.»

وی ادامه داد: «بنابراین صرف اینکه یک سبد کالایی را ملاک قرار دهیم درست نیست. بخشی از اقلام سبد کالایی از قیمت‌گذاری دستوری تبعیت می‌کنند؛ با این وجود الزام اینکه بازار سرمایه به اندازه آن رشد کند با هیچ منطق اقتصادی سازگار نیست.»

امیرباقری تشریح کرد: «زمانی که شرکت‌ها دارایی دارند از اهرم بدهی برای رشد خود استفاده می‌کنند و طبیعتا اگر قرار باشد رشد بازار سرمایه یا رشد درونی شرکت‌‌ها هم اندازه تورم باشد، سرمایه‌گذاری در بازار ساقط می‌شود و افراد یک سبد تورمی با اقلام مشابه تهیه و نگهداری می‌کنند.»

وی تاکید کرد: «قیاس رشد بورس با تورم، اساسا کار اشتباهی است. شما می‌توانید نرخ تورم را به عنوان یک بنچمارک در نظر بگیرید برای نرخ بازده مورد انتظار نیز باید پریمیویم و مارجین لحاظ شود.»

شاخص بورس صعودی می‌ماند؟

امیرباقری درباره اینکه شاخص کل بورس تا زمانی صعودی می‌ماند، گفت: «یکی از آنومالی‌های بازار سرمایه، تاثیر شاخص روی ذهنیت افراد است؛ این در صورتی است که بیش از شاخص کل، شاخص هم‌وزن می‌تواند نشانگر وضعیت واقعی بازار سهام باشد. اما به واسطه اینکه سهام بزرگ روی شاخص تاثیر دارند، اگر مثبت شوند شاخص جامپ سنگینی خواهد کرد.»

وی تاکید کرد: «گره زدن بازار به شاخص کل درست نیست؛ اما همچنان شاخص تا حدودی روی تصمیمات سهامداران بازار سرمایه تاثیرگذار است.»

این کارشناس بازار سرمایه با اشاره به روند بازار اظهار کرد: «اگر به جای شاخص روند کلی بازار سرمایه را در نظر بگیریم، به نظر می‌آید در میان‌مدت و بلندمدت روندی صعودی و معقول باشد. البته در این مورد ممکن است اصلاحات درون‌کانالی نیز رخ بدهد؛ اما جنس آن ریزشی نیست. چرا که اکثر افراد حقیقی، حقوقی و مدیران، تجربه سال ۹۹ را دارند! به این ترتیب احتمالا جلوی رشد انفجاری شاخص از سمت رگولاتور و فعالان بازار سرمایه گرفته خواهد شد. بنابراین اگر بازار هیجانی شود و قیمت‌ها از ارزش ذاتی دور شود فعالان شروع به فروش و تنظیم سود خواهند کرد.»

اهمیت شاخص ورود پول حقیقی برای سنجش وضعیت بازار

امیرباقری در خصوص ارزش معاملات گفت: «ارزش معاملات به تنهایی نمی‌تواند ملاک قضاوت درباره بازار سرمایه باشد. چراکه در فازهای ریزشی بازار، اگر معاملات در صف‌ها قفل نشود یا صف‌ها جمع شود ارزش معاملات بالا خواهد رفت؛ در نتیجه صرف بالا بودن ارزش معاملات نمی‌تواند معیار قضاوت باشد.»

این تحلیلگر بازار سرمایه اظهار کرد: «در کنار ارزش معاملات حتما باید جریان ورودی یا خروجی نقدینگی حقیقی چک شود. البته شاخص‌های دیگری در این میان مطرح است که فعالان باید آن را در نظر داشته باشند؛ اما در کنار ارزش معاملات ما باید بدانیم جریان نقدینگی ورودی مثبت است یا منفی. در چند وقت اخیر ورودی نقدینگی به بازار مثبت است که حاکی از انتظار رشد و انتظارات تورمی روی نمادهای بازار سرمایه است.»

آن طور که بررسی رفتار بازار سرمایه نشان می‌دهد، به نظر می‌رسد فارغ از شاخص کل، بازدهی تک‌سهم‌ها و صنایع بازار در میان‌مدت بسیار خوب باشد و سهامداران نیز بتوانند در این مدت سود بسیار خوبی کسب کنند.