بانک ها چند هزار میلیارد تومان به خودشان وام داده اند؟

اقتصادسنج | مجلس شورای اسلامی در جزء «۵» بند «ح» تبصره «۱۶» قانون بودجه سال ۱۴۰۲، دولت را مکلف کرد تا اطلاعات مربوط به تسهیلات پرداختی به شرکت‌های زیرمجموعه بانک‌ها (شرکت‌هایی که بانک‌ها به هر میزان سهام آنها را دارا می‌باشند) را منتشر کند.

برهمین اساس هم بانک مرکزی، اصل تسهیلات پرداختی بانک‌ها به شرکت‌های زیرمجموعه خودشان را تا پایان خرداد ماه سال جاری منتشر کرد. از ۳۰ بانک و موسسه اعتباری، لیست تسهیلات اعطایی ۲۲ بانک و موسسه اعتباری به شرکتهای زیرمجموعه منتشر شده است.

داده‌های بانک مرکزی نشان می‌دهد مجموع اصل تسهیلات اعطایی ۲۲ بانک و موسسه اعتباری به شرکت‌های خود تا پایان خردادماه امسال به ۲۱۵ هزار و ۳۰۰ میلیارد تومان می‌رسد.

آمارهای جدید بانک مرکزی از تسهیلات پرداختی بانک‌ها به شرکت‌های زیرمجموعه‌شان نشان میدهد که از بین ۲۲ بانک و موسسه اعتباری که اطلاعات خود را منتشر کرده‌اند، بانک آینده با پرداخت ۱۲۳ هزار میلیارد تومان تسهیلات به شرکت‌های خودش، با فاصله عجیبی در رتبه نخست قرار گرفته است.

بعد از آن، بانک پاسارگاد با ۲۴ هزار میلیارد تومان در رتبه دوم قرار دارد. موسسه مالی و اعتباری ملل و بانک پارسیان نیز به ترتیب با ۱۸ و ۱۷ هزار میلیارد تومان در رتبه‌های سوم و چهارم قرار دارند.

برای فهم بهتر نقش بانک آینده در نظام بانکی می‌توان یک مقایسه دیگری نیز داشت و آن بررسی حجم تسهیلات بانک آینده به خودش نسبت به کل تسهیلات بانک‌ها است.

با توجه به اطلاعات منتشر شده از سوی بانک مرکزی جمع کل تسهیلات بانک‌ها به خودشان عددی در حدود ۲۱۵ هزار میلیارد تومان است که ۱۲۳ هزار میلیارد تومان آن سهم بانک آینده است.

در واقع ۵۷ درصد از کل تسهیلاتی که همه بانک‌های کشور به شرکت‌هایشان داده‌اند را بانک آینده به خودش داده است که بیانگر نقش عجیب این بانک در نظام بانکی است.

گفتنی است، در گزارش جدید بانک مرکزی، رقمی برای تسهیلات اعطایی ۸ بانک و موسسه اعتباری به شرکت‌های زیرمجموعه ارائه نشده است.

اطلاعات مربوط به تسهیلات پرداختی پست بانک، بانک توسعه تعاون، بانک ملت، بانک قرض‌الحسنه مهرایران، بانک قرض‌الحسنه رسالت، بانک ایران و ونزوئلا، بانک ایران زمین و موسسه اعتباری توسعه به شرکت های زیرمجموعه‌شان در این گزارش مشاهده نمی شود.

درحالی رقم پرداختی بانک ایران زمین به شرکت‌های زیرمجموعه خود در داده‌های بانک مرکزی صفر است که طبق اطلاعات تسهیلات کلان بانک مرکزی، بانک ایران زمین با پرداخت ۲۵ هزار میلیارد تومان به اشخاص مرتبط، یکی از بالاترین نسبت‌ها را درخصوص پرداخت تسهیلات به اشخاص زیرمجموعه دارد، به‌طوری‌که این بانک ۸۸.۴ درصد تسهیلات کلانش را به خودش داده است. درواقع از مجموع حدود ۲۸ هزار میلیارد تومان تسهیلات کلانی که داده است نزدیک به ۲۵ هزار میلیارد تومانش را به اشخاص زیرمجموعه و مرتبط با خودش اعطا کرده است. به تعبیر دیگر این بانک با وجود مجوز بانک مرکزی برای فعالیت در بخش پولی و مالی با داشتن ۲۶۲ شعبه در کشور تنها ۱۱.۶ درصد از کل تسهیلات کلان خود را به افراد غیرمرتبط با بانک داده است.

موسسه مالی و اعتباری ملل نیز با اعطای ۸۰ درصد تسهیلات کلان به خودش در رتبه دوم قرار دارد. بانک دی و آینده نیز با ۷۹ درصد و ۷۲ درصد به ترتیب در رتبه‌های سوم و چهارم با بیشترین اعطای تسهیلات کلان به زیرمجموعه‌های خودشان قرار دارند.

پس از این چهار بانک، ملت با ۲۶.۶ درصد، شهر با حدود ۲۰ درصد، گردشگری با ۱۸.۴ درصد، رفاه با ۱۷.۸ درصد، سینا با ۱۰.۹ درصد و سرمایه با ۹ درصد در رتبه‌های بعدی قرار دارند.

همچنین سهم تسهیلات به اشخاص مرتبط از کل تسهیلات کلان در بانک‌های تجارت، سامان، کشاورزی، صادرات، اقتصادنوین و پارسیان نیز کمترین سهم را دارد.